تاریخ انتشار : ۲۲ مهر ۱۳۹۱ - ۱۰:۵۹  ، 
شناسه خبر : ۱۵۱۲۹۷
فاطمه رضایی خاچکی مقدمه: پیروزی حماس زلزله سیاسی بزرگی در منطقه خاورمیانه ایجاد کرد. انتخابات مجلس قانونگذاری فلسطین روز 25 ژانویه 2006 با نظارت ناظران خارجی برگزار شد و جنبش حماس به یک پیروزی خیره کننده و تاریخی دست یافت و حماسه‌ای دیگر را در عرصه سیاسی اجتماعی فلسطین رقم زد. جنبش سیاسی در انتخابات پارلمانی فلسطین توانست در مجموع 132 کرسی، 76 کرسی را به خود اختصاص دهد و جنبش فتح، دیگر گروه فعال سیاسی تنها 43 کرسی را به دست آورد.

همچنین آرای اخذ شده نشان می‌دهد که 78 درصد از 3/1 میلیون نفر واجد شرایط در انتخابات شرکت کرده‌اند. پیروزی قاطع جنبش حماس علاوه بر بازتابهای داخلی با واکنش‌های بین‌المللی نیز مواجه شده که بیانگر غیرمنتظره بودن نتایج این انتخابات بوده است. جنبش حماس پس از کسب پیروزی مطلق در انتخابات پارلمانی با صدور بیانیه‌ای علاقه خود را برای مشارکت تمامی تشکلهای فلسطینی از جمله جنبش فتح در دولت آینده ابراز دارد. در این بیانیه، همچنین بر تمایل حماس بر تشکیل دولت وحدت ملی تاکید شده است. اعلام نتایج انتخابات نامزدهای پارلمانی فلسطین که با پیروزی نامزدهای حماس، همراه شد، مقامهای آمریکایی را در حالت «شوک» قرار داده است. شوک ناشی از موفقیت کامل جنبش حماس موجب شده تا مقامهای آمریکایی به جای تحلیل درست وقایع و پذیرش واقعیتهای فلسطین، با آشفتگی و دستپاچگی تمام، ضمن توصیف جنبش حماس به یک سازمان تروریستی، حتی همان دوستان اندک خود در میان فلسطینیها را از دست بدهد. رئیس‌جمهور آمریکا با نادیده گرفتن علت اصلی پیروزی حماس که در نزدیک بودن اهداف آنان به منافع و آرمان مردم فلسطین نهفته است، موفقیت جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) را، اعتراض به عملکرد تشکیلات خودگران و فساد اداری مالی موجود در آن دانسته است. بوش با تاکید بر این که "حماس باید از موضع خود مبنی بر نابودی اسرائیل دست بکشد، خاطرنشان کرد که واشینگتن از گروهی که بخواهد اسرائیل را نابود کند، پشتیبانی نخواهد کرد." در پی پیروزی جنبش مقاومت اسلامی فلسطین «حماس» در انتخابات، محافل سیاسی فلسطین، اسماعیل هنیه از فرماندهان برجسته این جنبش را مهمترین نامزد برای احراز پست نخست‌وزیری حکومت خودگران معرفی می‌کنند و از نصر یوسف به عنوان وزیر خارجه نام می‌برند. صائب عریقات، نامزد جنبش فتح در انتخابات اعلام کرد که محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، جنبش حماس را مامور تشکیل دولت جدید خواهد کرد اما تاکید کرد که جنبش فتح در آن شرکت نخواهد داشت. محمود عباس نیز از پس از اعلام نتایج انتخابات و پیروزی حماس، تصریح کرد که دولت آتی فلسطین باید طرح و برنامه‌ای برای مقابله با شهرک‌سازی رژیم صهیونیستی و دیوار حائل داشته باشد.
موضع رژیم صهیونیستی در قبال پیروزی حماس
به دنبال اعلام نتایج انتخابات پارلمانی فلسطین که به پیروزی نامزدهای حماس فلسطین که به پیروزی نامزدهای حماس منجر شد، خانم تزیپی لیونی وزیر خارجه رژیم صهیونیستی در تماس تلفنی با کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا، خاویر سولانا، هماهنگ کننده سیاست خارجه اروپا و وزرای خارجه اتریش و آلمان به بررسی نتایج و پیامدهای انتخابات فلسطین پرداخت و از حضور حماس در عرصه تصمیم‌گیری تشکیلات خودگردان فلسطین، ابراز نگرانی کرد. کوفی عنان، دبیر کل سازمان ملل متحد نیز در همین راستا گفته است: سازمان ملل با هر دولتی که پس از انتخابات روی کار بیاید، همکاری خواهد کرد.
ایهود اولمرت، کفیل نخست‌وزیری رژیم صهیونیستی، در سخنانی گفته است که هرگز با دولتی که اعضای حماس در آن حضور داشته باشند همکاری نخواهد کرد. بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب راستگرای لیکود، گفته است که در دروازه بیت‌المقدس، یک دولت وابسته به ایران شکل می‌گیرد. در رژیم صهیونیستی، برخی از مقامات دولتی با یادآوری اینکه حماس مسئول بمب‌گذاری‌های انتحاری متعددی در این کشور بوده است از نتیجه انتخابات فلسطین ابراز نگرانی کرده‌اند. اهود اولمرت، کفیل نخست‌وزیری رژیم صهیونیستی، در سخنانی گفته است که هرگز با دولتی که اعضای حماس در آن حضور داشته باشند همکاری نخواهد کرد.
بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب راستگرای لیکود، گفته است که در دروازه بیت‌المقدس، یک دولت وابسته به ایران شکل می‌گیرد. برخی از سیاستمداران مخالف در رژیم صهیونیستی دولت را به دلیل اقدامات ناکافی در جلوگیری از افزایش محبوبیت حماس مورد انتقاد قرار داده‌اند. به گفته ناظران، در حالیکه قرار است انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی در ماه مارس برگزار شود، تردیدی نیست که نتیجه انتخابات فلسطین بر مبارزات انتخاباتی این کشور تاثیر خواهد گذاشت. در ایران، سخنگوی وزارت خارجه با استقبال از پیروزی انتخاباتی حماس، این تحول را نشان تعهد فلسطینیان به مبارزه علیه اسرائیل توصیف کرده است.
شائول مشعال از دانشگاه تل‌آویو نیز اظهار داشت، در اصل باید گفت که حماس از سالها پیش پیروز شده است، زیرا پس از گذشت چندین سال از ایجاد این جنبش، توانست به جایگاهی دست یابد و این امر به آن اجازه می‌دهد که مجامع جهانی آن را به رسمیت بشناسند. این برای این اولین بار است که یک جنبش اسلامی از راه دموکراتیک به مشروعیت دست یافته است و این امر در جهان عرب سابقه نداشته است. منابع صهیونیستی گزارش داده‌اند که ارتش این رژیم و به ویژه شاخه اطلاعات نظامی آن پس از اعلام نتایج انتخابات مجلس قانونگذاری فلسطین دچار سردرگمی زیادی شده‌اند. این منابع افزودند که در هیچ یک از گزارشهای سازمانهای اطلاعاتی – امنیتی رژیم صهیونیستی به پیروزی حماس اشاره‌ای نشده است سازمانهای امنیتی رژیم صهیونیستی اعتراف کرده‌اند که وضعیت کنونی تشکیلات خودگردان بسیار پیچیده شده است. سازمان‌های امنیتی رژیم صهیونیستی در حال بررسی و تحلیل نتایج انتخابات فلسطین هستند. گزارشهای خبری از رژیم صهیونیستی نشان می‌دهد که سازمانهای امنیتی این رژیم اعتراف کرده‌اند که غافلگیر شده‌اند و نتایج برای آنها غیرمنتظره بوده است. منابع امنیتی رژیم صهیونیستی تصریح کردند که یک حماس قدرتمند در راس تشکیلات خودگردان به سود "اسرائیل" نیست و امکان ادامه مذاکرات امنیتی و سیاسی با فلسطینیان را کاهش می‌دهد و هنوز نمی‌توان گفت که نتایج انتخابات به تشدید درگیریها بینجامد. گزارشهای خبری در رژیم صهیونیستی نشان می‌دهند که اداره اطلاعات نظامی در ارتش اشغالگر نظرسنجیهای تشکیلات خودگردان را به عنوان منبع اطلاعاتی خود قرار می‌داد، اما گزارشهای رسمی که چند هفته پیش تهیه شد به نقل از یک افسر بلندپایه سازمان اطلاعات نظامی چنین آورده است که "پیش‌بینی می‌شود که حماس 30 تا 40% آرا را کسب کند. یک مقام بلند پایه امنیتی هم گفته بود،" پیروزی حماس در انتخابات مجلس به نفع این جنبش نیست، زیرا این جنبش ترجیح می‌دهد که در کنار تثبیت جایگاه خود در تشکیلات خودگردان حق فعالیت با ابزارهای تروریستی علیه "اسرائیل" را نیز برای خود محفوظ نگه دارد. این منابع همچنین به سخنان دان هالوتز رئیس ستاد کل ارتش رژیم صهیونیستی که چندی پیش در کنگره هرتزلیا ایراد کرده بود، اشاره کرده‌اند هالوتز گفت: این انتخابات احتمالات مختلفی دارد، یا آنکه کسی می‌آید که ما را به چندین سال عقب بر می‌گرداند و کسی قادر به مهار این وضع نخواهد بود و این مکان هم هست که هرج و مرج گسترده تشکیلات خودگردان را فرا بگیرد. شائول موفاز وزیر جنگ رژیم صهیونیستی هم تاکید کرد که "اسرائیل" هیچ گونه مذاکره‌ای با نمایندگان حماس انجام نخواهد داد مگر آنکه این جنبش خلع سلاح شود و دولت "اسرائیل" را به رسمیت بشناسد و برنامه سیاسی خود را تغییر دهد. در مقابل، گزارشهای خبری به اظهارات سابق شماری از مقامات بلندپایه رژیم صهیونیستی اشاره کرده‌اند که در آنها تاکید شده بود که پیروزی حماس تاثیرات غیرقابل پیش‌بینی در آینده ایجاد خواهد کرد و امکان دارد که این جنبش از طریق طرف‌های سوم با "اسرائیل" تماس برقرار کند که این طرف ممکن است یک دولت اروپایی باشد.
مواضع بین‌المللی در قبال پیروزی حماس
پیروزی انتخاباتی حماس و تشکیل کابینه آینده فلسطینی توسط این گروه واکنشهای مختلفی را در سطح بین‌المللی در پی داشته است. رئیس‌جمهور سابق آمریکا که ریاست تیم ناظران بین‌المللی ناظر بر روند انتخابات پارلمانی فلسطین را برعهده داشت، سالم برگزار شدن انتخابات را تایید کرد. جیمی کارتر که در کنفرانس خبری در قدس شرقی در میان خبرنگاران سخن می‌گفت، تصریح کرد: انتخابات فلسطین در فضا امنیتی و سالم و بدون هرگونه خشونت برگزار شد. در همین راستا، خبرگزاریها اعلام کردند که وزارت امور خارجه روسیه با انتشار بیانیه‌ای تاکید کرد، مسکو به انتخابات دموکراتیک مردم فلسطین احترام می‌گذارد. در این بیانیه آمده است:‌ روسیه، انتخابات پارلمانی فلسطین را یک رویداد بزرگ در مسیر حاکمیت دموکراسی در جامعه فلسطین و ایجاد نهادهای دولت آینده می‌داند. در این راستا اتحادیه اروپا نیز ضمن استقبال از برگزاری انتخابات موفقیت‌آمیز پارلمانی فلسطین خاطرنشان کرد که مردم فلسطین آشکارا نشان دادند که آینده سیاسی خود را با ابراز دموکراتیک تعیین می‌کنند. البته سران کشورهای آلمان، انگلیس، ایتالیا و استرالیا ضمن اظهار تاسف از پیروزی حماس، نتایج انتخابات را نگران کننده خواندند چرا که دولتهای غربی نشان داده‌اند که هرگاه انتخابات به عنوان یک رکن دموکراسی در سایر کشورهای با اهداف آنان هماهنگی نداشته باشد، آن را بر نمی‌تابند. روزنامه‌های عربستان با انتخاب تیتر "سونامی حماس، فتح را به شکست کشاند" نوشت: پیروزی حماس در انتخابات فلسطین یک زلزله سیاسی بزرگ در سطح منطقه و جهان ایجاد کرد. جمهوری اسلامی ایران نیز با استقبال از پیروزی انتخاباتی حماس، این تحول را نشانه تعهد فلسطینیان به مبارزه علیه رژیم صهیونیستی توصیف کرده است.