به گزارش گروه دریافت خبر خبرگزاری دانشجویان ایرانی (ایسنا) به نقل از روابط عمومی دفتر حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمد خاتمی، رییسجمهور پیشین ایران در رونمایی از سایت گنجینهی باز نسخ خطی اسلامی ـ ایرانی همزمان با ایام میلاد پیامبر رحمت، حضرت محمد مصطفی (ص) گفت: «امیدوارم ملت ما و همهی جهان اسلام در پرتو آموزش و هدایت حضرت رسول اکرم (ص) و حضرت امام صادق (ع) بتواند بر مشکلات موجود مادی و معنوی غلبه پیدا کند و راه خود را به سوی آیندهی بهتر، آیندهای که مورد نظر و خواست خدا و پیامبر است، بگشاید و بر مشکلات غلبه پیدا کند و به آن هدف والایی که این بزرگواران میخواستند برسد.»
رییس بنیاد باران با بیان اینکه «آثار و مآثر فرهنگی و مدنی، شناسنامهی تاریخی یک قوم است»، اظهار داشت: «اینها همه نشانهی زندگی تاریخی است و طبیعی است انسانهایی که گذشتهی تاریخی قویتری داشتند، آثار بیشتری نیز دارند.»
رییس مؤسسهی بینالمللی گفتوگوی فرهنگها و تمدنها تصریح کرد: «ایران یکی از برجستهترین و بزرگترین سرزمینها و ملت ایران از جمله ملتهایی است که سابقهی درخشان فرهنگی و مدنی داشته و گواه آن آثار و مآثر بهجا مانده از این ملت است.»
وی با اشاره به اینکه ملتهای بزرگ و تأثیرگذار بر کل جهان در تاریخ کم بودهاند، گفت: «ملت ایران یکی از این ملتهاست که دوبار آفرینندهی تمدن بزرگ جهانی بوده است؛ یکی قبل از اسلام و بعد از آنکه اسلام آمد و آفتاب درخشان اسلام بر جان این ملت تابید. ایرانی نیز معنویت و حقیقت اسلام را پذیرفت و در ایجاد و بسط تمدن فاخر اسلامی نقش ممتازی داشت.»
خاتمی یادآور شد: «حتا آنهایی که اسلام نیاوردند، عظمت آموزشها و جهتگیریهای اسلام را پذیرفتند و به همین دلیل است، کم نیستند شخصیتهای غیرمسلمان که در آفرینش تمدن اسلامی نقش داشتهاند.»
وی تصریح کرد: «البته بخش عظیم این ملت، اسلام را بهعنوان دین خود پذیرفت و بخش عظیمی از ملت سر در گرو محبت به اهل بیت نهاد و تشیع را قبول کرد.»
رییسجمهور پیشین کشور تأکید کرد: «بدون اینکه ما بخواهیم نقش دیگر ملتها و اقوام را در ایجاد و بسط تمدن اسلامی انکار کنیم، بدون هیچگونه تعصبی عرض میکنم، اگر ایران و ایرانی را از عرصهی تمدن فرهنگ اسلامی حذف کنیم، مشخص نیست از این جریان چه خواهد ماند.»
رییس بنیاد باران افزود: «تمدن اسلامی در یک برههای از زمان درخشش خود را داشته و بعد، روبه افول نهاده است و امروز بیشتر آثار ذهنی آن تمدن و فرهنگ در ما باقی مانده است، همچنان که آثار و مآثر تمدن اسلامی امروز خزانهی ارزشمندی است، برای هویت تاریخی ما.»
خاتمی در ادامه اظهار داشت: «البته مطالبی شنیده میشود که خیلی برای ما تعجبآور است که دولت یا دولتمردان یا کسان دیگری میگویند، در حال آفرینش تمدن بزرگ اسلامی دوباره هستیم و گویا تمدن بزرگ اسلامی مثل یک ساختمان است که طراحی بکنیم و مهندسی بیاوریم و کار آماده شود!»
وی تأکید کرد: «تمدن این چنین نیست! تمدن از متن جان مردم برمیخیزد و بستگی به چگونگی نگاهی دارد که به عالم و آدم داشته باشد.»
رییس دولت اصلاحات تصریح کرد: «در حال حاضر ما در دورهی آشفتگی ذهنی بهسرمیبریم، یعنی معلوم نیست نگاه ما چه نگاهی به عالم و آدم است. نگاهی که گذشتگان ما داشتند در جای خود قابل توجه بود و در نتیجهی آن فرهنگ و تمدن خاصی پدید آمد؛ اما امروز دنیا عوض شده است و معلوم نیست ما چه نگاهی به عالم و آدم داریم. بنابراین معلوم نیست آیندهی ما چه خواهد بود.»
وی افزود: «آنچه داریم یک دین بزرگ و آموزشهای ارجمندی است که این دین دارد، گرچه باید متن و محتوای آموزشها را با شکلها و تجسمهایی که در تاریخ به تناسب زمان و مکان داشته یکی بگیریم، حتما باید بکوشیم، در ضمن تذکر نسبت به محتوای دین و فرهنگ خود در دستآوردهایی که تمدن و فرهنگ اسلامی داشته است، زمان و شرایط آن را درک کنیم و با نگاهی متناسب با زمان، راه خود را به سوی آینده بهتر باز کنیم.»
خاتمی یادآور شد: «اندیشمندان و متفکران برداشتهای خود را از این محتوا در گذشته داشتند و براساس آن، راه زندگیشان را انتخاب کردند.»
وی با تأکید بر اینکه «معتقد به فراتاریخی بودن دین و وحی الهی هستیم»، اظهار داشت: «امروز حتا اگر بخواهیم کلام جدید در دنیا داشته باشیم، نمیتوانیم از اندیشمندان و بزرگان دیروز و حاصل اندیشهی آنان، بینیاز باشیم. در عین حالی که ما نمیتوانیم بگوییم که ما خاتم الفلاسفه و نه خاتم العلما داریم، آنها آدمهای بزرگی بودند که سؤالهای زمان خودشان را درک کردند و پاسخهایی دادند و امروز پرسشها و نیازهای تازهای مطرح شده است.»
رییس بنیاد باران در ادامه گفت: «سرمایهی بزرگ ما، مجموعهای از آثار و مآثری است که داریم، باید آنها را احیا کنیم و به آنها بپردازیم و با نگاه به آینده بتوانیم در زمان خود زندگی کنیم و با تکیه بر آن منابع و دیدگاههای اصیل دینی خود، راه خود را بیابیم.»
رییس دولت اصلاحات با اشاره به طبیعی بودن این مسائل که در طول زمان بهوجود آمده است و خواهد آمد، تصریح کرد: «نمیشود جامعه را محدود کرد که به راه خاصی برود یا اگر مردم انتخاب کردند جامعه به کدام سو برود، با هیچ ترفندی یا با زور و تبلیغات نمیتوان جلو آن را گرفت.»
وی یادآور شد: «آنچه برای ما مهم است، این است که منابع اصلی و پایههای هویت فرهنگی و تاریخی خود را بشناسیم. کاری که کموبیش شده است. در ایران هم بعضی مؤسسات و شخصیتها در این زمینه کارهای خوبی کردهاند.»
خاتمی بیان کرد: «انصافا یکی از عزیزانی که معنای زندگیش را در تعلق به این فرهنگ و شناخت پایههای آن معنی کرده، آقای صادق خرازی است و بدون هیچ چشمداشت مادی در این مسیر گام برداشته است.»
وی ادامه داد: «ایشان هر جا که بوده، چه آن وقت که معاون وزیر خارجه بودند، چه آن هنگامی که در خارج از کشور سفیر بودند و چه زمانهای دیگر یا امروز که الحمدالله هیچ سمت رسمی ندارند و بیشتر میتوانند به این مسأله بپردازند، خیلی کارها انجام دادهاند و بنای انجام کارهای بسیاری را نیز دارند.»
او با اشاره به رونمایی از سایت گنجینهی باز نسخ خطی اسلامی ـ ایرانی که در این مراسم افتتاح شد، گفت: «این سایت دریچهای است به یک کار بسیار ارزنده که پایان کار نیست و روزبهروز باید گستردهتر شود تا شناسهی فرهنگی ما بهعنوان ایرانی شیعی با همهی احترامی که داریم، حفظ و شناسانده شود، به غیر شیعیان و با همهی احترامی که به مسلمانان عالم داریم حفظ و ساماندهی شود.»
خاتمی اضافه کرد: «باید بپذیریم که هویت ما ایرانی شیعی است و خیلی هم برکت دارد، اگر آن را درست بشناسیم و کار بزرگ امروز عمدتا در این زمینه است و انشاءلله آثار و برکاتش را در آینده بیشتر و بهتر درک کنیم.»
در این مراسم سیدمحمدصادق خرازی نیز به سخنرانی پرداخت.
وی با اشاره به ایام میلاد «بهانهی عشق و رحمت حضرت ختمی مرتبت و تولد امام جعفر صادق رییس مذهب امامیه»، گفت: «این ایام بحق بهانهای شده است تا گرد هم آییم و آغازی مبارک برای پاسداشت عظمت خالقان میراث مکتوب داشته باشیم. بزرگمردانی با سختی و مشقت آثار علمی بهجا گذاشتند و تاریخ علم را بارور کردند.»
معاون وزیر امور خارجه در دولت اصلاحات ادامه داد: «شاید بزرگترین خدمت و تمایل ما به ودیعه به امانت نهادهشدهی حضرت محمد (ص)، قرآن و عترت که بدون شک عقول و فهم ما در درک و شناخت آن قاصر است، این باشد که همت خود را بر این قرار دهیم تا میراث منتسب به قرآن و عترت آن بزرگوار را احیا و ترویج کنیم.»
او تصریح کرد: «از اهداف ما پاسداشت آن اندیشمندان و صاحبان فضل و کمالی بود که بیاعتنا به بهای مادی و معنوی تلاش خود، در کنج عزلت خویش یا زاویههای حجرات و مدارس و در گسترهای به پهنای «جهان ایرانی» بر پایهی دو شاخصهی تشیع و ایرانیت به تتبع و تفحص در میراث اسلامی و ایرانی همت گماردند.»
وی بیان کرد: «عالمانی که اینک دانش ما منتدار تعصب و تلاش آنهاست، نامدعیانی که علم و اندیشه را به ما رساندند، بیآنکه چون فردوسی بهدنبال مزد خویش باشند. چه آنان که شهرهی سخنورزی آنها پیش از خودشان میرسید، چون سعدی یا آوازهی تکفیر مفتیان و حاکمان علیه آنها در حمامهای شهر پیچیده بود، چون ناصرخسرو معتزلی شیعی به هنگامی که خاکآلود عرض راه از قبادیان به ری قدم مینهاد.»
این خادم قرآن تأکید کرد: «اگر هنر گذشتگان بر این بود که پدیدآورندهی فرهنگ و تمدن اسلامی ـ ایرانی باشند، وظیفه ماست که اگر نمیتوانیم به سلک آنها درآییم، پس مروج این میراث در بهترین وجه آن و با بهرهگیری از تمام صاحبان تجربه و نظر باشیم. در این مسیر، دوستانی با یاری و یاوری خود دست گشودهی من را به گرمی گرفتند و از طی این یکسال و اندی با راهنمایی و تلاش من را ما کردند و در قالب امنای این گنجینه سازهای را شکل بخشیدند که به یمن ولادت امام مذهب جعفری، تولد یافت.»
وی ادامه داد: «پس از سالها تلاش در صحنهی اجتماع، فرهنگ و سیاست بهتر آن دیدم که عطای این خرقه پشمینه آلوده را به لقای آن برتری بخشم و به تأسی از آن بزرگانی که در مجاز به خلق آثار پرداختند، با حضور مجازی در عرصهی فرهنگ کشور ایران و مردم شیعه آن ادای وظیفه کنم. پس اگر همتی بود و توفیق رفیق، گام نخست ما از ترویج فرهنگ ایرانی این مجموعه است که انشاءلله با پیوستن زنجیرههای باقی ناگسستنی گردد.»
خرازی با اشاره به حضور سیدمحمد خاتمی در این مراسم، گفت: «خاتمی مؤسس فکر فرهنگی در ایران بعد از انقلاب بوده و با مدیریتی که در حوزهی فرهنگی و اجرایی داشته است، شخصیتی بزرگ در ترویج فکر فرهنگی در ایران بوده است.»
وی با اشاره به اهمیت نسخههای خطی ایرانی اسلامی، آن را کاری بزرگ دانست و افزود: «متأسفانه برخی رجال سیاسی اهمیت این مقوله را نمیدانند یا نمیخواهند بفهمند. با این وجود، در ایران باید هزینهی فرهیختگی و آزادگی پرداخت شود.»
خرازی با اشاره به سابقهی شکلگیری سایت گنجینهی باز نسخههای خطی ایرانی اسلامی، در اینباره توضیح داد: «این فکر فرهنگی از زمان مسؤولیت آقای خاتمی بهوجود آمد. در سال 86 در سفری که به مصر داشتیم، این پرسش برای من پیش آمد که چرا ما ایرانیها قدر بزرگان خود را نمیدانیم. در آن سال همراه آقای خاتمی به دعوت اساتید و بزرگان علمی مصر در یک نشست علمی در دانشگاه الازهر حضور یافتیم.»
معاون وزیر امور خارجه در دولت اصلاحات ادامه داد: «تمام شخصیتهای مذهبی و ملی مصر در این جلسه حضور داشتند که اگر دیگرانی در آن شرکت میکردند، حتما رسانهی ملی آن را جشن اعلام میکرد و اگر در آن زمان، غیرت و همتی در ایران وجود داشت، حتما به دستاوردهای این سفر پرداخته میشد.»
وی یادآور شد: «در آن نشست، آقای طنطاوی، رییس الازهر گفت آقای خاتمی نیاز امروز جهان اسلام است. او از آقای خاتمی بهعنوان یک علامهی بزرگ دارای ابعادی فراتر از جغرافیای سیاسی امروز ایران و جدا از جدولبندیهای سیاسی در ایران یاد کرد و گفت ضرورت امروز دنیای اسلام این است که این فکر فرهنگی و این تفکر گفتوگو توسعه پیدا کند.»
خرازی افزود: «وقتی لغت علامه را به آقای خاتمی اطلاق میکنم، به این معنی است که آقای خاتمی دردانهای است که قدرش را ندانستیم و اگر قدر نعمت را ندانیم خداوند طور دیگری با ما برخورد میکند.»
سایت گنجینهی باز نسخههای خطی اسلامی و ایرانی بهمنظور ترویج فرهنگ توجه به نسخههای خطی، توسعهی تکنیکهای دسترسی به آنها و با تمرکز در زمینهی نسخههای خطی جهان اسلام و ایران با آدرس www.totfim.com قابل دسترسی است.