روز اول بهمن سال 1380، پس از مدتها جنجال خبری اولین جلسه دادگاه شهرام جزایری عرب به اتهام اخلال در نظام اقتصادی کشور در مجتمع قضایی امام خمینی(ره) به صورت علنی آغاز شد.
اتهامات جزایری در دادگاه اول علاوه بر اخلال در نظام اقتصادی کشور، پرداخت رشوه و رانت خواری اعلام شده بود.قرار بود اولین جلسه رسیدگی علنی به اتهامات شهرام جزایری روز یکشنبه ۱۶ دیماه برگزار شود که به دنبال درخواست وکلای متهمان در پایان دومین جلسه تحقیقات مقدماتی به تعویق افتاده بود. در ابتدای دادگاه علی مژدهی نماینده مدعی العموم کیفرخواست صادره درباره شهرام جزایری را قرائت کرد. در این کیفرخواست شغل شهرام جزایری، سهامدار، عضو هیأت مدیره شرکتهای اقماری و مشاور کمیسیون اقتصادی مجلس عنوان شده بود. مژدهی اتهامات دیگر شهرام جزایری را ایجاد و تأسیس حدود ۵۰ شرکت مختلف بازرگانی، کسب اعتبار موهوم از طریق مانورهای متقلبانه، برداشت ۳۸ میلیارد و ۱۰ میلیون ریال به دفعات مختلف و پرداخت آن به اشخاص به عنوان رشوه، جعل اسناد اعلام کرد.تبانی در معاملات دولتی، اغوای مسئولان بانکها، تسهیل و دریافت ارز، عدم به کارگیری تسهیلات در امر صادرات و واردات و ایجاد رکود در امر صادرات، واردات، تهیه پیماننامههای غیر قانونی و اخذ مقادیر قابل توجهی از این طریق از جمله کیفرخواست نماینده مدعی العموم بود. شهرام جزایری در 24 آبان ماه سال 1380 بازداشت شده بود. علی مژدهی نماینده مدعی العموم در ادامه دادگاه گفت: جزایری همچنین به تحصیل مقادیر معتنابهی ارز از سیستم بانکی کشور و مؤسسات اعتباری که بالغ بر ۸۱۱ میلیارد و ۵۶۰ میلیون ریال میشود، از طریق استفاده از فاکتورهای جعلی و اسناد حمل جعلی و صوری و ارائه آنها جهت گشایش اعتبارات اسنادی متهم است.وی افزود: جزایری همچنین با عدم به کارگیری تسهیلات دریافتی مذکور به امر صادرات و واردات و سرمایهگذاری در امور دیگر نتیجتاً موجب ایجاد رکود در امر صادرات و واردات و جلوگیری از رونق اقتصادی شده است. نماینده مدعی العموم که بخشهایی از گزارش معاونت بررسیهای اقتصادی وزارت اطلاعات را قرائت میکرد، افزود: از سال ۷۵ زندگی شهرام جزایری کم کم متحول شد و با تطمیع مالی برخی افراد و ایجاد روابط پنهانی با برخی از مسئولان ومقامات مالی و حسابسازی و ارائه اسناد جعلی و صوری، اخذ تسهیلات مالی کلان از نظام بانکی کشور و مؤسسات مالی داخلی و خارجی در مدت پنج سال به عنوان یک کارتل بازرگانی مطرح شده است. تاکنون حدود چهل و نه شرکت ایشان شناسایی شده که اکثراً در زمینه فرش و صنایع وابسته به آن، فعالیت تجاری داشتهاند و براساس گزارش سازمان بازرسی کل کشور و تحقیقات انجام شده از بانکهای ملی شعبه اسکان، الوند، خجسته و رفاه، شعبه پردیس، صادرات ملاصدرا و سپه ملاصدرا شرکتهای مربوط به متهم شناسایی شده است. طبق اظهارات متهم و گزارش سازمان بازرسی کل کشور، اعضای هیأت مدیره شرکتهای یادشده طوری انتخاب شدهاند که تمامی اختیارات در اختیار متهم ردیف اول (شهرام جزایری عرب) باشد. تسهیلات اعتباری اخذ شده توسط شرکتهای مربوط به جزایری، بالغ بر ۸۰۰ میلیارد ریال است. آقای جزایری که به عوامل مختلف نزدیک و متوسل شده و برای خود شخصیت کاذبی را ایجاد کرده، زمینه سوءاستفاده مالی به واسطه نامههای توجیهی اخذ شده از بانکها را فراهم و در مواقع ضرورت اقدام به اخذ تسهیلات شده است. تسهیلات بانکی اعطا شده به متهم و شرکتهای مذکور بدون نظارت کافی و در جهت منافع ثروتاندوزان متمرکز و علاوه بر اینکه در رشد اقتصادی از نظر تراز پرداختها تأثیر نداشته بعضاً موجب جریانات ناصحیح اقتصادی نیز میگردد. همچنین در این دادگاه قرار بود به اتهامات حسین کربلایی مدیرعامل وقت صندوق ضمانت صادرات وزارت بازرگانی که مبلغ چهارمیلیارد ریال از شهرام جزایری، ۵۰ هزار دلار معادل ۴۰۰ میلیون ریال، یک دستگاه تلویزیون رنگی، یک دستگاه دوربین فیلمبرداری و یک دستگاه مایکروفر و یک دستگاه پلی استیشن از مهران فرهادی و مبلغ ۱۲هزار و ۵۰۰ دلار از حسین علیپور به عنوان رشوه اخذ کرده بود، رسیدگی شود. در حالی که مدعی العموم دریافت این مبالغ را رشوه خواری محسوب میکرد، حسین کربلایی میگفت که مبالغ دریافتی از شهرام جزایری بابت حقالمشاوره و همکاری با او در عدم مخالفت با تقاضاهای ارائه شده به صندوق ضمانت صادرات وزارت بازرگانی بوده است. پس آن که قرائت کیفرخواست به پایان رسید، شهرام جزایری در جایگاه متهم قرار گرفت و با لحنی محزون گفت: من اتهامات خود را قبول ندارم، این دادگاه را نیز برای خودم یک امتحان کوچک میدانم و امیدوارم از این آزمایش نیز رو سفید بیرون بیایم. البته کلیه اقداماتی که در شرکتهای من انجام شده مسئولیت آن را میپذیرم و یک مدیر خوب آن است که از پرسنل و کارهای انجام شده شرکتش دفاع کند. او در ادامه گفت: حدود ۱۴ سال پیش کارم را از بستنی فروشی و باقلافروشی شروع کردم و از سال ۷۰ تا سال ۷۵ مرحله اقتصاد نیم کلان مطرح شد و در منطقه کرمان با تأسیس یک شرکت تجاری به نام «بذر کویر کرمان» فعالیت خود را ادامه دادم. در همان ایام برای ادامه تحصیل به شهرستان تنکابن رفتم و دوران تحصیل در زمینه ورزش در رشته والیبال و تنیس روی میز مقامهای برتر را در کشور به دست آوردم.
ضمناً من آنقدر پول داشتم که بهترین خرج را برای خودم بکنم. هر موقع پولدار میشدم، با همسرم به رستوران میرفتیم و جوجه کباب میخوردیم و در سفرهای خارجی به بهترین هتل میرفتم. مجللترین اتاق در اختیار من بود و نماینده مدعیالعموم در گفتههایشان اشتباه کرده و گفته ۵۷ میلیون تومان هزینه دکوراسیون خانهام کردهام. در حالی که ۱۵۷ میلیون هزینه کردهام و یک خانه ۱۸۰ متری در بهترین جای تهران دارم و افتخار میکنم در جوانی توانستم مدیر موفقی باشم و میلیاردها تومان پول به دست بیاورم.
شهرام پس از بیان این مقدمات در پاسخ به سؤال قاضی که مبلغ ۳۸ میلیارد و ۱۰ میلیون ریال را به چه کسانی پرداخت کرده اید، گفت: من به دوستانم از جمله نماینده مجلس، مدیر عامل سابق صندوق ضمانت صادرات و یا به قائم مقام بانک رفاه پول دادهام اما این پولها به خاطر انجام کار نبوده است. من به عنوان مشاور فنی کمیسیون اقتصادی در مجلس رفت و آمد داشتم و با نمایندگان کمیسیون اقتصادی برخورد داشتم و آنها از دوستان من بودند.
قاضی دادگاه سپس خطاب به متهم تأکید کرد که شما توضیح بدهید برای چی پول به غریبی، محمد حسن کربلایی به میزان ۴۰۰ میلیون تومان، به خانم پروین ظریف و متهمان حاضر در جلسه دادگاه داده اید.
در این جا شهرام جزایری گفت: من رشوه به کسی نداده ام، بلکه ۵۵۰ میلیون تومان به هادی خامنهای دادم. ۱۷۰ میلیون تومان به دکتر اللهیاری نماینده مردم کرمانشاه دادم و آن مبلغ را برای ساخت دانشگاه هزینه کرد و بخشی را در حوزه انتخابیه خود هزینه کرد.برای فردی به نام منصوری که خانه نداشت و مستأجر بود، خانه خریدم وی گفت: در دفتر کارم در دوبی بودم که متوجه شدم که هیأت کمیسیون اقتصادی با هزینه سازمان کشتیرانی به دوبی آمده است. شاهی عرب لو نماینده مردم هشترود و نایب رئیس کمیسیون اقتصادی نیز آمده است با ایشان تماس گرفتم و اعضای هیأت را به شام دعوت کردم. آقایان عزیزی، جماعتی و حاج محمدی نیز حضور داشتند البته آقای عبداللهی جزو هیأت نبودند، پس از صرف شام به کارمندانم گفتم تا به رسم یادبود برای اعضای گروه ۶ نماینده و دو همراه ۸ دستگاه تلویزیون رنگی و ۸ دستگاه گوشی تلفن همراه خریداری و به آنان اهدا کنند. همچنین به همراه الیاس حضرتی و احمد صابری برادر نماینده تنکابن برای اهالی روستاهای اطراف تنکابن دو هزار، سه هزار کاپشن و لباس خریدیم و بین آنان توزیع کردیم و حتی صابری نماینده تنکابن خودرو نداشت پول دادم تا خودرو بخرد که او پول را پس داد. ماهی ۱۰ میلیون تومان به مؤسسه باقیات الصالحات پرداخت میکردم و مبلغ ۱۰ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان ماهیانه به روحانیون حوزه آیتالله غیوری کمک میکردم. ضمناً مؤسسه دارالقرآن زنجان مبلغ ۶۰ یا ۸۰ میلیون تومان به من داده بود که ماهیانه سود پول به آنها میدادم و به محمد حسین کربلایی مدیرعامل سابق صندوق توسعه صادرات ایران ۴۰۰ میلیون دادهام که دراین زمینه باید توضیح بدهم. جزایری در انتهای سخنانش به راز مهمی هم اشاره کرد:۱۵۰ میلیون تومان با نیت خیرخواهانه هزینه در امور خیریه به دفتر آیتالله محمدی گلپایگانی دادم که مقام معظم رهبری آن را قابل ندانست و مرا شرمنده خود کرد!
واکنش اولیه
یک روز پس از برگزاری دادگاه اول شهرام جزایری خبرنگاران به راهروهای پارلمان رفتند تا نظر نمایندگان مجلس ششم را درباره اعترافات اولیه شهرام جزایری بدانند. مهدی کروبی، رئیس مجلس شورای اسلامی خود به جمع خبرنگاران آمد و با ظرافت خاصی از شهرام جزایری دفاع کرد. او در پاسخ به سؤالی درخصوص اظهارات شهرام جزایری مبنی بر ارتباطش با چند تن از نمایندگان مجلس گفت: نمایندگان یا روحانیون، کمکهایی از افراد برای هزینههایی که مصرف میکنند، دریافت مینمایند و من این را طبیعی میدانم. هر روحانی یا هر چهره سیاسی، درباره منبع کمکهایی که به مردم میدهد باید بگوید که یا کاسبی میکند یا ثروتمند است و یا از دیگری کمک میگیرد.
رئیس مجلس ششم همچنین گفت: الآن داوری کردن زود است بگذارید که وی مطالب خود را بگوید، قاضی حکم دهد البته شاید کمک گرفتنهایی غلط باشند اما حال نباید داوری کنیم.کروبی اعلام اتهامات و همچنین ادعاهای ثابت نشده جزایری درباره نام بردن از افراد را در جهت شفافسازی دانست و گفت: شفافسازی اشکالی ندارد و ابهام نیز از بین میرود اما باید دید که انگیزه او چیست و از او چه خواستهاند که اعلام کرده است. من نمیدانم شرایط او و دادگاه چگونه است.
شخصاً از هدایای جزایری استفاده نکردم
رسول جماعتی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ششم که نامش در دادگاه شهرام جزایری برده شده بود درباره هدایای جزایری گفت: سفر ما به دوبی با هزینه وزارت بازرگانی انجام گرفت و شخصاً گوشی موبایل و تلویزیونی را که جزایری هدیه داد مورد استفاده قرار ندادم. گوشی موبایلی که هدیه داده شد، ۹۵ هزارتومان ارزش داشت که آن را به یکی از ادارات واگذار کردم. تلویزیون اهدایی نیز حدود ۴۰۰ هزار تومان ارزش داشت که مسئولین دفترم آن را به دو خانواده شهید اهدا کردند!
کارجزایری جنبه احسان داشت و هیچ مطالبهای در پشت آن نبود
همچنین محمد شاهی عربلو نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس اظهارات جزایری را مثبت دانست و ضمن تقدیر از صدا و سیما و به لحاظ پخش مذاکرات دادگاه و شفافسازی مسائل گفت: همانطور که در مصاحبه قبلی خود گفته بودم و در اظهارات جزایری نیز به آن اشاره شد، کمک مالی وی به مسجد و حوزه علمیه که سرپرستی آن را به عهده دارم مربوط میشود به مراسم نیمه شعبان که مبلغی حدود ۳ میلیون تومان را شامل میشود و برای شخص خودم یک ریال هم دریافت نکردهام وی افزود: در سفر به دوبی که با هزینه وزارت بازرگانی انجام گرفت نیز مسئولیت هیأت ایرانی را برعهده داشتم و جزایری به عنوان هدیه هشت دستگاه تلویزیون رنگی و به برخیها نیز یک گوشی موبایل هدیه داد و البته اهدای چنین هدایایی در سفرها، امری متداول است جزایری در قبال هدایایی که داده است تاکنون هیچ مطالبهای ازکمیسیون اقتصادی نداشته و کمیسیون اقتصادی هم برای وی به هیچ مرجعی، توصیه یا نامه نگاری نکرده است.
وی اعمال نفوذ و دخالت جزایری در تدوین طرح الزام بانکها به قبول وثیقه ملکی را بشدت تکذیب کرد. شاهی عربلو گفت: در دفاعیات جزایری، وی به ذکر برخی اقدامات مثبت و نوعدوستانه خود نیز اشاره کرد که قطعاً احسانهایی نظیر کمک به نیازمندان از منظر شرع و عرف نیز حرکتی پسندیده است و بنده هم به عنوان یک طلبه، از اینگونه احسانها تشکر میکنم، مشروط بر آن که درآمدهای حاصله از طریق حلال و مشروع باشد!
جلسه دوم دادگاه
دو روز بعد دومین جلسه محاکمه شهرام جزایری عرب برگزار شد و پس از چند دقیقه پرسش و پاسخ شکلی وکیل شهرام جزایری و قاضی دادگاه، قاضی از شهرام جزایری عرب خواست تا در جایگاه متهم قرار گیرد. جزایری نیز با اعتماد به نفس خاصی در ابتدای سخنانش گفت: نمونه بارز بیوفایی دنیا، من هستم.وی افزود: دادگاه چنانچه به من اجازه بدهد به فعالیت اقتصادی ادامه دهم تمام تلاش خود را جهت تقویت نظام اقتصادی کشور انجام خواهم داد، بایستی بگویم پرداختهایی که به افراد داشتهام با نیت خیرخواهانه صورت گرفته است و هیچ ارتباطی با کارم نداشته است و افتخار میکنم که کار خلافی انجام ندادهام من گامهایی در زمینه توسعه اقتصادی برداشتهام! درادامه قاضی دادگاه خطاب به جزایری گفت: از حاشیه پردازی پرهیز کنید و به اصل اتهام خودتان مبنی بر پرداخت ۳۸میلیارد و ۱۰میلیون ریال به افراد پاسخ دهید. جزایری: در پاسخ گفت: نمیدانم افکار عمومی درباره من چه قضاوتی دارد، آیا من را مجرم میدانند، من ترسی از هیچکس جز خدا ندارم. هنوز از نظر معنوی بدهکار هستم، به گونهای که اگر یک ریال پول به دستم بیاید، چندبرابر آن را به کشور باز میگردانم.من پرداخت رشوه را هرگز قبول ندارم. اگر مبالغی به بعضی از افراد داده شده است، نباید بگویند که رشوه بوده است. جزایری افزود: به الیاس حضرتی ـ نماینده مردم تهران در مجلس ششم ـ ۱۷۰میلیون تومان پرداخت کردم. در آن زمان شایعه کردند من این مبلغ را بخاطر حق المشاوره پرداخت کردهام که چنین چیزی نبود، من نیتی که داشتم کمکهای خیرخواهانه بود و هیچ چشمداشتی نداشتم. دفتر الیاس حضرتی، ارباب رجوع زیادی داشت و افراد محروم زیادی از اسلامشهر به این دفتر مراجعه میکردند من برای کمک به افراد محروم ۱۴ الی ۱۵میلیون تومان به دفتر وی پرداخت کردم و تا آنجایی که اطلاع دارم ایشان بیش از ۳۰ میلیون تومان در این زمینه هزینه کرده است.
وی درخصوص پرداخت ۲۴۰میلیون تومان به دوتن از نمایندگان مجلس استانهای ایلام و دهلران گفت: به علی یاری و سید رجب حسینی نسب ـ که نماینده دو استان محروم هستند ۲۴۰میلیون تومان تحت عنوان قرض الحسنه دادم تا ملکی را خریداری کنند. تا آنها از مردم دهلران و ایلام که برای دیدنشان به تهران میآیند در این خانهها پذیرایی کنند و این دو نماینده چندین بار به من گفتند اگر زمانی پول را نیازداشتم، آنها را باخبرکنم تا با فروش خانهها و تخلیه آن پول را به من پرداخت کنند. من در چندین نوبت نیز، ۶۰میلیون تومان به افراد محروم ایلام و دهلران پرداخت کردم که این اقدام با نظر «علی یاری» و «سید رجب حسینی نسب» صورت گرفت. جزایری افزود: مردی به نام «بیانک» که کاندیدای اهواز بود و اکنون رایزن ایران در کشور اندونزی است مبلغ ۱۵۰ میلیون به نامبرده دادم که در انتخابات مجلس از اهواز شرکت کرده بود و رأی نیاورد و این مبلغ تاکنون برگشت داده نشده است وی افزود: سردار پروین، مدیرعامل بنیاد تعاون نیروی انتظامی از من خواست تا خودرو وارد کنم و من به جز بانکها و بیمهها تمایلی برای شرکت در کارهای دولتی نداشتم. البته من به مدیرعامل ناجا گفتم دفتر کار من در دوبی به عنوان دفتر خدماتی در خدمت شما است و هرکاری که برای پائین آوردن قیمت و سایر امور داشتید بدون کمترین چشمداشتی انجام میدهم. جزایری گفت: من به اتفاق پروین خدمت آقای قالیباف رفته بودیم و در آن جلسه پروین پس از معرفی من و اعلام اینکه من در «پروژه» ایرانکس کار صادرات به امریکا و آفریقا را انجام میدهم در پایان جلسه سردار قالیباف نامهای به وزیر بازرگانی نوشت و برحسب دستور، وزیر بازرگانی استقبال زیادی کرد. پروین از من خواست که طرح خودم را برای واردات ۵۰میلیارد دلار کالا بیاورم، ولی من آن را پیگیری نکردم وی افزود: وقتی این مطلب را به بیانک مطرح کردم، او گفت: که من این را پیگیری میکنم، چرا که اگر دو یا سه درصد گیرم بیاید حدود سه میلیارد تومان میشود. جزایری ادامه داد: مبلغ ۱۵میلیون تومان برای کمک به مردم ماهنشان در اختیار اسماعیلی رئیس دفتر عبداللهی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی قراردادم. همچنین مبلغ ۱۵میلیون تومان به حسنوند نماینده مردم اندیمشک برای کمک به مردم محروم اندیمشک دادم. ضمناً مبلغ ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان به مصطفی محمدی نماینده پاوه و جوانرود دادم وی گفت: «آقازاده» معاون ریاست جمهوری نیز فردی را معرفی کرد که ملکی را میخواهد، بفروشد که من گفتم در حال حاضر نمیخواهم ملک بخرم ولی مبلغ ۲۰ میلیون تومان هم به عنوان قرضالحسنه به وی دادم. مهدی توسلی که یکی از دوستانم است توسط ایشان به مجلس رفت و آمد زیادی میکردم و از طریق نامبرده با دکتر اللهیاری آشنا شدم. ارتباط و دوستی من با نمایندگان از طریق معاون پارلمانی ستاد آزادگان که ارتباط گستردهای با نمایندگان داشت، صورت میگرفت. تمامی مبالغی که من به افراد پرداخت کردم، برای انجام کار خیر بوده است. جزایری در ادامه گفت: طه هاشمی مدیر مسئول روزنامه انتخاب را با هزینه خودم به دبی بردم و حدود دو میلیون تومان برای وی هزینه کردم، ولی هیچ پولی به وی پرداخت نکردم.
با جانم بازی میکنم
زمانی که شهرام جزایری در مسلسل رشوه هایش نام مهدی کروبی را میبرد، گمان نمیکرد که کمک بلاعوض ناقابل 300 میلیون تومانی تا سالها بعد جنجال درست کند. جزایری گفت: من مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان به مهدی کروبی رئیس مجلس شورای اسلامی پرداخت کردم که در راه خیر صرف کند و وی هیچ تقاضایی از من نکرده بود و چون شنیده بودم که آقای کروبی به نمایندهها کمک میکند و مورد وثوق رهبری است، این مبلغ را برای صرف در امور خیریه با اصرار پرداخت کردم وی همانجا گفت: من با جانم دارم بازی میکنم، لذا از مطبوعات و سایر رسانههای همگانی میخواهم که دقیقاً واقعیت را منعکس کنند وی گفت: حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان به پسر آیتالله محفوظی برای کمک به افراد دانشگاهی پرداخت کردم. پسر آقای محفوظی یک پروژهای به نام «نواندیشی دینی» را مطرح کرد و گفت که برای اجرای این پروژه حدود ۵۰۰ میلیون تومان از مؤسسه اعتباری بنیاد با سود ۳۶ درصد در سال، دریافت کرده که اصل پول به همراه سود آن را پرداخت کردم. همچنین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان دیگر برای تجهیز کتابخانه پروژه یاد شده دادم و جمعاً حدود ۹۰۰ میلیون تومان به این مؤسسه کمک کردم وی افزود: حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان به آقای عادلیان دادم و به مهدی مقتدایی و محمد دری نجف آبادی که از دوستانم بودند نیز مبالغی پرداخت کردم. من آقازاده نبودم و نخواهم بود و با زحمات خودم به اینجا رسیدهام وی افزود: مبلغ ۱۶ میلیون تومان به آقای فقیهی سردبیر روزنامه انتخاب از طریق یکی از دوستانشان به نام رضائیان کمک کردم. خط سیاسی شهرام جزایری از کمکهای مالیاش به ستاد انتخاباتی سید محمد خاتمی در انتخابات هشتم ریاست جمهوری معلوم شد وی گفت: مبلغ حدود ۳۰۰ میلیون تومان برای انتخابات ریاست جمهوری به دلخواه خودم بطور غیر مستقیم به محمد رضا خاتمی برای هزینه در ستاد محمد خاتمی کمک کردم وی افزود: با کمال شجاعت از ملت عذرخواهی میکنم و امیدوارم که تبرئه شوم. من شعور سیاسی ندارم، هرچند با سیاسیها ارتباط داشتهام و به هیچ وجه زیر بار اتهام اخلال در نظام اقتصادی کشور نمیروم.
جزایری درباره پرداخت مبلغ ۴۰۰ میلیون تومان به عنوان رشوه به «حسین کربلایی» رئیس صندوق ضمانت صادرات ایران گفت: پس از دریافت ضمانتنامه از صندوق ضمانت صادرات و برای آن که در مراجعات بعدی نیز با مشکلی مواجه نشوم، در سه نوبت به ترتیب ۱۸۰، ۱۲۰ و ۱۰۰ میلیون تومان به آقای کربلایی پرداخت کردم و این اولین باری بود که برای پیش بردن کاری پولی پرداخت میکردم. من در آن زمان چون نیت خیرخواهانه داشتم، تصور میکردم که این کارم نیز درست است. میدانستم به مسئول دولتی نباید پول داد، قایمکی هم این کار را کردم، اما فکر میکردم رشوه، برای کار خلاف میدهند نه برای انجام کار درست.
نواندیشی دینی با شهرام جزایری
بردن نام طه هاشمی و مصطفی فقیهی دردادگاه دوم جزایری سبب شد تا آنها در همان روز جوابیههایی به دفتر روزنامهها ارسال کنند. طه هاشمی نوشت که هیچ آشنایی ای با شهرام جزایری تا سال گذشته نداشتم و سال گذشته با دعوت دکتر محفوظی به امارات رفتم. او باز هم تأکید میکند که هیچگونه شناخت و ارتباطی با آقای شهرام جزایری نداشتم و بعد از این سفر و بازدید از نمایشگاه هم در هیچ محفلی و مجلسی با نامبرده مرتبط نبوده و ملاقاتی نداشتهام. سردبیر روزنامه انتخاب هم نوشت که کمک بلاعوض شهرام جزایری واقعیت نداشته و او یک فقره چک به شماره ۳۵۰۵۰۸ به عنوان قرض و در مقابل دریافت چک در وجه روزنامه انتخاب پرداخته که این مبلغ در تاریخ ۱۰ دیماه همان سال به حساب روزنامه در بانک تجارت واریز شد. مصطفی فقیهی همچنین افزوده که در خصوص پرداخت مبلغی به نواندیشی دینی، این جریان پرداخت هرگونه وجهی را به هر شکل و هر مناسبت تکذیب میکند. لازم به یادآوری است که نواندیشی دینی هنوز از داشتن دفتر و ساختمان متعلق به خود محروم است و در دفتر امانی کارهای خود را انجام میدهد.
ادامه تکذیبها
بنیاد تعاون ناجا نیز بلافاصله اظهارات شهرام جزایری را رد کرد و در بیانیهای اعلام کرد که هیچ جلسه مشترکی بین فرماندهی ناجا، مدیر عامل بنیاد تعاون نیروی انتظامی و شهرام جزایری برگزار نشده است و اصولاً فرماندهی ناجا در اینگونه مسائل دخالتی نمیکند. الیاس حضرتی نیز گفت: شخصاً هیچ پولی از جزایری نگرفتهام و فقط چند نفر از مراجعه کنندگانی را که برای مشکلات خود به من روی آورده بودند به جزایری معرفی کردم تا به آنها وام بدهد و مبلغی را که جزایری عنوان کرده احتمالاً مربوط به همین موارد بوده است. در یکی دو مورد افرادی بودند که کارخانه آنها در حال تعطیل شدن بود و قرار بود که کارگران آنها به سمت مجلس بیایند و راهپیمایی کنند و وضعیت نامطلوبی داشتند و تعدادی هم مراجعات فردی بود که در حد مبالغ جزیی از جزایری وام گرفتند. الیاس حضرتی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ششم بود. فخرالدین صابری نماینده رامسر و تنکابن در مجلس ششم نیزگفت: در یک مورد آنچه تحت عنوان تهیه یک دستگاه خودرو از سوی جزایری برای اینجانب مطرح شده است، مربوط میشود به خودرویی که وی بطور امانی در اختیار من قرار داد. از آنجایی که وی میدانست من خودرو شخصی ندارم، وسیله خود را به صورت امانت و بطور موقتی در اختیار من گذاشت، پس از مدتی نیز آن را به جزایری برگرداندم و رسید هم گرفتم وی افزود: از ماهیت کمکهای جزایری به سایر نمایندگان اطلاعی ندارم، ولی آنچه که شخصاً از وی دیده ام، کمکهای مالی خیرخواهانه برای رفع مشکل نیازمندان بوده است. شخصاً هیچگاه از جزایری رفتاری منفعت طلبانه ندیدهام و اگر کوچکترین آثاری از سودجویی در وی میدیدم، هرگونه ارتباط را با وی قطع میکردم. غلامرضا آقازاده معاون وقت رئیس جمهوری و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران نیز اظهارات شهرام جزایری مبنی بر پرداخت وجه به وی را تکذیب کرد وگفت که اظهارات جزایری در مورد خود را از تلویزیون شنیده است. آقازاده تصریح کرد: «شهرام جزایری را نمیشناسد و هیچگونه ارتباطی با وی ندارد.»
انتشار یا عدم انتشار
پخش اعترافات شهرام جزایری در صداوسیما سبب شد تا جمعی از مقامات مسئول در حمایت و رد این اقدام صداوسیما سخن بگویند.آیتالله حائری شیرازی امام جمعه وقت شیراز در این باره گفت: کشف مفاسد اقتصادی و محاکمه مفسدان در نظام جمهوری اسلامی، نه تنها مذموم و ناپسند نیست بلکه از کمالات نظام به شمار میآید. کسانی که مطرح شدن پرونده شهرام جزایری را موجب تضعیف نظام میدانند، نمیدانند که این موارد نظام را تقویت میکند و موجب میگردد که مردم دوست و دشمن، زشت و زیبا و خوب و بد را بهتر تمیز دهند. بزرگانی در این جریان هدایایی را به هر عنوان پذیرفتهاند، جریان محاکمه باعث میشود که هدیه پذیری به قله برسد و بعد از آن سرریز گردد، تا وقتی که مسئله مطرح نشده بود مرتب هدیه پذیری و رشوه رو به بالا میرفت، اما اکنون تبدیل به یک ضد ارزش میشود. اما علی یونسی وزیر اطلاعات دولت خاتمی با بیان این که دردادگاه جزایری مسائل قانونی اصلاً رعایت نشد، گفت: از قبل نیز با پخش آن به این شکل موافق نبودیم و نحوه انعکاس دادگاه جزایری به امنیت ملی صدمه خواهد زد. حتماً اینطور است. این شیوهای است که به امنیت و اعتماد عمومی لطمه میزند.
سؤالی که کروبی هیچگاه پاسخ نداد
بردن نام کروبی برای شهرام جزایری بسیار هزینه ساز بود، چنان که خود او پس از بردن نام کروبی اظهار داشت که با جانش بازی میکند. چند روز بعد از دادگاه دوم، مهدی کروبی رئیس مجلس ششم، جلسهای غیر علنی برای ماجرای دادگاه شهرام جزایری ترتیب داد و در ابتدای این جلسه گفت: در جلسات سران سه قوه نیز مطرح شد که اگر بنا باشد روی اسامی افرادی که این آقا به آنان پول داده، تکیه شود، باید روی همه آن افراد تکیه شود. حتی آقایی گفت نکند افراد یک جریان خاص را نام ببرند اما جریان دیگر را نگویند (درپاسخ به او) آقای دیگری فرمود: نه بابا، ایشان به آنان(جریان دیگر) بیشتر داده است. در خلال این گفت وگوها و بحثهایی که میشد گاهی حتی از من سؤالاتی میکردند در رابطه با این که برخیها پول گرفتهاند. در یک جلسه که آقای علیزاده و آقای رئیسی آمده بودند، اسامی چندنفر را گفتند که پول گرفتهاند که فردای آن روز (روز دادگاه جزایری)، من صحبت کردم و گفتم مگر پول گرفتن عیب است و ناچار شدم اسم بزرگواری را هم بردم. رئیس مجلس ششم در ادامه با هزینه کردن از مقام ولایت فقیه خواستار دخالت در امور قضایی شد و گفت: من و خاتمی مأمور رهبری برای مبارزه با مفاسد اقتصادی هستیم و از طرف ما باید نماینده برای بررسی وضعیت شهرام جزایری به زندان فرستاده شود! در ادامه کروبی در دفاعی تمام عیار از شهرام جزایری گفت: همین جزایری، اقتصادیها میگویند (بنده نمیدانم و خبر هم ندارم) میگویند یک ریال از حسابهایش تا زمان زندانی شدن عقب نیفتاده است و بموقع پرداخته است. بنده دفاع نمیکنم. اما ۱۴میلیارد تومان پول این ملت امضا شده، چرا تأخیر افتاده است و بانک هم حریف نشده تا بگیرد. یک نفر هم در جایی دیگر زندان است. دستگاه قضایی بیاید توضیح دهد که چه کار کرده است. کروبی که حسابی آبرویش را در خطر میدید در حمله غافلگیرانه به وزارت اطلاعات دولت خاتمی ماجرای شکنجه همسر سعید امامی و دیگر متهمان قتلهای زنجیرهای را پیش کشد و گفت: دو، سه سال پیش حادثه تلخی در این کشور رخ داد و چند نفر را از جمله داریوش فروهر و همسرش را کشتند و مثله کردند. بعد وزارت اطلاعات اطلاعیهای داد که مجموعهای خودسر از ما این کار را کردند و دنبالش عدهای نیز دستگیر شدند. حوادث عجیب و غریبی رخ داد. من هم نمیدانم چقدر راست است و این نواری که در خارج این شبها پخش میشود، آن شکنجههایی که آن اطلاعاتیها به این افراد دادند، واقعاً وحشتناک است. سؤالی دارم از قوه قضائیه که مو را از ماست میکشد و خط قرمز ندارد و دوتا دختر و پسر را در خیابان میگیرند و شلاق میزنند، تقاضا داریم به مردم پاسخ دهند این فیلمها ساختگی است یا راست است و اینها که شکنجه میدادند، بهایی بودند؟ جاسوس اسرائیل بودند؟ جواب بدهند. اگر اینها (شکنجه شده ها) بهایی نبودند(چرا) راست راست در خیابانها دارند راه میروند این بهاییها و جاسوسهای اسرائیل اگر نبودهاند، آنانی هم که اینها را شکنجه میدادند، آنان هم دارند راست راست راه میروند. بنابراین قوه قضائیه به این مسائل که آبروی نظام وکشور را میبرد و در تلویزیونها پخش میشود، پاسخ دهد. (در) همین (جلسه) شورای امنیت(در) شنبه گذشته، دکتر روحانی بشدت روی این مسئله تکیه داشت که این چیست که پخش میشود، این (واقعیت) بوده (یا) نبوده است؟ چند سال بعد، پس از انتخابات دهم ریاست جمهوری، یک روزنامه چاپ تهران بخشهایی از یکی از جلسات سران سه قوه در سال 81 که پیرامون مفاسد اقتصادی برگزار شده بود را افشا کرد. در بخشی از این افشاگری که به صورت یک داستان نوشته شده بود،آمده بود: «بنده خیلی مایلم مسائل بدون آنکه به مچگیریهای سیاسی آغشته بشه و رسانهها هم از اون مطلع بشوند، در بین خود ماها حل و فصل شه ولی بعضی اوقات این موضوعات به قدری پیچیده میشه که ما رو مجبور میکنه مستقیماً به برخی حوادث اشاره کنیم. نمونهاش همین مکالمهایه که حاج آقای کروبی باید بیشتر از ما تو جریانش باشد. ولی متأسفانه تو هفته گذشته ایشون تمام توانشون رو گذاشتند و از تریبون مقدس مجلس هم علیه قوه ما اقدام به سمپاشی کردند و حالا هم این حرفا رو میزنند». بعد رو میکند به منشی خود و ادامه میدهد: «این نوار رو بیزحمت روشن کن... صداش هم کمی زیاد بشه». شیخ همچنان که چانه خود را جلو داده، با حالتی عصبی به ضبط صوت خیره مانده و با ریش خود، ور میرود. سید میانسال هم در حالی که یک ور روی مبل استیل محل جلوس خود تکیه داده، چانهاش را روی دست خود قرار داده و حالت انتظار به خود گرفته است. صدای ضبط صوت با کمی آمبیانس و خش - خش همراه است. مکالمهای که جملات اولش رد شده و حالا صدای زنی نسبتاً میانسال از آن شنیده میشود. «... ما همه مدارک رو از بین بردیم. حالا دیگه هیچ مدرکی وجود نداره. هم اون 300 میلیون تومن و هم اون 200 میلیون تومن. شما هم بهتره همه چی رو کتمان کنی. یعنی به نفع خودته که این کار رو بکنی». از آن طرف تلفن صدای جوانی به گوش میرسد که سعی میکند صدایش فقط برای مکالمهکننده قابل تشخیص باشد: «خب حاج خانوم! من که این چیزا رو تو دادگاه گفتم. یعنی چی که من همه چی رو کتمان کنم. من اعتراف کردم...». باز زن ادامه میدهد: «آقای جزایری! این دیگه مشکل ما نیست، حاج آقا هم حواسش جمع جَمعه. ما با بانک هم هماهنگیم. اونجا هم دیگه مدرکی پیدا نمیشه. شما هم میتونی تو دادگاه بعدی بگی که همه اون حرفها رو تحت فشار زدی. حاج آقا هم البته از موضع شما حمایت میکنه. امروز هم تو مجلس حسابی این مسئله رو زیر سؤال برد ولی حالا ادامه این موضوع به خود شما بستگی داره». مرد جوان ادامه مکالمه را دنبال میگیرد: «خانوم کروبی! آخه من...». در حینی که این صداها از ضبط صوت شنیده میشود، شیخ حالت تهاجمی به خود گرفته، از جای خود جهیده و سعی میکند با همان شتاب و عصبانیت به سمت رئیس جلسه حملهور شود که با یک شوک ناگهانی که همراه با صدای عجزآلودی است، به طرفی افتاده که همزمان نیز منشی رئیس با تر و فرزی خاصی مانع زمین خوردن وی میشود. عمامه شیخ به طرفی میافتد. حضار همگی سعی میکنند خود را به شیخ برسانند. با دستور رئیس چند نفر از پیشکاران حاضر در سالن زیر بغل و پاهای شیخ را میگیرند تا به بیرون سالن ببرند. رئیس از همانجا فریادگونه به آنها میگوید: «بهداری، ببرینشون بهداری قوه. سریع آقا، سریع».
هشت سال جنجالی
از روز محاکمه اول جزایری تاکنون، وی سه دور محاکمه شده و هر بار قضات احکام سنگین حبس و جریمه نقدی را برای او صادر کردهاند. جزایری در سال 83 در جریان دادگاه دومش گفته بود که 160 میلیارد تومان سرمایه دارد. او در اسفند سال 85 با همکاری و قصور برخی مأموران قوه قضائیه در هنگام سرکشی به اموالش از زندان گریخت و به کشور عمان رفت که با فعالیت گسترده وزارت اطلاعات او چند هفته بعد بازداشت و به کشور بازگردانده شد. در این ماجرا چند تن از بلندپایه گان قوه قضائیه ازجمله رئیس دادگاه مفاسد اقتصادی و رئیس زندان اوین به دستور آیتالله هاشمی شاهرودی از کار برکنار شدند.
در انتخابات ریاست جمهوری دهم نیز در جریان مناظره احمدینژاد و کروبی چندین بار نام شهرام جزایری برده شد و مهدی کروبی به مانند چند سال گذشته که نتوانسته بود در برابر این پرسش که چرا از یک مفسد اقتصادی 300 میلیون کمک گرفته است، پاسخی نداشت.