تاریخ انتشار : ۲۱ مرداد ۱۳۸۹ - ۱۰:۳۰  ، 
شناسه خبر : ۱۴۹۶۵۷

سخن گفتن از افکار و اندیشه های امام خمینی (ره) به عنوان یک دانشمند و عارف برجسته در عرصه سیاست و مبارزه، بدون شناخت بنیان های فکری ایشان میسر نیست، چرا که ایشان در عصری که ورود به میدان های سیاست، دور شدن از اسلام به شمار می آمد و سیاست، حیله و فریب تلقی می شد، اعلام کرد که < اسلام با سیاست پیوندی ناگسستنی دارد.
براستی رازهای موفقیت حضرت امام خمینی (ره) در چیست؟ امام خمینی (ره) بزرگمردی بود که با درکی واقع بینانه از روابط پیچیده انسان معاصر، مسائل اساسی زندگی بشر را مورد توجه قرار داد و با شخصیت عظیم و خردمندانه خود، حصار ترس و خودباختگی را شکست تا ملتی را از بند ستم و دیکتاتوری برهاند و با رهبری و شجاعت کم نظیر خویش ملت ایران را به آزادی و سربلندی رساند. او رهبر، معلم و پایه گذار انقلاب اسلامی است که پدیده مهم عصر ما نامیده شده است. درخشش او در این انقلاب تا آنجاست که به تعبیر رهبر انقلاب اسلامی حضرت آیت الله خامنه ای؛ <انقلاب اسلامی بی نام خمینی در هیچ کجای جهان شناخته شده نیست.> نیکوست که سخن کوتاه کنیم و امام را از نگاه یار نزدیک ایشان بشناسیم و با رازهای موفقیت و ویژگی های مکتب سیاسی آن بزرگوار از نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی آشنا شویم.
رازهای موفقیت امام از نگاه رهبری
حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اولین راز موفقیت امام را ارتباط ایشان با خدای یگانه می دانند؛ "امام خمینی بدین خاطر توانست این حرکت عظیم را در دنیا بوجود آورد که با خدا ارتباط داشت و دراین راه ملاحظه هیچ چیزی را نمی کرد. امروز که او درمیان ما نیست، سیل اعتراف ها و تعریف ها سرازیر شده و همه دنیا به اقدام عظیم او که اقیانوس انسان ها را به حرکت درآورد، معترفند. به اعتقاد من، اخلاص و توجه و اتصال به خدا مهم ترین رمز موفقیت او بود. ایشان توانست معنای "ایاک نستعین- " فقط از تو یاری می خواهیم - را در عمل خود مجسم کند. وقتی یک انسان، خود را به اقیانوس بی پایان وصل می کند، دیگر هیچ عاملی وجود ندارد که بتواند بر او فائق آید." حضرت آیت الله خامنه ای، علت اقتدار و ماندگاری مردان الهی را ارتباط با خدا و کار برای خدا می دانند و می فرمایند:" راز قدرت معنوی و رمز "عظمت و نفوذ" رو به افزایش امام خمینی (ره) این است که <آن شخصیت بزرگ در همه کارها فقط خدا را دید و در راه او مجاهدت کرد و خدا نیز همانگونه که در قرآن وعده داده است همیشه با او بود.> علت آرامش خاطر و تزلزل ناپذیری امام در همه لحظات به ویژه مقاطع سخت و حساس کشور و حتی در لحظه عروج به سوی پروردگار همین ارتباط و اتصال با خدا بود." رهبر انقلاب اسلامی در تشریح عوامل توفیقات امام خمینی، ایمان کامل به نصرت الهی را مهم ترین عامل برمی شمارند و می فرمایند: "بر اساس یک حقیقت قرآنی هرکس خداوند را یاری کند خداوند در مقیاسی عظیم او را نصرت می کند و امام با ایمان کامل به این قانون الهی، با تلاش بی وقفه برای تحقق دین خدا یعنی آباد کردن دنیا و آخرت ملت ایران، به نصرت خدا برخاست و پروردگار نیز متقابلا، امام را به حرکتی معجزه آسا و استقرار نظامی مبتنی بر اسلام نصرت بخشید." رهبر معظم انقلاب اسلامی یکی دیگر از رازهای موفقیت حضرت امام خمینی (ره) را مردمی بودن ایشان می دانند که از "اصل اسلام" نشات می گیرد. مقام معظم رهبری در این خصوص می فرمایند: " امام وارد صحنه شد، وسط میدان آمد، میان مردم بود، با مردم حرف زد، اصول خود را برای مردم تبیین کرد و آنها را به ایمان روشن بینانه و آگاهانه ای مثل ایمان خود رساند؛ آن گاه ایمان و انگیزه مردم و تعالیم اسلام، معرکه را به سود حق و حقیقت تمام کرد. دیگران نمی توانستند و نتوانستند این مرحله دشوار را پیش ببرند اما امام توانست. ملت ایران به این اصول اعتقاد پیدا کرد، ایمان آورد و در راه آن به مجاهدت پرداخت؛ نتیجه این شد که اولانظام اسلامی علی رغم همه کارشکنی ها و دشمنی ها به پیروزی رسید و روزبه روز تا امروز ریشه دارتر شد و ثانیا فکر تحقق و حیات دوباره اسلام و نجات امت اسلامی از ظلم و استکبار قدرت های مستکبر، در مرزهای این کشور محدود نماند." محور همه اصول و قواعد کار امام بزرگوار ما در 2 چیز خلاصه می شد: اسلام و مردم. اعتقاد به مردم را هم امام بزرگوار ما از اسلام گرفت. اسلام است که روی حق ملت ها، اهمیت رای ملت ها و تاثیر جهاد و حضور آنها تاکید می کند؛ لذا امام بزرگوار محور کار را اسلام و مردم قرار داد؛ عظمت اسلام، عظمت مردم؛ اقتدار اسلام، اقتدار مردم؛ شکست ناپذیری اسلام، شکست ناپذیری مردم." مقام معظم رهبری، "مکتب سیاسی امام" را یکی دیگر از عوامل توفیق بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی می دانند و می فرمایند:" یکی دیگر از تعیین کننده ترین رازهای موفقیت امام در مکتبی است که عرضه کرد و توانست آن را بصورت یک نظام دربرابر دید مردم جهان قرار دهد. مکتب سیاسی ای که امام مطرح کرد، برای بشریت و برای دنیا حرف تازه دارد و راه نو پیشنهاد می کند. در مکتب سیاسی امام، معنویت و سیاست درهم تنیده است. امام خود نیز سیاست و معنویت ، سیاست و اخلاق و سیاست و عرفان را با هم داشت. شاخص دیگر مکتب امام، اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم است. ازنظر امام، هویت انسانی، هم ارزشمند و دارای کرامت است و هم قدرتمنند و کارساز به همین دلیل آراء و نظرات مردم باید در اداره سرنوشت بشر و جامعه، نقش اساسی ایفا کند."
ویژگی‌های مکتب سیاسی امام از نگاه رهبری
چنان که گفتیم مقام معظم رهبری یکی از رازهای موفقیت حضرت امام خمینی (ره) را مکتب سیاسی ایشان می دانند. پس چه نیکوست که با مکتب سیاسی امام راحل از نگاه یار نزدیک ایشان آشنا شویم.
1 - پیوند سیاست با معنویت : رهبر معظم انقلاب اسلامی شاخص هایی را برای مکتب سیاسی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی بر می شمارند که اولین شاخص "پیوند سیاست با معنویت" در مکتب سیاسی امام است. مقام معظم رهبری در این خصوص می فرمایند: " مکتب سیاسی امام دارای شاخص هایی است. من امروز چند خط از خطوط برجسته این مکتب را در این جا بیان می کنم. یکی از این خطوط این است که در مکتب سیاسی امام، معنویت با سیاست در هم تنیده است. در مکتب سیاسی امام، معنویت از سیاست جدا نیست؛ سیاست و عرفان، سیاست و اخلاق. امام که تجسم مکتب سیاسی خود بود، سیاست و معنویت را با هم داشت و همین را دنبال می کرد؛ حتی در مبارزات سیاسی، کانون اصلی در رفتار امام، معنویت او بود. همه رفتارها و همه مواضع امام حول محور خدا و معنویت دور می زد. حرف نوی مکتب سیاسی امام بزرگوار ما برای دنیا این است که <در همه ارکان برنامه ریزی های یک قدرت سیاسی، سیاست با معنویت، و قدرت با اخلاق همراه شود و اصول اخلاقی مورد مراعات قرار گیرد>؛ شاخص اول از شاخص های اساسی مکتب سیاسی امام این است."
2 - اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم : دومین شاخص مکتب سیاسی حضرت امام از نگاه مقام معظم رهبری، "اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم" است؛ " شاخص دوم، اعتقاد راسخ و صادقانه به نقش مردم است؛ هم کرامت انسان، هم تعیین کننده بودن اراده انسان. در مکتب سیاسی امام، هویت انسانی، هم ارزشمند و دارای کرامت است، هم قدرتمند و کارساز است. نتیجه ارزشمندی و کرامت داشتن این است که <در اداره سرنوشت بشر و یک جامعه، آراء مردم باید نقش اساسی ایفا کند>، لذا مردم سالاری در مکتب سیاسی امام بزرگوار ما - که از متن اسلام گرفته شده است - مردم سالاری حقیقی است؛ مثل مردم سالاری آمریکایی و امثال آن، شعار و فریب و اغواگری ذهن های مردم نیست. در مکتب سیاسی امام رای مردم به معنای واقعی کلمه تاثیر می گذارد و تعیین کننده است. این، کرامت و ارزشمندی رای مردم است. از طرف دیگر امام با اتکاء به قدرت رای مردم معتقد بود که با اراده پولادین مردم می شود در مقابل همه قدرت های متجاوز جهانی ایستاد؛ و ایستاد. در مکتب سیاسی امام، مردم سالاری از متن دین برخاسته است؛ از "امرهم شوری بینهم" برخاسته است؛ از "هو الذی ایدک بنصره و بالمومنین" برخاسته است. ما این را از کسی وام نگرفته ایم."
3 - نگاه بین المللی و جهانی : رهبر معظم انقلاب ویژگی دیگر مکتب امام را، نگاه بین المللی و جهانی آن ذکر می کنند؛ " شاخص سوم از شاخص های مکتب سیاسی امام، نگاه بین المللی و جهانی این مکتب است. مخاطب امام در سخن و ایده سیاسی خود، بشریت است؛ نه فقط ملت ایران. ملت ایران این پیام را به گوش جان شنید، پایش ایستاد، برایش مبارزه کرد و توانست عزت و استقلال خود را به دست آورد؛ اما مخاطب این پیام، همه بشریت است. مکتب سیاسی اسلام فکر درست و سخن نوی خود را با تبیین در فضای ذهن بشریت رها می کند و مثل نسیم بهاری و عطر گل ها در همه جا می پیچد." مقام معظم رهبری در ادامه تصریح می کنند:"مخاطب امام در سخن و ایده سیاسی ایشان فقط ملت ایران نبود، بلکه او بشریت را مخاطب پیام خود قرار می داد. پاسداری از فرهنگ و موازین انسانی و همچنین عدالت اجتماعی از مهم ترین و اصلی ترین خطوط مکتب سیاسی امام خمینی است. مجموع این عوامل موجب موفقیت امام در دستیابی به اهدافش شد و محبت او را در قلب ها نشاند. امام خمینی (ره) این نکته را به مردم یادآور شد که اسلام دل ها را جذب و جمع می کند و نیرویی عظیم و شکست ناپذیر بوجود می آورد."
4 - پاسداری از ارزش ها : یار نزدیک امام، دیگر ویژگی مکتب سیاسی آن بزرگوار را "پاسداری از ارزش ها" می دانند؛ " شاخص مهم دیگر مکتب سیاسی امام بزرگوار ما پاسداری از ارزش هاست که مظهر آن را امام بزرگوار در تبیین مسئله ولایت فقیه روشن کردند. پاسداری و دیده بانی حرکت کلی نظام به سمت هدف های آرمانی و عالی اش، مهم ترین و اساسی ترین نقش ولایت فقیه است. امام بزرگوار این نقش را از متن فقه سیاسی اسلام و از متن دین فهمید و استنباط کرد. ضابطه های رهبری و ولایت فقیه، طبق مکتب سیاسی امام بزرگوار ما، ضابطه های دینی است؛ مثل ضابطه کشورهای سرمایه داری، وابستگی به فلان جناح قدرتمند و ثروتمند نیست. در مکتب سیاسی اسلام، ضابطه، اینها نیست؛ ضابطه، ضابطه معنوی است. ضابطه عبارت است از: علم، تقوا و درایت. علم، آگاهی می آورد؛ تقوا، شجاعت می آورد؛ درایت، مصالح کشور و ملت را تامین می کند؛ اینها ضابطه های اصلی است برطبق مکتب سیاسی اسلام."
5 - عدالت اجتماعی : رهبر معظم انقلاب اسلامی "عدالت اجتماعی" را دیگر ویژگی مکتب سیاسی حضرت امام خمینی (ره) می دانند؛ " آخرین نکته ای که به عنوان شاخصه مکتب سیاسی امام عرض می کنم، مسئله عدالت اجتماعی است. عدالت اجتماعی یکی از مهم ترین و اصلی ترین خطوط در مکتب سیاسی امام بزرگوار ماست. در همه برنامه های حکومت - در قانونگذاری، در اجرا، در قضا - باید عدالت اجتماعی و پر کردن شکاف های طبقاتی، مورد نظر و هدف باشد. اینکه ما بگوییم کشور را ثروتمند می کنیم یعنی تولید ناخالص ملی را بالامی بریم اما ثروت ها در گوشه ای به نفع یک عده انبار شود و عده ی کثیری هم از مردم دستشان خالی باشد با مکتب سیاسی امام نمی سازد. پر کردن شکاف اقتصادی در بین مردم و رفع تبعیض در استفاده از منابع گوناگون ملی در میان طبقات مردم، مهم ترین و سخت ترین مسئولیت ماست. همه برنامه ریزان، قانونگذاران، مجریان و همه کسانی که در دستگاه های گوناگون مشغول کار هستند، باید این را مورد توجه قرار دهند و یکی از مهم ترین شاخص های حرکت خود به حساب آورند."
مهم‌ترین کاری که امام برای اسلام انجام داد
رهبر معظم انقلاب اسلامی، مهم ترین کار حضرت امام خمینی (ره) را "احیای اسلام" در سطح دنیا می دانند و می فرمایند: " مهم ترین کاری که امام بزرگوار ما در سطح دنیای اسلام انجام داد، این بود که ابعاد سیاسی و اجتماعی اسلام را احیاء کرد. امام حقایق فراموش شده اسلام را احیاء کرد؛ عدالتخواهی اسلام را سر دست بلند کرد؛ ضدیت اسلام را با تبعیض و اختلاف طبقاتی و اشرافیت ها علنی کرد."
مهم‌ترین کاری که امام برای مردم انجام داد
مقام معظم رهبری مهم ترین کار امام راحل درباره مردم را تبیین مفهوم "مردم سالاری" می دانند و می فرمایند:
" در مورد مردم، مهم ترین کاری که امام کرد، این بود که مفهوم مردم سالاری را از چیزی که طراحان دموکراسی غربی و عوامل آنها در صحنه های عملی می خواستند نشان دهند، به کلی دور کرد. سعی آنها این بود که این طور القاء کنند که مردم سالاری با دین سالاری و دینداری سازگار نیست امام این مفهوم باطل را زایل کرد و مردم سالاری دینی یعنی همان جمهوری اسلامی را در دنیا مطرح نمود. او به زبان هم اکتفا نکرد؛ صرفا استدلال فکری هم نکرد؛ عملااین را نشان داد.