عبدالله گنجی
اگرچه اقتدار را در ادبیات سیاسی امروز جهان به دو بخش مشروع و غیر مشروع تقسیم میکنند و برای هر یک شاخصهایی را میشمارند، اما این تقسیمبندی برای نظام جمهوری اسلامی جهت بدیهی بودن مشروعیت حکومت به کار برده نمیشود، زیر نظام جمهوری اسلامی ایران علاوه بر پیروزی، وجود خود را نیز به رفراندوم گذاشت و ضمن مشروعیت الهی، مشروعیت عرفی و مردمی را نیز کسب کرد.
در حوادث اخیر افرادی مانند حسین بشریه، سروش و... تلاش کردند اقتدار نظام را اقتدار سخت جلوه دهند برای پاسخ به این شبهات توجه به مسائل ذیل ضروری است.
حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری نشان داد که حفظ نظام جمهوری اسلامی در پیوند بین امت و رهبری استمرار مییابد و تحقق این امر فقط بر پاشنه حضور مردمی میچرخد، این ظرفیت نقطه مقابل حکومت پهلوی است که با نیروی نظامی کلاسیک و سلاح گرم برای حفظ بقای خود تلاش میکرد. بنابراین عمق نفوذ مردمی نظام و حضور حماسی آنان، مهمترین مؤلفه قدرت و اقتدار نظام به حساب میآید که میتوان از آن به اقتدار نرم تعبیر کرد. دومین مؤلفه اقتدار نرم نظام جمهوری اسلامی رویش نسلهای متمادی و انقلابی است که در صحنههای مختلف انقلاب حضوری متعهدانه و توأم با بصیرت دارند.
به تعبیر مقام معظم رهبری، جوانان شهادتطلب امروز خیلی بیشتر از اول انقلاب هستند و زندهماندن روحیه شهادتطلبی به رغم عدم زمینه تحقق آن، یکی دیگر از مؤلفههای قدرت نرم جمهوری اسلامی است که در پرتو الهامبخشی و معنویت به دست آمده است. سومین مؤلفه اقتدار نرم نظامی جمهوری اسلامی اوج مشارکت مردمی در انتخابات آن است. به طوری که حضور 85 درصدی امسال رکورددار درون و بیرون کشور محسوب میشود. این مؤلفه اقتدار نرم برای جهان غرب قابل تفسیرتر از مؤلفههای دیگر است زیرا آنان از این مهم محروم هستند و آرزوی مشارکت بالای 50 درصد برای آنان به یک آرمان دست نیافتنی تبدیل شده است. مشارکت 33 درصدی مردم آلمان در انتخابات اخیر، آخرین گواه این مدعاست.
چهارمین مؤلفه قدرت نرم نظام جمهوری اسلامی، حذف فتنهها با حضور مردم است. مردمی که روز 29 خرداد و روز قدس به میدان آمدند، مردمی که بعد از اهانت به حضرت امام(ره) در روزهای 20، 21 و 22 آذر به موجی توفنده تبدیل شدند و اثبات کردند که به رغم سکوت، همچنان صحنه حوادث کشور را تعقیب میکنند و در پاسخ به هجمه دشمنان به خطوط قرمز خود، لحظهای درنگ نخواهند کرد.
پنجمین مؤلفه اقتدار نرم نظام جمهوری اسلامی مدارا با سران فتنه در حوادث اخیر است و به رغم صدور زشتترین بیانیهها توسط گروهها و افراد، همچنان آنها را تحمل میکنند به طوری که سران فتنه از خونسردی نظام خسته شدهاند. آقایان موسوی و خاتمی بارها خواستار تلقی بحران از حوادث پس از انتخابات شدند اما نظام این حرکتها را بسیار جزئی و بیاثر پنداشت. این آرامش و طمأنینه نظام نشان از اقتدار نرم آن است که آنچه دیگران بحران مینامند از دیدگاه نظام حرکتهای کور و سطحی تقلی میشود. این در حالی است که هنوز رهبری نظام خواستار حضور مردم در صحنه دفاع از انقلاب (بعد از حوادث اخیر) نشدهاند که اگر این مهم اتفاق میافتاد، دنیایی از شگفتی به تصویر کشیده میشد.
ششمین مؤلفه اقتدار نرم نظام موضع هجومی در سیاست خارجی است به طوری که در پاسخ قطعنامه اخیر، ساخت 10 سایت هستهای را در دستور کار قرار داد. این در حالی بود که چند کشور غربی به این باور رسیده بودند که بعد از حوادث اخیر، نظام جمهوری اسلامی ضعیف شده و مستعد امتیازدهی است، اما این اتفاق نیفتاد و همان مواضعی که قبل از حوادث اعلام شده بود، بعد از حوادث اخیر نیز ادامه یافت.
هفتمین مؤلفه اقتدارنرم نظام جمهوری اسلامی، حضور چندین برابری دانشجویان در روزهای 13 آبان و 16 و 17 آذر بود به صورتی که نه تنها دشمنان بلکه دوستان نیز شگفتزده شده بودند و سایت ضد انقلابی «بالاترین» نوشت: باید بپذیریم که تلاشهای ما برای ارتباط دانشگاه و خیابان، با عدم استقبال مردم از بعدازظهر 16 آذر با شکست مواجه شد.
رشد حضور میدانی دانشجویان در صحنههای دفاع از انقلاب به رغم شبههافکنی چند ماه گذشته از مهمترین مؤلفههای اقتدار نرم نظام به حساب میآید. هشتمین مؤلفه اقتدار نرم نظام، جسارت برخورد قاطع با فرماندهان آشوبها بود، بدین معنی که با اطمینان از پشتوانه مردمی خود، به این امر همت گماشت و به رغم توقع و پیشبینی و تحلیل سران فتنه، مردم از دفاع از مجرمین و طراحان حادثه به میدان نیامدند و با سکوت خود به درستی حقانیت برخورد نظام با طراحان صحنه گذاشتند.
نهمین مؤلفه اساسی اقتدار نرم نظام ریزش حدود 90 درصدی راهپیمایان روز 25 خرداد بود. مردمی که گمان میکردند در آرامی آنان دستی برده شده است پس از خطبه تاریخی رهبری و اعلام این موضوع که نظام جمهوری اسلامی اهل خیانت به آرای ملت نیست به زندگی خود برگشته و تلاشها و تمرینهای خیابانی قبل از انتخابات را مسکوت گذاشتند و به خط 40 میلیونی انقلاب پیوستند...
و آخر اینکه عدم برخورد قضائی نظام با سران فتنه به خاطر ظرفیت قدرت نرم آن است که از انبوه فتنهها احساس خطر نمیکند و همه حرکات آنان را مانند کف روی آب تلقی میکند که اگر غیر از این بود باید ارتباطات اجتماعی و مردم سران فتنه را قطع میکرد، اما با تکیه بر قدرت نرم خود میداند که آنان ره به جایی نخواهند برد. پیروزیهای نظام در صبر شش ماهه قطعا با ارزشتر از برخورد قضائی با سران فتنه در همان روز اول است و این تحمل در هیچ جای دنیا امکان ندارد، این تحمل است که قدرت نرم حاصل میشود.