گروه فرهنگ و هنر ـ سایر محمدى: «تعمیدیان غریب» عنوان کتابى تحقیقى به قلم مهرداد عربستانى مطالعه اى مردم شناختى در دین ورزى صابئین مندائى ایران است، که اخیراً از سوى سازمان میراث فرهنگى کشور با همکارى نشر افکار منتشر شده است. مهرداد عربستانى نویسنده این کتاب متولد ۱۳۴۷ تهران فوق لیسانس انسان شناسى از دانشگاه تهران دارد به عنوان کارشناس پیشگیرى از آسیب هاى اجتماعى فعالیت دارد، ضمن اینکه به عنوان استاد مدعو در دانشگاه نیز تدریس مى کند. مهرداد عربستانى هم اکنون با همکارى حمید قربانى کتاب «فیلم مردم نگارانه» اثر کارل هایدر را ترجمه کرده و در دست انتشار دارد. علاوه بر این کتاب «انسان شناسى دین» اثر فیونا بووى را در دست ترجمه دارد.
* آقاى عربستانى، در مورد این کتاب و موضوع آن بفرمایید، چه شد که موضوع صابئین مندائى را براى پژوهش انتخاب کردید؟
** درواقع این کتاب حاصل تحقیقات گسترده مردم نگارانه در مورد صابئین مندائى بود که به سفارش سازمان میراث فرهنگى کشور شکل گرفت.
* صابئین مندائى در کدام نقطه از ایران سکونت دارند؟ در کدام کشورها زندگى مىکنند؟
** صابئین مندائى بیشتر در ایران و عراق سکونت دارند، البته در عراق جمعیت آنها بیشتر است. در ایران هم همان گونه که در این کتاب اشاره کردم چند جور آمار داده شده که هیچکدام از آنها قابل اعتماد نیستند چون هیچ آمار رسمى از آنها در دست نیست. ولى صابئین مندائى بین ۱۵ تا ۲۰ هزارنفر ممکن است در ایران ساکن باشند. اینها همان صابئینى هستند که در قرآن از آنها نام برده شده است.
* صابئین مندائى در کدام منطقه ایران زندگى مىکنند؟
** عمدتاً در خوزستان زندگى مى کنند. به خاطر این که مناسک آنها بسیار مرتبط با آب جارى است، معمولاً در کنار رودهاى بزرگ سکونت دارند. مثلاً در ایران در کنار رود کارون زندگى مى کنند. الان هم مندائى ها بیشترین جمعیت شان در اهواز هستند.
* در مورد صابئین مندائى مىتوانید بیشتر توضیح بدهید؟ این که از چه زمانى پیدا شدند و ...
** صابئین مندائى قومى هستند که دیانت ویژه اى دارند. درواقع یک قوم - دین هستند و حدود دوهزار سال پیش از منطقه فلسطین حوالى اورشلیم به بین النهرین کوچ کردند و در همان جا ساکن شدند. امروز یعنى از شمال بین النهرین تا جنوب بغداد و خوزستان ایران پراکنده اند. اینها قومى هستند که یک سنت قدیمى و باستانى دارند. زبان دینى آنها زبان مندائى است که شاخه و گویشى از زبان آرامى است. متون مقدسى دارند که مهمترین آنها منسوب به ابوالبشر است، کتابى به اسم کنزاربا به معنى گنج بزرگ دارند. کتاب دیگرشان کتاب ادراشا ادیحیا یعنى تعالیم یحیى است. کتابهاى دیگر آنها مربوط به آداب دینى و همین طور داستانها و روایات دینى است. به لحاظ سنت دینى طبق روایت مندائى از آدم ابوالبشر شروع مى شود تا یحیاى تعمیددهنده - همان یحیى بن زکریا در سنت اسلامى - ادامه پیدا مى کند. که آخرین نبى مندائى ها محسوب مى شود. در بین این دو پیامبر، پیامبران دیگرى هم دارند که در سنت اسلامى شناخته شده هستند مثل نوح پیغمبر.