فرشاد محمودی/mahmoodi@journalist.com
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران پس از پایان سفر به تونس وارد پاریس شد تا با مقام های فرانسوی پیرامون پرونده هسته ای ایران مذاکره کند. حسن روحانى در ملاقات ویژه اى با ژاک شیراک که عصر پنجشنبه برگزار شد با وى درباره آخرین تحولات پرونده هسته اى ایران به گفت وگو نشست و پیام ویژه رئیس جمهورى ایران را که به امضاى محمد خاتمى رسیده بود به ژاک شیراک تقدیم کرد.
محمد خاتمى رئیس جمهور ایران چهارشنبه گذشته ساعاتى پیش از دیدار روحانى با شیراک در پایان نشست هیات دولت در جمع خبرنگاران از اتحادیه اروپا تضمین خواسته بود که امنیت ایران و حق این کشور در داشتن فناورى صلح آمیز هسته اى را محفوظ بداند تا ایران نیز در مقابل تضمین دهد که در فعالیت هسته اى خود از مسیر صلح آمیز منحرف نشود. خاتمى همچنین گفته بود که اروپایى ها در مذاکرات خود با ایران که بر سر فعالیت هسته اى این کشور صورت مى گیرد سوءنیتى ندارند و خواستار حل مسائل هستند. اینک حسن روحانى در پاریس پیام خاتمى را به شیراک سپرده است.
هرچند که از جزئیات این نامه خبرى منتشر نشده است اما گمان مى رود خاتمى بار دیگر از اروپایى ها خواسته تا ضمن سرعت دادن به مذاکرات، امنیت ایران را نیز مد نظر داشته باشند. رئیس جمهورى فرانسه در ملاقات با حسن روحانى که در کاخ الیزه انجام شد، ایران را در جریان جزئیات ملاقات اخیر خود با بوش قرار داد. موضوع ایران یکى از اصلى ترین محورهاى مورد مذاکره در ملاقات هاى بوش با سران اروپا بوده است.دبیر شوراى عالى امنیت ملى جمهورى اسلامى پنجشنبه با دومینیک دوویلپن وزیر خارجه سابق فرانسه که براى مذاکرات سعدآباد به ایران آمده بود، وزیر خارجه فعلى و نیز مشاور امنیت ملى فرانسه دیدار کرده است.
حسن روحانى که ارشدترین مسئول مذاکره با اتحادیه اروپا در مورد مسائل هسته اى ایران است پس از دیدار ۷۵ دقیقه اى خود با ژاک شیراک و همچنین میشل بارنیه وزیر خارجه فرانسه در کاخ ریاست جمهورى الیزه به خبرنگاران گفت: «ما معتقدیم که گفت وگوهاى ما با پرزیدنت شیراک به ما اجازه خواهد داد تحرک تازه اى به مذاکرات ببخشیم.» روحانى تاکید کرده که ژاک شیراک حامل هیچ پیامى از سوى جورج بوش رئیس جمهور آمریکا براى ایران نبوده است اما روحانى تصدیق کرد که وى با رئیس جمهور فرانسه درباره برخى از نکاتى که در گفت وگوهاى پرزیدنت شیراک و بوش مطرح شده بود گفت وگو کرده است.
جمهورى اسلامى درصدد است تا با سفر اروپایى خود تحرک بیشترى به فعالیت گروه هاى کارى سه گانه ایجاد کند. ایران در هفته هاى اخیر بارها تاکید کرده است ادامه روند کند فعلى ممکن است ادامه مذاکرات را در آینده با شانس موفقیت کمترى روبه رو کند.این سفر همزمان با سفر بوش به اروپا انجام شده است. دیدار حسن روحانى با رئیس جمهورى فرانسه و صدراعظم آلمان در حالى برگزار شد که رئیس جمهورى آمریکا نیز در روزهاى گذشته مذاکرات فشرده اى با شیراک و شرودر داشت و همزمان با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در اسلواکى دیدار مىکرد.
جورج بوش رئیس جمهورى آمریکا روز پنجشنبه در یک مصاحبه مشترک مطبوعاتى با ولادیمیر پوتین رئیس جمهورى روسیه گفت واشینگتن و مسکو توافق کرده اند که ایران و کره شمالى نباید صاحب سلاح هاى اتمى شوند. با این حال به نظر مى رسد عملى ترین دستاورد سفر روحانى به اروپا جداى از در جریان قرار گرفتن دیدگاه هاى بوش که در دیدارهاى خصوصى با رهبران اروپا ابراز شده، ترغیب صدراعظم آلمان به دفاع از ایران در برابر کشورهاى حوزه خلیج فارس بوده است. پس از ترک آلمان توسط هیات ایرانى دولت فدرال این کشور اعلام کرد، گرهارد شرودر صدراعظم آلمان قصد دارد در سفر هفته جارى اش به کشورهاى حوزه خلیج فارس در خصوص تلاش هاى دیپلماتیک اتحادیه اروپا در رابطه با فعالیت هاى هسته اى ایران مذاکره کند.
صدراعظم آلمان روز یکشنبه سفرش را با دیدار از عربستان سعودى آغاز و پس از آن به شش کشور کویت، قطر، بحرین، یمن، عمان و امارات متحده عربى سفر مى کند. سران کشورهاى عضو شوراى همکارى خلیج فارس در آخرین جلسه خود که در بحرین برگزار شد از توسعه فناورى هسته اى ایران ابراز نگرانى کرده بودند. شرودر در این سفر از کشورهاى عربى خواهد خواست تا از مذاکرات فرانسه، آلمان و بریتانیا با ایران حمایت کنند. با این حال روز جمعه ساعاتى پیش از دیدار حسن روحانى با یوشکا فیشر وزیر خارجه آلمان که وى نیز در جریان مذاکرات سعدآباد به تهران آمده بود، روزنامه آلمانى زبان تگلیشر آنسایگر نوشت که وزیر امور خارجه آلمان در دیدار با حسن روحانى در خصوص توقف برنامه هاى اتمى ایران گفتوگو مىکند.
پس از انجام این دیدار فیشر در جمع خبرنگاران تقویت روابط ایران و اروپا را چالش مشکلى خواند روحانى نیز اعلام کرد که ایران از کمک آمریکا به مذاکرات ایران و اروپا استقبال مى کند اما درخواست توقف همیشگى غنى سازى اورانیوم را یکى از سخنگویان وزارت خارجه بریتانیا نیز پیش از دیدار روحانى از لندن ابراز کرده است. قرار است مسئول ارشد پرونده اتمى ایران در آخرین مرحله دیدار از اروپا در اقدامى اعلام نشده از بریتانیا دیدار کند.
بى بى سى خبر داده که در آستانه این سفر یکى از سخنگویان وزارت امور خارجه در نشستى با خبرنگاران در لندن اعلام کرد که دولت هاى بریتانیا، فرانسه و آلمان براساس موافقتنامه اى که با ایران امضا کرده اند بر موضع خود مبنى بر «توقف همیشگى» فعالیت هاى ایران در غنى سازى اورانیوم و تولید سوخت اتمى اصرار دارند.قرار است تا ساعاتى دیگر حسن روحانى و هیات همراهش یعنى حسین موسویان، سیروس ناصرى، محمدرضا البرزى و امیرحسین زمانى نیا به سوى لندن پرواز کنند.
در جریان سفر اخیر هیات عالى رتبه ایرانى، روحانى با اکثر مقام هاى بلندپایه کشورهاى میزبانش ملاقات کرده اما هنوز مشخص نیست که وى آیا به خانه شماره ۱۰ خیابان داونینگ براى دیدار با تونى بلر مى رود یا خیر. در نخستین روزهاى دوره دوم ریاست جمهورى جورج بوش که فشار هاى تبلیغاتى واشینگتن علیه ایران شدت گرفته بود نخست وزیر بریتانیا نیز با تکرار صحبت هاى «دیک چنى» معاون جورج بوش ایران را بزرگترین خطر جهانى خوانده بود که واکنش تند تهران را نیز در پى داشت. به هرحال روحانى و هیات همراهش یکشنبه از سفر اروپایى شان بازخواهند گشت تا نتیجه مذاکراتشان را با شرکاى اتمى تهران در واپسین روزهاى سال ۱۳۸۳ بررسى کنند.
گفته مى شود سطح رایزنى هاى چند هفته اخیر بر سر پرونده هسته اى ایران چه از جانب آمریکا و چه از طرف جمهورى اسلامى در ۱۸ ماه گذشته بى سابقه بوده است. روحانى دقایقى پس از آن که از مسکو وارد تهران شده بود گفته بود که ایران قبل و بعد از سفر بوش با اروپا رایزنى خواهد کرد.