خوشچهره: نگاه مصرفی به درآمدهای نفتی خطا است
نماینده مردم تهران گفت: داشتن نگاه مصرفجویانه به درآمدهای نفتی در قالب هزینههای جاری صددرصد خطا است.
محمد خوشچهره افزود: استخراج بیرویه نفت و استفاده نادرست از درآمدهای ناشی از آن، با حفظ منافع نسلهای آینده در تناقص است.
وی اضافه کرد: شتاب بیشتر دادن به برداشت نفت ذخایر ارزی، دستیابی به توسعه پایدار را تنها به یک شعار تبدیل میکند.
این کارشناس اقتصادی یادآور شد: یکی از محورهای توسعه عدم اتلاف منابع طبیعی خدادادی و حفظ محیط زیست است و باید در بهرهگیری از منابع نفتی در خصوص به این مهم، توجه لازم و کافی شود.
خوشچهره افزود: چنانچه درآمدهای حاصله صرف امور غیر مولد به جای امور مولد شود، در حقیقت این منابع نسلهای آینده است که به خطر میافتد.
وی اضافه کرد: اولویت سرمایهگذاری باید به سمت سرمایهگذاریهای مولد بوده و حتیالامکان استفاده از آن دارای توجیه باشد.
نماینده مردم تهران در مجلس گفت: برداشت از ذخایر ارزی با شعارهای مطرح در خصوص دستیابی به اهداف توسعه پایدار مغایر است.
وی افزود: استفاده بیرویه از مازاد درآمدهای ارزی به تولید کالا نیانجامیده و عملا موجبات افزایش قیمتها را فراهم میکند.
خوشچهره با اشاره به روند تبدیل ارز به ریال اضافه کرد: آثار تورمی ناشی از این عمل، جز به ایجاد اختلافات طبقاتی در کشور نمیانجامد.
بغزیان: عدم استفاده به موقع از منابع حساب ذخیره علت رشد تورم است
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران گفت: عدم استفاده به موقع از حساب ذخیره ارزی برای جبران کمبود بودجه دولت مهمترین علت رشد تورم در هنگام افزایش قیمتهای جهانی نفت است.
آلبرت بغزیان اظهار داشت: افزایش درآمدهای نفتی به دلیل افزایش قیمتها است نه تولید و صادرات این در حالی است که به دلیل افزایش قیمت نفت هزینه واردات برای کشور افزایش مییابد.
وی گفت: شوک قیمتی نفت افزایش قیمت کالاهای وارداتی را در پی دارد و این در حالی است که بودجه براساس قیمتهای گذشته این کالاها تنظیم شده است.
بغزیان افزود: تحت این شرایط دولت باید هزینههای جاری را تأمین کند، ولی بودجه اجازه نمیدهد.
وی با اشاره به تشکیل حساب ذخیره ارزی در کشور یادآور شد: این حساب برای مواقع بحرانی و جبران نوسانات قیمت نفت تعبیه شده است و باید به موقع برای استفاده از این منابع تصمیمگیری شود، اما چالشهایی که بر سر استفاده از منابع این حساب به وجود میآید و طی بروکراسی و مراحل قانونی سبب تخصیص دیرهنگام بودجه مورد نظر شده و این امر سبب افزایش قیمتها میشود.
این کارشناس نفت تصریح کرد: قیمتها نیز در جامعه معمولا حالت چسبنده دارند و پس از افزایش دیگر کاهش پیدا نمیکنند.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران گفت: اگر هیأت و یا کمیتهای وجود داشته باشد که برای استفاده از منابع حساب ذخیره ارزی به موقع و بدون طی مراحل و تشریفات تصمیمگیری کند، شاهد تبعات افزایش درآمدهای نفت که مهمترین آن تورم است، نخواهیم بود.
رزاقی: مصرفزدگی ناشی از افزایش درآمدهای نفتی مشکلساز خواهد شد
عضو هیات علمی دانشگاه تهران گفت: دولت باید جلوی مصرفزدگی ناشی از افزایش درآمدهای نفتی را بگیرد.
ابراهیم رزاقی افزود: تاریخ صنعت نفت ایران (از سال 1300 تاکنون) نشان از این واقعیت دارد که در آمدهای نفتی عمدتا بدون انجام برنامهریزیهای لازم صرف امور جاری دولتها شده است و این وضع زمانی تشدید شده که این درآمدها ناشی از افزایش قیمت نفت به طور ناگهانی و موجی بالا رفتهاند.
وی اضافه کرد: به محض بالا رفتن قیمت نفت، همگان رسالت حساب ذخیره ارزی را فراموش کرده و به فکر جبران کسریهای خود میافتند.
این عضو هیات عملی دانشگاه گفت: تجربه سالهای 62 و پس از آن در ایران نشان میدهد که با بالا رفتن قیمت نفت و درآمدهای حاصله، واردات کالاها افزایش یافته و واحدهای تولیدی و تولیدکنندگان دچار ضربات شدیدتری ناشی از آن میشوند.
وی با اشاره به نحوه صرف درآمدهای نفتی اظهار داشت: بهترین راه برای صرف درآمدهای نفتی، استفاده از آنها در جهت افزایش توان تولیدی کشور است.
رزاقی به پایین بودن سطح کیفی محصولات تولیدی اشاره کرد و گفت: وقتی توان تولید پایین باشد، با هزینه بالاتر و کیفیت پایینتری محصولات و خدمات تولید و عرضه میشود، لذا خریداران اینگونه محصولات نیز در اولین تماس با کالاهای مشابه خارجی آن، رو به کالاهای غیر داخلی میآورند.
وی افزود: تولید (خدمات و کالاها) زمانی معنیدار میشود که با موارد مشابه خارجی خود قابلیت رقابت داشته باشد.
این کارشناسان بر لزوم مدیریت تولیدگرا تاکید کرد و گفت: زمانی که مدیر تولیدگرا باشد عملا آموزشها و برنامهریزی نیز تولیدگرا بوده و کل مجموعه به خدمت تولید و صادرات کالاهای غیر نفتی در میآید.
وی افزود: ما به جای صرف درآمدهای نفتی در امور جاری باید از آنها در امور عمرانی و اشتغالزایی تولید بهره گیریم و با افزایش سهم مالیاتهای هزینههای دولت را تامین نماییم.
عضو هیات علمی دانشگاه تهران یادآور شد: با افزایش حجم واردات گرچه ممکن است اقشار بیشتری از آن بهرهمند شوند، ولی عملا مشکل معیشتی 70 میلیون ایرانی حل نخواهد شد.
وی افزود: اگر ایران قصد دارد از الگوی کشورهایی مانند دوبی نیز در این خصوص استفاده کند، باید بداند جمعیت این دو کشور هرگز قابل مقایسه با هم نیست.
رزاقی گفت: با اصرار بسیار در استفاده از این الگو نیز ایران باید حداقل از یک درآمد بالای 30 یا 40 میلیاردی در سال برخوردار باشد که به هر صورت نتیجهای جز مصرفگرایی و وارداتگرایی نخواهد داشت.
اقبالی: نباید گذاشت نعمت درآمدهای نفتی به نقمت تبدیل شود
عضو هیأت علمی دانشگاه پیامنور گفت: عدم استفاده بهینه، نعمت درآمدهای نفتی را به نقمت تبدیل میکند و موجب بحران شهری، به وجود آمدن تورم و افزایش فاصله طبقاتی میشود.
علیرضا اقبالی افزود: ماهیت درآمدهای نفتی به گونهای است که چون در مسائل شهری هزینه میشود اگر بهینه مصرف نشود موجب اختلاف طبقاتی روستایی و شهری، بهم ریختن توزیع درآمد و افزایش مخارج دولت و هجوم مهاجران روستایی به شهرها میشود.
وی تأکید کرد: تا زمانی که روند رو به رشد قیمت نفت ادامه دارد بحرانی به آن صورت نمود پیدا نمیکند، اما به محض این که قیمت نفت کاهش پیدا کند بحرانهای شهری سرازیر میشود.
اقبالی گفت: درآمدهای نفتی، تمام متغیرهای اقتصاد کلان کشور را از قبیل توزیع درآمد تا مصرف و سرمایهگذاری بخش خصوصی و حتی صادرات غیر نفتی تحت تأثیر قرار میدهد، چرا که این درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت، صرف خرید ماشینآلات و کالاهای صادراتی میشود.
عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور اظهار داشت: اولین تأثیر عدم استفاده بهینه از درآمدهای نفتی به دلیل این که پول حاصل از فروش نفت به خزانه دولت ریخته میشود در مخارج دولت است.
وی تأکید کرد: بهترین شیوه برای جلوگیری از تورم در کشور این است که درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت به بودجه دولت تزریق نشود.
خطیب: تورم ناشی از افزایش درآمدهای نفتی در راه است
یک کارشناس اقتصادی گفت: اگر به درستی از مازاد درآمد نفتی استفاه نکنیم جز تورم طی ماههای آینده چیز دیگری به دنبال نخواهد داشت.
محمدعلی خطیب افزود: اگر درآمدهای نفتی در قالب ریالی وارد چرخه اقتصادی کشور شد، جز افزایش حجم نقدینگی جامعه و تورم نتیجهای به دنبال نخواهد داشت.
وی اضافه کرد: مازاد درآمدهای نفتی نیز باید به حساب ذخیره ارزی سپرده شوند تا پاسخگوی کسریهای ناشی از نوسانات قیمت نفت باشد.
این کارشناس اقتصادی صرف درآمدهای حاصل از فروش نفت در جهت سرمایهگذاریهای ارزی را از دیگر روشهای موثر در استفاده بهینه از این درآمدها دانست.
وی افزود: هدایت درآمدها نفتی جهت تقویت بخشهای دارای مزیت رقابتی مانند بازار خودرو، سنگهای تزئینی، پوشاک و صنایع غذایی و غیره از همین جمله است.
خطیب یادآور شد: باید کاری کرد که عملا این درآمدها به سرمایهگذاری و اشتغالزایی بیشتر بیانجامد در غیر این صورت به خصوص تقسیم آن بین مردم، با کاهش مقطعی برخی فشار، نتایج مثبتی در درازمدت به دنبال نخواهد داشت. وی بر لزوم بهرهگیری از تجارب گذشته و الگوبرداری از کشورهای مانند مالزی و اندونزی در خروج از وضعیت اتکای به نفت تاکید کرد و افزود: ایران باید تلاش کند هر چه سریعتر از وضعیت تک محصولی بودن خارج شود و نیازهای جاری دولت نیز باید از راه مالیات جبران گردد.
وی خاطرنشان کرد: نباید با مسایل اقتصادی به صورت روزمره، دستوری و یا شتابزده برخورد کنیم، انجام هر اقدام اقتصادی باید متکی بر برنامهریزیهای دراز مدت باشد. وی بر شناخت امکانات و مشکلات در این خصوص و سپس اتخاذ تصمیمات صحیح و حساب شده تاکید کرد.
وی اضافه کرد: برای جلوگیری از آثار تورمی ناشی از صرف مازاد درآمدهای نفتی باید بتوانیم آنها را به صورت ارز در منابع تکنولوژیک و ماشینآلات صرف نماییم تا اقتصاد داخلی از تبعات آثار ریالی آن در امان باشد.
عضو هیات علمی دانشگاه صنعت نفت اظهار داشت: بهترین روش برای صرف مازاد این درآمدها، انجام سرمایهگذاریهای زیربنایی از این محل است.
وی افزود: استفاده از این منابع در امور مصرفی و کوتاهمدت، به طور مقطعی نقش مسکن داشته و عملا مشکلی را حل نکرده و بعضا بر حجم آنا نیز میافزاید.
وی تاکید کرد: در بحث آوردن درآمدهای نفتی بر سر سفرههای مردم لازم است تا به دو سوی این سکه توجه شود به طوری که با توجه به بعد رفاهی آن از آثار تورمی آن غافل نشویم.