هر چند واتیکان و شخص پاپ هدف دیدار وی از ترکیه را نزدیک ساختن ادیان الهی عنوان کردند ولی پاپ از حضور در ترکیه، اهداف دیگری را پیگیری میکرد. پاپ درصدد بود تا با دیدار از یک کشور مسلمان، شعلههای خشم جهان اسلام از اظهارات موهن و نامربوط خود در شهریور ماه سال گذشته را خاموش سازد و به زعم خود، با کمترین هزینه، قضیه را فیصلهیافته تلقی کرده و رضایت مسلمانان را کسب نماید. حضور پاپ در یک مسجد در شهر اسلامبول و قرارگرفتن در صف نمازگزاران نیز دقیقاً با همین نیت صورت گرفت. پاپ با این حرکت نمایشی و در واقع ریاکارانه قصد داشت چنین القاء کند که وی خصومتی با مسلمانان، ندارد درحالی که اظهارات جنجالبرانگیز و اهانتبار چندی قبل وی علیه اسلام کاملاً با ادعاها و ژستهای وی در ترکیه در تضاد بوده است و اگر پاپ واقعاً در ادعای دوستی با مسلمانان صداقت داشت لازم بود به درخواست برحق مسلمانان دایر بر عذرخواهی از هتکحرمت دین حنیف و برحق اسلام گردن مینهاد که وی چنین نکرد. در واقع رهبر کاتولیکهای جهان در سفر به ترکیه نه تنها قصد عقبنشینی از اظهارات خصومتآمیز شهریور ماه خود را نداشت بلکه حتی با حضور در مجموعه تاریخ «ایاصوفیا» کوشید این پیام را منتقل کند که ادعای بخشی از جامعه مسیحی مبنی بر تعلق این مجموعه تاریخی به مسیحیت را مورد تأیید قرار میدهد.
با توجه به این واقعیت، سفر وی به ترکیه و حضور طیب اردوغان در فردوگاه آنکارا برای استقبال از وی که برخلاف عرف معمول دیپلماتیک صورت گرفت، را باید به مثابه امتیازی دانست که دولت ترکیه به پاپ اعطا کرد. محافل لائیک ترکیه که سالهاست در حسرت پیوستن به اتحادیه اروپا هستند و ورود به این اتحادیه را به اصلیترین آرمان ملی مردم این کشور تبدیل کردهاند، تا به حال به کرات نشان دادهاند که برای نیل به این هدف، حاضر هستند امتیازهای رشوهگونه بیحدوحصری را به غرب بدهند در حالیکه نه قاطبه ملت ترکیه، به دلیل ماهیت نشأتگرفته از فرهنگ اسلامی، ورود به اتحادیه اروپا با هر هزینهای را میپذیرند و نه اروپائیها، در نهایت ترکیه را به درون مجموعه خود راه خواهند داد. هرچند اتحادیه اروپا با قصد مطیع نگاه داشتن آنکارا، باب الحاق ترکیه به اروپا را نبسته ولی فهرست بلندی از خواستههای تحقیر کننده بعضاً غیرممکن در برار دولتمردان ترکیه قرارداده است که روز به روز نیز بر طول این طومار اضافه میشود.
اتحادیه اروپا هفته گذشته در ادامه شرطگذاریهای خود تا آذر ماه به دولت ترکیه مهلت داد تا مسئله خود را با قبرس، مطابق خواسته اروپائیها، حل کند که این موضوع صدای اعتراض اردوغان را بلند کرد. اروپائیها دامنه خواستههای تحقیرآمیز و اهانتبار خود را حتی به زوایای مذهبی مردم مسلمان ترکیه نیز گسترش داده و از جمله خواستار لغو احکام مربوط به زنا و آزادی بیش از پیش لاابالیگری و بیبندوباریهای غرب در جامعه ترکیه شدهاند. با درنظر گرفتن این واقعیت و توجه به این نکته که اروپا هرگز ترکیه را به خلوتگاه خود راه نخواهد داد، موافقت دولت ترکیه با دیدار پاپ، امتیازی بود که با فشار لائیک و سادهاندیشی دولت اسلامگرای اردوغان به واتیکان اعطا شد. در این میان جا داشت که آنکارا دیدار پاپ را منوط به عذرخواهی و از اظهارات اهانتبار و ضداسلامیش میکرد. آنکارا با استقبال زایدالوصف از کسی که دین اسلام را به خشونتپروری و ترور متهم ساخت، به حیثیت و اعتبار جهان اسلام ضربه زد و برخواست یکپارچه مسلمانان و از جمله ملت ترکیه دایر بر عذرخواهی پاپ، خدشه وارد ساخت. امتناع پاپ از بازپسگیری اظهاراتش بر علیه اسلام، در واقع حامل این نکته است که وی همچنان بر موضع قبلی و اظهارات ضداسلامی خود باقی است.
جای تأسف است فردی که در مسند رهبری مذهبی و فکری امروز بخش عمدهای از مسیحیان نشسته است دارای چنین تفکر کوتاهبینانهای باشد. پاپ، بجای آنکه با رفتن به عمق تاریخ جهت وارد ساختن اتهام خشونت به اسلام، بهتراست به واقعیتهای جهان معاصر مراجعه کند که مملو از کشتار و قتل و خونریزی توسط زمامداران و دولتهای مسیحی است. پاپ امروزه، اگر اندکی به دور از تعصب ضداسلامی، به اطراف خود بنگرد خواهد دید که چگونه آمریکاییهای مسیحی مذهب و اسرائیلیهای به ظاهر یهودی، در عراق، فلسطین، افغانستان و دیگر نقاط جهان فاجعه به بار آورده و هزاران انسان را به کام مرگ و نیستی فرستادهاند و سرزمینهای دیگران را به نابودی کشاندهاند. با اینحال بدیهی است که مسلمانان هرگز، این اعمال جنایتکارانه را به پای مذهب مسیحیت و یا یهودیت نمیگذارند و مسئول آنرا زمامداران و قدرتطلبانی میدانند که تنها در اندیشه تأمین منافع نامشروع خود هستند. پاپ، شایسته است در جایگاه رهبری کاتولیکهای جهان، موضع مستقلی داشته باشد و دیکتههای دولتهای مستکبر را تکرار نکند. نخستین گام برای بازیابی اعتبار پاپ، عذرخواهی از جهان اسلام به دلیل اهانتی است که به دین مبین اسلام کرده است.