* چرا با وجود اینکه حدود یکسال گذشته و تقریباً پرونده هستهای در آستانه حل و فصل نهایی بود یکباره ورق برگشت و پس از حدود سه سال مذاکره هنوز طرفین غربی ادعا میکنند و در ماهیت صلحآمیز پرونده ایران ابهام وجود دارد؟
** متأسفانه کشورهای غربی موضوع هستهای را با موضوعات خارج از آن یکی میکنند وگرنه میبایست طبق مواردی که وجود داشت و با توجه به همکاری مثبت ایران با آژانس و همکاری با بازرسان تاکنون مسأله پرونده هستهای ایران تمام شده باشد. ضمن اینکه گزارش مدیر کل میتوانست بسیار روشن و شفاف و صریح ارائه شود و به نتیجه برسد، اما دخالت دادن موضوعات دیگر توسط کشورهای اروپایی و فشار آمریکا پشت پرده باعث شد تا امروز این پرونده ادامه پیدا کند.
در این شرایط با توجه به اخطاری که مسوولان ایران بر توقف همکاری داوطلبانه دادهاند قطعاً در گزارش آتی مدیر کل این مسأله هم منعکس خواهد شد زیرا در این راستا حضور بازرسان متوقف میشود و آژانس نمیتواند نسبت به صحت مطالب ایران اظهار نظر کند، بنابراین گزارش منفی خواهد شد.
* آیا باز هم با توجه به صفبندی گروههای غیر متعهدها به همراه لیبی، کوبا و سوریه علیه قطعنامه اروپا در شورای حکام همچنان میتوان به حمایت این کشورها امیدوار بود؟
** به نظر میآید طرحی که اروپا و آمریکا دنبال میکنند، خیلی وسیعتر است به شکلی که کشورهای همسایه ایران را هم برای رسیدن به اهداف خود بسیج کردهاند و توان غیر متعهدها در حد همین چند رأی در آژانس بود و اگر موضوع ایران به شورای امنیت سازمان ملل برود این چند رأی برای کشورمان کارساز نخواهد بود.
* در این شرایط آیا طرح روسیه میتواند راهکار مناسبی برای ایران باشد؟
** این طرح میتواند راهکاری مناسب برای یک بخش از پروژهها باشد و آزمایش خوبی نیز برای ارزیابی قدرت، توان و صداقت روسیه خواهد بود.
به عنوان مثال برای یک یا دو پروژه نیروگاهی دیگر میتوان روسیه را آزمایش کرد که اگر توانست ظرف مدت معین جواب دهد و نیروهای فنی ایران را هم آموزش دهد و از لحاظ اقتصادی هم برای ما ارزش داشته باشد میتوانیم روی این کشور برای قدمهای بعدی حساب کنیم. اگر روسیه در تحویل به موقع سوخت به تعهداتش پایبند باشد و مانند نیروگاه اتمی بوشهر تأخیر نداشته باشد میتوان درباره مشارکت استراتژیک و کامل روسیه بحث و بررسی کرد.
* آیا مصوبه مجلس در خصوص لغو تعلیق غنیسازی اورانیوم در صورت گزارش پرونده ایران به شورای امنیت میتواند گره از این پرونده بگشاید؟
** لغو تعلیق نمیتواند چندان مشکل باشد، چون این پرونده هم بعد سیاسی – حقوقی دارد و هم بعد اقتصادی و علاوه بر بعد فنی در ابعاد سیاسی و اقتصادی باید راهکاری مناسب پیدا کنیم و طبعاً با لغو تعلیق غنیسازی به سرانجام مطلوبی نخواهم رسید. لذا ایران نیازمند یک طرح جامع فنی- اقتصادی برای خروج از بحران است.
* در چنین شرایطی محدود کردن همکاری با آژانس، استراتژی مناسبی از سوی تهران خواهد بود؟
** به نظر میرسد شرایط جدید را باید مجدداً ارزیابی و بازنگری کنیم و راههای کاملتری عرضه و سناریوهای مختلفی را تنظیم کنیم. یکی از این سناریوها، بازکردن روشنتر وضع فنی پرونده هستهای ایران میباشد که آیا با این امکانات موجود رسیدن به غنیسازی و سوخت کامل دقیقاً چه مدتی میتواند طول بکشد، چون در این مورد خاص اختلاف نظر بسیار شدیدی هست، عدهای میگویند در حد یکسال با همین روند، عدهای میگویند 10 سال و اختلاف بین این دو فاصلهای زیاد است که این مسأله باید روشن شود بنابراین میتوانیم بفهمیم توانمان چقدر است و چه چیزهایی لازم داریم و از چه سناریوهایی میتوانیم به این توان برسیم.
* با توجه به سیاست آغاز غنیسازی از سوی ایران، شما پیشبینی میکنید که نوع رفتار شورای امنیت در صورت ارجاع پرونده هستهای ایران چگونه باشد؟
** در صورت ارجاع پرونده، پس از ارائه گزارش به شورای امنیت کار سخت خواهد شد.