علی علیمحمدی
بی تردید تاکتیک های مورد استفاده از سوی امام خمینی (ره) در مراحل مختلف نهضت اسلامی، در روند پیروزی انقلاب اسلامی و نیز در ماهیت انقلاب تاثیری به سزا داشته است. با مطالعه سیره امام و بررسی دقیق رفتار ،گفتار و کردار امام در طول نهضت اسلامی به طور کلی می توان تاکتیک ها مورد استفاده از سوی ایشان را به شکل ذیل خلاصه نمود:
در مبارزه با رژیم پهلوی امام ابتدا به انتقاد از رئیس دولت پرداخته و با نقدی آگاهانه که حاکی از تیز بینی خاص ایشان است از دولت مستقر می خواهد در جهت رفع انحراف های سیاسی تلاش نموده و قوانین را طوری اجرا نماید که با شرع مبین اسلام مغایرت نداشته باشد. این شیوه مبارزه امام در جریان انجمن های ایالتی و ولایتی قابل درک و مشاهده است. اما زمانی که دولت نصایح مشفقانه امام را نادیده انگاشته و توجهی بدان مبذول نمی کند امام خمینی از شخص شاه می خواهند دخالت کرده دولت را از انحراف بیشتر بازدارد امام در این مرحله با فراست سیاسی خویش پای شاه را نیز به معرکه درگیری روحانیت با دولت کشانده و مانع از مبرا دانسته شدن شخص شاه در رخداد ها و تحولات سیاسی - اجتماعی کشور می شوند.
در مرحله سوم، شخص شاه به عنوان رکن اصلی رژیم مستقیما_ مورد هدف قرار می گیرد در این مرحله نیز امام خمینی باز هم به نصیحت به او در جهت عدم سرسپردگی به بیگانگان می پردازند و از شاه می خواهند آلت دست بیگانگان نبوده و رویه مستقلی را پیش گیرد این رویه در جریان انقلاب سفید اتخاذ شده است. لازم به ذکر است؛ امام در پی بی توجهی دولت و شاه به درخواست ها و نصایح ایشان و در برابر اقدامات عملی آنان نیز ساکت ننشسته موضعی منطقی اتخاذ می نمایند که نمونه آن تحریم رفراندوم قلابی شاه که با عنوان رفراندوم انقلاب سفید در ششم بهمن1341 برگزار شد می باشد.
مرحله بعدی انتقاد شدید و کوبنده از رژیم شاه و اعلام آشکار سرسپردگی وی و رژیم خودکامه اش به آمریکا و اسرائیل و ضدیت او با اسلام و روحانیت است که تبلور عینی آن در فاجعه مدرسه فیضیه قم، سخنرانی روز عاشورای سال1342 و جریان کاپیتولاسیون در آبان1343 صورت می گیرد و نهایتا به تبعید ایشان به ترکیه منجر می گردد.در مرحله ای دیگر که پس از تبعید به ترکیه تا زمان اوج گیری نهضت اسلامی به طول می انجامد امام ضمن افشاگری جنایات رژیم و تداوم مبارزه در خارج از کشور با استفاده از وسائل و امکانات محدودی از طریق نامه، بیانیه و ... از روحانیون و حوزه های علمیه، دانشجویان دانشگاهها و روشنفکران مذهبی و.. می خواهند به آگاه سازی مردم در خصوص جنایات شاه و تسلیم و سرسپردگی او به بیگانگان تلاش کنند.
بسج مردم برای بر اندازی رژیم مرحله ای دیگر در جریان مبارزات امام خمینی محسوب می شود. البته باید اشاره کرد که امام در مرحله پیشین به ارائه نظریه ولایت فقیه به عنوان مبنای نظری حکومتی که می بایست جایگزین رژیم سلطنتی شود همت گماشته بودند.
آخرین مرحله برکناری رژیم سلطنتی و استقرار حکومت اسلامی در قالب نظام جمهوری اسلامی در کشور بود که از رهگذر پیروزی انقلاب اسلامی صورت تحقق پذیرفت. همانگونه که اشاره شد امام چهارچوب تئوریک نظام بدیل سلطنت را در سالهای تبعید پی ریزی نموده بودند و در این مرحله به معرفی جمهوری اسلامی و تلاش برای اسقرار پرداختند.