نطنز کلید خورد

 احسان ابطحی
گروه سیاسی: عملیات غنی سازی اورانیوم در ایران دیروز به طور رسمی آغاز شد.به گزارش خبرگزاری فارس یک منبع آگاه در گفت و گو با این رسانه نزدیک به اصولگرایان اعلام کرد در گام اول لغو تعلیق های داوطلبانه فعالیت های هسته ای ایران با حضور بازرسان آژانس جهانی انرژی اتمی تأسیسات اتمی نطنز فک پلمب شدند و در پی آن به تعداد محدودی دستگاه سانتریفوژ گاز (UF6) تزریق شد.خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از دیپلمات های آژانس دیروز گزارش داد که ایران تزریق گاز اورانیوم به سانتریفوژها را از روز دوشنبه- دیروز- آغاز کرده است.این دیپلمات که نخواست نامش فاش شود ادامه داد که ایران هنوز تمامی ۱۶۴ سانتریفوژ را راه اندازی نکرده اما ظرف دو یا سه روز گذشته فعالیت بر روی برخی سانتریفوژها را آغاز کرده است. ایران تزریق گاز را در «واحد آزمایشگاهی نطنز» از سر گرفته است.تهران پس از آن تصمیم گرفت اورانیوم را در مقیاس صنعتی غنی سازی کند که شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی، شنبه هفته گذشته پرونده ایران را به شورای امنیت سازمان ملل متحد گزارش کرد.تزریق گاز هگزا فلوراید (UF6) به سانتریفوژها همواره از سوی اروپا و آمریکا خط قرمز به شمار رفته است. در همین حال یک دیپلمات دیگر به خبرگزاری فرانسه گفت که ایران هنوز در حال انجام مقدمات ابتدایی درباره سانتریفوژها است و تنها بر روی تک تک این دستگاه ها فعالیت کرده و هنوز به یک آبشار کامل نپرداخته است.
این دیپلمات تاکید کرده است که باید قدم به قدم حرکت کرد. ابتدا با راه اندازی سانتریفوژها و کار تحقیقاتی، در مرحله آخر غنی سازی در مقیاس صنعتی.ایران بارها اعلام کرده است که برنامه های هسته ای اش صلح آمیز است و تنها قصد دارد برای تولید الکتریسیته اورانیوم را با درجه پایین غنی کند.با این حال ایران تائید کرده که در راستای فعالیت های صلح آمیز هسته ای ۵۰ هزار سانتریفوژ در نطنز را راه اندازی خواهد کرد.ایران که از حدود دو سال و نیم پیش، غنی سازی اورانیوم را در راستای اقدامات اعتمادساز به حالت تعلیق درآورده بود و با سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان برای ارائه ضمانت های لازم وارد مذاکره شده بود ماه پیش و پس از به بن بست رسیدن مذاکرات اعلام کرد که غنی سازی را در سطح آزمایشگاهی از سر خواهد گرفت. در همین حال به گزارش خبرگزاری فارس گروه ۱۲ نفره بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی برای فک پلمب از تاسیسات هسته ای نطنز و اصفهان به ایران آمده اند.یک منبع مطلع گفت که گروه ۱۲ نفره بازرسان آژانس که به تازگی به ایران آمده اند، با فک پلمب تاسیسات هسته ای نطنز و بخشی از کارخانه یو.سی. اف اصفهان شرایط فنی را برای آغاز فعالیت های این مراکز تدارک می بینند.این منبع تصریح کرد: بازرسان آژانس در ادامه ماموریت خود دوربین هایی را که بر مبنای اجرای پروتکل الحاقی در تاسیسات هسته ای ایران از جمله یو.سی.اف اصفهان و نطنز نصب شده بود جمع آوری می کنند.
وی در ادامه یادآور شد که بازرسان آژانس همچنین برخی مسائل فنی را با کارشناسان سازمان انرژی اتمی ایران مطرح می کنند که درباره آن ابهام زدایی می شود.این منبع مطلع در پایان گفت: کارشناسان و بازرسان اعزامی آژانس به تهران دیروز جلساتی را با طرف ایرانی برای انجام ماموریت خود در سازمان انرژی اتمی برگزار کردند.از سوی دیگر به گزارش ایسنا یک دیپلمات مستقر در وین به آسوشیتدپرس گفت: ممکن است ایران درحالی که مهر و موم هنوز بر روی تجهیزات قرار دارد دست به غنی سازی بزند، اما نمی تواند بدون اعلام، مواد را از آنجا خارج سازد.این دیپلمات تاثیر آنچه ایران انجام می دهد را کم اهمیت دانست و گفت که مهر و موم و دوربین های نظارتی در آنجا خواهد ماند و آژانس به نظارت بر فعالیت های نطنز ادامه می دهد. این دیپلمات ادامه داد که آژانس بین المللی انرژی اتمی می تواند به نظارت پادمانی خود ادامه دهد.
 طرح روسیه نهایی شده است
در همین حال سرگئی کرینکو رئیس آژانس انرژی اتمی روسیه که قرار است پنجم یا نهم اسفندماه به تهران سفر کند در مصاحبه ای با مجله «نیوزویک» به تشریح دیدگاه هایش در مورد وضعیت هسته ای ایران و طرح پیشنهادی مسکو برای تامین اورانیوم غنی شده ایران از سوی روسیه پرداخته است. کرینکو که زمانی در دوره ریاست جمهوری بوریس یلتسین عهده دار پست نخست وزیری روسیه بود و فردی مورد حمایت غرب است، در مورد وضعیت پیشنهادی روسیه به ایران گفت: روسیه در حال حاضر توافقی برای بازگرداندن سوخت هسته ای مصرف شده در ایران به روسیه را دارد.
این توافق تضمین می کند که هیچ پلوتونیومی نمی تواند از این سوخت استخراج شود. دوم اینکه ما پیشنهادی را برای ایجاد شرکت مشترکی برای انجام غنی سازی اورانیوم در خاک روسیه روی میز قرار داده ایم. شرایط ایجاد چنین شرکت سهامی مشترکی این خواهد بود که ایران در سرمایه گذاری آن سهم باشد. در عوض این امر تامین اورانیوم غنی شده و عدم دسترسی به فناوری غنی سازی را تضمین می کند. بنابراین ما اورانیوم را می گیریم، آن را در روسیه غنی سازی می کنیم و سوخت آماده را به ایران ارسال می کنیم و پس از آنکه مصرف شد آن را پس می گیریم. این بدان معنا است که ما کنترل دو مرحله ای بسیار حساس فنی را در دست می گیریم. بنابراین هیچ خطری مبنی بر توسعه انرژی اتمی در ایران- یا در هر کشور دیگری- به گونه ای که به یک تهدید اشاعه تبدیل شود، وجود نخواهد داشت.کرینکو در مورد اینکه آیا ایرانی ها این پیشنهاد را خواهند پذیرفت یا خیر، گفت: این پیشنهاد بر روی میز قرار دارد. مذاکرات ما در مرحله جزئیات حقوقی، فنی و مالی قرار دارد. از جانب ما روسیه برای ایجاد چنین شرکت غنی سازی ای کاملاً آمادگی دارد، ما اماکن و پیش نویس قراردادی را برای آن داریم.
ما از نظر فنی، مالی و تشکیلاتی آماده هستیم. مفاد پیشنهاد ما برای جامعه بین المللی روشن و باز است. پذیرفتن یا رد آن به ایران بستگی دارد و نمی توانم بگویم که آنها چه خواهند گفت.رئیس آژانس انرژی اتمی روسیه در ادامه این مصاحبه تاکید کرد که ما معتقدیم پیشنهادهای مطرح شده از سوی روسیه حل مشکل هسته ای ایران را فراهم می کند. کرینکو در ادامه ضمن اشاره به ۴ نوع همکاری بین المللی ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه برای ایجاد مراکز بین المللی غنی سازی اورانیوم، مراکز بین المللی برای بازفرآوری و انبار سوخت هسته ای مصرف شده، مراکزی برای آموزش و صدور گواهی تعلیم نیروگاه های برق هسته ای و داشتن یک تلاش تحقیقاتی بین المللی برای یافتن فناوری های جدید انرژی هسته ای که ضداشاعه تسلیحات هستند، اضافه کرد که بسیاری از این ایده ها از سوی جورج بوش رئیس جمهوری ایالات متحده نیز منعکس شده است.
رئیس آژانس انرژی اتمی روسیه در ادامه تاکید کرد منابع موجود انرژی که مبتنی بر سوخت فسیلی است، نمی تواند رشد اقتصادی سریع جهانی را حفظ کند و باید تعادلی برای تولید انرژی جهان به سوی انرژی هسته ای به عنوان تنها منبع انرژی حفظ شود.
 مواضع دیگر مقامات روس
از سوی دیگر سرگئی ایوانف وزیر دفاع و معاون نخست وزیر روسیه در یک کنفرانس خبری در ناو هواپیمابر جنگی گاریبالدی در مسینای جزیره سیسیل ایتالیا در سخنانی اظهار داشت که ما تصور نمی کنیم پتانسیل آژانس بین المللی انرژی اتمی به دلایل مختلف از جمله این حقیقت که بازرسان بین المللی که به تازگی در ایران کار می کنند می توانند فرق بین تبدیل و غنی سازی را بررسی کنند، به طور کامل استفاده شده باشد. ایوانف اضافه کرد که روسیه به طور همزمان به حمایت از نظارت شدید بر قوانین بین المللی عدم گسترش تسلیحات کشتارجمعی ادامه می دهد. از سوی دیگر سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه قرار است طی روزهای آینده به منظور گفت وگو درباره برنامه هسته ای ایران با سران اتحادیه اروپا در وین دیدار کند. سرگئی کیسلیاک معاون وزیر امور خارجه روسیه هم اعلام کرد روسیه هم چنان منتظر اعلام نظر ایران در مورد طرح پیشنهادی مسکو است. وی تاکید کرد که پیشنهاد ما هنوز پابرجا است.
 آلمان به دنبال راه حل دیپلماتیک
وزیر امور خارجه آلمان با اشاره به مواضع اخیر این کشور در مورد موضوع هسته ای ایران اظهار داشت: من و صدراعظم به دنبال یافتن راه حلی دیپلماتیک برای حل موضوع هستیم. فرانک والتر اشتاین مایر در گفت وگو با شبکه «زد. د.اف» آلمان در مورد اظهارات آنگلا مرکل صدراعظم آلمان گفت: تفکری مبنی بر احتمال گزینه نظامی آن گونه که در رسانه های گروهی منعکس شده است، هرگز صحیح نیست. وی همچنین اعلام کرد که برلین به همراه لندن، پاریس، واشینگتن ، مسکو و پکن به دنبال یافتن راهی برای بازگرداندن ایران به میز مذاکرات است. دومینیک دوویلپن نخست وزیر فرانسه هم که به مسکو سفر کرده است، گفت جامعه بین الملل تمایل دارد در صورتی که تهران گام هایی را در این راستا بردارد با ایران درباره موضوع هسته ای مذاکره کند. وی در مصاحبه با روزنامه روسیسکایا گازتا اظهار داشت در صورتی که تهران اقداماتی ضروری انجام دهد درها برای مذاکرات باز است. نخست وزیر فرانسه اضافه کرد که تضمین هایی عینی مبنی بر صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران لازم است و باید اتحاد جامعه بین المللی حفظ شود. معاون وزیر امور خارجه ژاپن هم در سخنانی خواستار حل دیپلماتیک آنچه «بحران هسته ای ایران» خواند، شد. «کاتسو توشی کاندا» در حاشیه مراسم آغاز به کار همایش آسیایی و یک روزه منع گسترش تسلیحات هسته ای گفت هنگامی که با «منوچهر متکی» وزیر امور خارجه ایران در لندن دیدار کردم، وی را تشویق کردم تا درخواست های شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی را اجرا کند.
 رایس: آمریکا متعهد به رویکرد دیپلماتیک است
از سوی دیگر کاندولیزا رایس در گفت وگو با شبکه «ای بی سی» آمریکا گفت که واشینگتن همچنان متعهد به رویکرد دیپلماتیک برای حل مسئله هسته ای ایران است. به گزارش ایلنا، وزیر امور خارجه آمریکا همچنین به تهدید ایران برای کناره گیری از پیمان منع گسترش تسلیحات هسته ای (ان پی تی) اشاره کرد و گفت: واضح است که اگر ایران این کار را انجام دهد تنها انزوای خود را عمیق تر می کند. رایس در ادامه ادعا کرد: ایرانی ها باید همین الان به عقب برگردند به آنجایی که قرار دارند نگاه کنند و به مذاکره با کسانی که آماده اند به آنها پیشنهاد انرژی هسته ای غیرنظامی دهند بازگردند. وی در پاسخ به این پرسش که آیا استراتژیست های نظامی آمریکا برای اقدام نظامی بر ضد ایران به عنوان آخرین گزینه در حال طراحی نقشه هستند، گفت: آمریکا به رویکرد دیپلماتیک برای حل مسئله هسته ای ایران متعهد باقی می ماند زیرا ما معتقدیم رویکرد دیپلماتیک، راهی برای حل این مسئله است. وزیر امور خارجه آمریکا افزود: البته «جورج بوش» رئیس جمهور آمریکا هرگز هیچ گزینه ای را از روی میز کنار نمی گذارد اما راه حل دیپلماتیک برای مسئله هسته ای ایران وجود دارد.