گروه سیاسی، ایرج جمشیدی: «سیدمحسن تسلطی» سومین گزینه پیشنهادی محمود احمدینژاد برای تصدی وزارت نفت موفق به کسب رای اعتماد از مجلس هفتم نشد.
از مجموع 261 نماینده حاضر تنها 77 رای به نفع تسلطی به گلدانهای رای ریخته شد، 139 نماینده رای مخالف دادند، 38 رای ممتنع بود و 7 نماینده هم در رایگیری شرکت نکردند. به این ترتیب تسلطی سومین نامزد ناکام وزارت نفت پس از علی سعیدلو و صادق محصولی در راه رسیدن به وزارت نفت است. رای عدم اعتماد مجلس بازتاب گستردهای میان خبرنگاران داخلی و خارجی داشت و همگان این سئوال را از اعضای هیات رئیسه مجلس جویا شدند که تکلیف وزارتخانه بدون وزیر چه میشود؟ پاسخ رئیس مجلس و برخی اعضای هیات رئیسه این بود که شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام باید وارد موضوع شوند و اصل 135 قانون اساسی را تفسیر کنند.
به موجب این اصل رئیسجمهور میتواند تا مدت سه ماه یک وزارتخانه را از طریق تعیین سرپرست اداره کند، اما روشن نیست اگر طی این مدت وزیر وزارتخانهای معین نشد، چه راهکاری را باید در پیش گرفت؟ برخی نمایندگان عضو فراکسیون اصولگرایان گفتند چنین وضعیتی برای ما قابل پیشبینی بود. از همین رو هیات چهارنفره اصولگرایان مجلس شب قبل از رای اعتماد مجلس به وزیر پیشنهادی با رئیسجمهور تماس گرفتند و نظر قاطبه نمایندگان را در خصوص وزیر پیشنهادی نفت به اطلاع رئیسجمهور رساندند، اما وی حاضر به تغییر گزینه خود نشد و قرار شد تا رئیسجمهور از وزیر پیشنهادی خود در جلسه علنی دفاع کند و مجلس هم براساس نتیجه مخالفتها و موافقتها رای بدهد. این خبر از همان دقایق اولیه صبح دیروز بین نمایندگان و خبرنگاران پخش شد و همین موضوع سبب شد تا بازار رایزنی میان نمایندگان بسیار گرم باشد، به گونهای که از همان دقایق اولیه جلسه علنی مجلس تجمعات چندنفره متعددی در گوشه و کنار صحن علنی مجلس شکل گرفته بود.
احمد توکلی نماینده تهران سرتاسر صحن علنی مجلس را طی میکرد و با نمایندگان صحبت میکرد. رای مخالف او که به صورت علنی و مقابل خبرنگاران آن را به گلدان رای انداخت، نشان از آن داشت که رایزنیها در مخالفت با وزیر پیشنهادی بوده است. برخی نمایندگان هم خبر دادند هیچکس برای گرفتن رای مثبت نمایندگان رایزنی نکرد. این مسئله تا آن حد پیش رفت که حتی یکی از نمایندگان موافق وزیر که از نماینده دیگری وقت صحبت گرفته بود، از سخنان موافق خود چشمپوشی کرد. محسن تسلطی حدود ساعت 9 به همراه سیداحمد موسوی معاون پارلمانی رئیسجمهور وارد مجلس شد و چند تن از وزرا از جمله اطلاعات و خارجه هم به تدریج خود را به جلسه علنی رساندند. رئیسجمهور حدود ساعت 30/9 دقیقه و در حالی که کت و شلوار پوشیده بود و چفیهای بر گردن داشت و محمدرضا باهنر او را مشایعت میکرد، به جلسه علنی مجلس وارد شد. در این لحظه حدادعادل ضمن خوشامدگویی به رئیسجمهور و سایر مقامات دولتی بلافاصله از منشیهای مجلس خواست بررسی صلاحیت وزیر پیشنهادی نفت را در دستور کار قرار دهند. در این لحظه محمود احمدینژاد برای دفاع از وزیر پیشنهادیاش پشت تریبون مجلس قرار گرفت. احمدینژاد اگرچه از مجلس درخواست کرد بدون توجه به شایعات مطرح شده به وزیر پیشنهادیاش رای اعتماد بدهند، اما ترجیح داد کمتر از تسلطی سخنی به میان آورد و بیشتر به دستاوردها و مشکلات دولتش اشاره کند. احمدینژاد خود را نخستین کسی نامید که درباره مسائل حساس وزارت نفت سخن گفته و در عین حال تاکید داشت از آنجا که برنامههای وی در خصوص این وزارتخانه چند بار مطرح شده، دیگر نیازی به تکرار آن نیست. به همین دلیل احمدینژاد به تشریح وضعیت اقتصادی کشور پرداخت. 3900 میلیارد تومان کسری بودجه، 40 میلیارد دلار بدهی خارجی، بیش از 30 میلیارد دلار تعهد خارجی، بیش از 16 هزار میلیارد تومان بدهی به بانکهای داخلی، بیش از سه میلیون بیکار و فاصله گسترده بین فقیر و غنی از جمله مسائلی بود که احمدینژاد آن را مشکلات فراروی دولت خود که از گذشته به ارث رسیده است، نام برد.
احمدینژاد در دفاع از تسلطی هم گفت ملاک او برای انتخاب همکاران، سیاسی نبوده و توجه نداشته همکار پیشنهادیاش به چه کسی رای داده است. وی در عین حال از سایتهای اینترنتی که مطالبی را درباره وزیر پیشنهادی نفت مطرح کردهاند، انتقاد کرد و خواستار چارهاندیشی شد. احمدینژاد سه بار در سخنان خود به این مطلب اشاره کرد و در پایان هم از مجلسیان خواست با رای اعتماد خود اقدامات کسانی را که درصدد ایجاد اختلاف بین مجلس و دولت هستند، ناکام بگذارند. پایان سخنان احمدینژاد با شروع سخنان اولین مخالف همراه بود. ستار هدایتخواه نماینده بویراحمد و عضو فراکسیون اصولگرایان اولین مخالف بود. هدایتخواه گفت: برای بنده بسیار سخت است با وزیر رئیسجمهوری مخالفت کنم که هفتهها برای پیروزی او تلاش کردم، نذرها دادم و حتی یکی از فرزندانم یک هفته روزه گرفت تا او پیروز شود. اما الان مجبورم برای موفقیت همین دولت با وزیرش مخالفت کنم، زیرا معتقدم موفقیت یا شکست دولت نهم تاثیر مستقیمی بر اصولگرایان میان افکار عمومی دارد. هدایتخواه دادن رای اعتماد به تسلطی را براساس مصلحتسنجی به مصلحت ندانست و گفت: وزیر پیشنهادی نفت تجربه و تخصص لازم را درباره نفت ندارد. هدایتخواه در عین حال تصریح کرد که تسلطی برخلاف رئیسجمهور به وجود مافیای نفتی در وزارت نفت اعتقاد ندارد و به دلیل عدم برخورداری از دیدگاه روشن و مستقل، طرفدار تداوم سیاستهای پیشین حاکم بر وزارت نفت است.
هدایتخواه سپس به طرح سئوالاتی از تسلطی پرداخت و گفت آیا شما به لحاظ مدیریتی خود را شایستهترین میدانید، آیا درست است خود و خانوادهات به فردی رای دادهاید که بسیاری از خط قرمزهای نظام را زیرپا گذاشته است؟ وی از تسلطی خواست تا درباره اعتقاد به شعار سادهزیستی رئیسجمهور و قانع نبودن به حقوقهای پائین و گفتههایی مبنی بر اینکه سرتیم یکی از مشاورانش به نام آقای «نون» که با ساواک همکاری داشته است، توضیح دهد. پس از آنکه هدایتخواه سخنان خود را به پایان رساند، صدای احسنت احسنت گفتنهای بسیاری از نمایندگان به گوش میرسید و در همین لحظه برخی گفتند از همین تشویقها دریابید وزیر پیشنهادی در مجلس از چه موقعیتی برخوردار است. در این هنگام نوبت به رجب رحمانی نماینده تاکستان رسید. وی به عنوان موافق وزیر پیشنهادی از نمایندگان خواست تا به تسلطی رای بدهند. رحمانی گفت: ما که کاسه داغتر از آش نیستیم. وقتی آقای رئیسجمهور که مجموع تحولات رخ داده در انتخابات ریاستجمهوری را هم مدنظر قرار داده و به این تشخیص رسیده، لذا ما هم به او احترام بگذاریم و رای مثبت بدهیم. سخنان رجب رحمانی اعتراضهای گستردهای را در پی داشت. بسیاری از نمایندگان با صدای بلند گفتند دو، دو. منظور از دو رای مخالف نمایندگان به تسلطی بود. در سیستم رایگیری الکترونیکی مجلس نمایندگان هرگاه با طرح یا لایحهای مخالف باشند عدد دو را فشار میدهند و هرگاه با طرح یا لایحهای موافق باشند، دکمه چهار را فشار میدهند. با وجود این مخالفتها، رحمانی به سخنان خود ادامه داد و تسلطی را روحانیزادهای دانست که برادرش نیز در جبهههای جنگ شهید شده است.
وی گفت: اخبار مربوط به داشتن گرینکارت و تابعیت آمریکایی و بقیه موارد درباره تسلطی شایعهای بیش نیست.
رحمانی ضمن تائید تواناییهای تسلطی حمایت از دولت را در این شرایط یک تکلیف شرعی و اعتقادی دانست.
نماینده تاکستان خطاب به نمایندگان گفت: به نظرم به سومین فرد پیشنهادی رئیسجمهور رای بدهیم تا نگرانیهای مردم برطرف شود.
حسن کامران نماینده اصفهان هم که از پنج دقیقه وقت رجب رحمانی استفاده کرد، به انتقاد از نمایندگان مجلس پرداخت و گفت چرا سوابق مثبت آقای تسلطی را در نظر نمیگیرید؟ وی گفت: در مورد آقای تسلطی با آیتالله یثربی عضو خبرگان که در تهران ساکن است و صدای مرا هم میشنود، سئوال کردم درباره خانواده ایشان و حتی جد و آبای او را هم سئوال کردم، حتماً آیتالله یثربی الان صدای مرا میشنود. وی خطاب به نمایندگان گفت: من از شما متعجم چرا خوبیها و اینکه او برادر شهید است را نمیگوئید. مردم حیثیت دارند، آدمها آبرو دارند، گور بابای وزارت و وکالت و رئیس بودن. در این لحظه تعدادی از نمایندگان به سخنان کامران اعتراض کردند و برخی دیگر هم مرتب با صدای بلند میگفتند: «دو، دو.»
حدادعادل از نمایندگان درخواست سکوت و رعایت نظم را کرد. کامران هم کاغذ بلندی را که چند کاغذ دیگر به آن چسبیده بود، بلند کرد و گفت این تومار نخبگان وزارت نفت است که آقای تسلطی را تائید کردهاند.
کامران در پایان گفت برای روح شهدا و روح برادر شهید آقای تسلطی صلواتی بفرستید. نمایندگان هم صلوات فرستادند. حدادعادل دقایقی بعد درباره سخنان کامران توضیحاتی داد. وی گفت: در مورد برخی کلمات و عباراتی مانند گور پدر صدارت و وزارت که آقای کامران به کار بردند باید بگویم چون ایشان با مردم بازار و کوچه در انس است ادبیاتش را هم از آنان وام میگیرد. حدادعادل گفت: آقای کامران نمیخواست به وزرا یا نمایندگان توهین کند و ما هم به صداقت ایشان اعتقاد داریم. فقط میخواستند مطلبی عرفانی بگویند اما چنین شد. در این لحظه نمایندگان با صدای بلند خندیدند و حدادعادل هم از مخالف بعدی دعوت به سخنرانی کرد.
علی سرافراز یزدی نماینده مشهد و عضو فراکسیون اصولگرایان مخالف بعدی بود. وی تسلطی را فردی فاقد تخصص و تجربه لازم برای وزارت نفت دانست و گفت: خلاف عرف اصولگرایی است که از میان افراد توانمند به سراغ یک مدیر دست چهارمی برویم. احمد بزرگیان نماینده سبزوار و دیگر عضو فراکسیون اصولگرایان هم که از 7 دقیقه دقت سرافراز یزدی استفاده کرد به عنوان مخالف بعدی، سوابق سیاسی تسلطی را زیر سئوال برد. وی رئیسجمهور را مخالف سخنان خود قرار داد و گفت: آقای رئیسجمهور آیا صلاح است سکان وزارت نفت را به کسی بسپاریم که به کاندیدایی رای داده که نظام را قبول ندارد، مقابل رهبری میایستد و مذاکره با آمریکا را تنها چاره نجات کشور میداند؟
وی به بخشی از سخنان احمدینژاد اشاره کرد و خطاب به او گفت: آقای رئیسجمهور شما گفتید برای من مهم نیست فردی را که به عنوان همکار انتخاب کردهام به چه کسی رای داده، اما برای ما بسیار مهم است که فردی به این کاندیدا رای داده یا نداده است. بزرگیان گفت: رئیسجمهور عزیزم! جناب آقای احمدینژاد! دوستت دارم! اما آیا صلاح است چنین شخصی وزیر شود؟ مطمئناً مجلس نمیتواند به او به عنوان وزیر دولت خدمتگزار بیمنت رای اعتماد بدهد.
بزرگیان در این لحظه به چفیهای که بر گردنش انداخته بود و همچنین به چفیههایی که بر گردن رئیسجمهور و تعدادی از نمایندگان بود اشاره کرد و گفت: آقای رئیسجمهور که میگویند چفیه را فقط برای ما میپسندند، بحمدالله هفته بسیج است و امروز چند چفیهبند در مجلس زیاد است.
بسیاری از همکاران چفیه بستهاند و بنده هم که به خود تعهد دادهام هروقت پشت تریبون قرار گرفتم، چفیه ببندم به هر حال این مسائل را از باب حسناتالابرار سئیاتالمقربین ذکر میکنم زیرا ما هراس داریم عناصری وارد تیم مدیریتی وزارت نفت شوند که همان چه بر نفت گذاشته است بار دیگر بگذرد. بزرگیان با اشاره به سخنان رئیسجمهور مبنی بر این که «گزینش از میان افراد آشناتر، کارآمدی دولت را ارتقا میدهد» پرسید: این آشنایی با کیست؟ آقای رئیسجمهور شما اعتمادتان به نیروهای مشاور بسیار زیاد است، ولی آنها متاسفانه حفظ امانت نمیکنند و در معرفی افراد به گونهای عمل نمیکنند که مجلس با طیب خاطر رای دهد. وی با اشاره به اینکه وزیر نفت به برخی اسناد و پروندههای نفت دسترسی خواهد داشت، از اژهای وزیر اطلاعات پرسید: اگر فردی از منسوبان وزیر نفت در خارج از کشور تبعه باشد، آیا اجازه اشراف به پروندههای محرمانه را به او میدهید؟ بزرگیان از دو تبعه خانواده تسلطی در آمریکا و کانادا یاد کرد و گفت: انشاءالله که ایشان قطع رابطه عاطفی با آنها کرده باشند که برایشان اثری نداشته باشد. بزرگیان گفت: عربستانیها مرتب به ما میگویند این چه افرادی است که برای وزارت نفت معرفی میکنید؟ وی گفت: خارجیها به انتخاب وزیر نفت حساسیت نشان میدهند. بزرگیان در این لحظه به سخنان خود پایان داد و تعداد بیشتری از نمایندگان احسنت، احسنت گفتند. در این لحظه مانیتورهای مجلس تصویر محمود احمدینژاد و محمدرضا باهنر را نشان داد که کنار یکدیگر نشسته بودند. بالاخره باهنر تذکر آئیننامهای داد و با استناد به ماده 77 آئیننامه داخلی مجلس از سخنان بزرگیان انتقاد کرد و از رئیس مجلس خواست به او تذکر بدهد. باهنر خطاب به بزرگیان گفت: این چه صحبتی است که مقامات خارجی و از جمله عربستانیها از معرفی وزیر نفت ابراز شگفتی میکنند؟ وی افزود: ضمن احترام به روابطی که با عربستان داریم باید بگویم خیلیها در داخل و خارج هم از انتخاب رئیسجمهور خوشحال نبودند. بزرگیان هم متقابلاً تذکر آئیننامهای داد و گفت حرف من این است با توجه به اینکه عضو اوپک هستیم و وزیرنفت ما هم میخواهد رئیس این سازمان شود لذا باید مقبولیت داشته باشد. بنابراین میخواستم بگویم انتخاب وزیر نفت عکسالعمل داخلی و خارجی دارد. نورالدین پیرموذن نماینده اردبیل و عضو فراکسیون اقلیت مجلس هم از اینکه حدادعادل به نایب رئیس مجلس اجازه داد به موجب ماده 77 تذکر آئیننامهای بدهد انتقاد کرد و گفت این ماده در رابطه با سخنان یک نماینده به نماینده دیگر است. وی خطاب به حدادعادل گفت: آقای بزرگیان انتقادی داشته انصاف نیست نمایندهای خود را وکیلالدوله معرفی کند و به جای دولت تذکر بدهد. سخنان پیرموذن صدای احسنت احسنت گفتن تعدادی از نمایندگان را در پی داشت و این نشان میداد نمایندگان از اینکه باهنر اینچنین به دفاع از ویر نفت پرداخته است، راضی نیستند. به هر حال پس از این بحثها نوبت به آخرین موافق رسید. در این لحظه منشیها اعلام کردند نمایندهای که میخواست از وقت آقای گرانمایه برای موافقت استفاده کند اعلام انصراف داده به همین دلیل آقای گرانمایه میتواند در صورت تمایل از وقت خود استفاده کند. اصغر گرانمایهپور نماینده کاشان هم پشت تریبون قرار گرفت و تمام اتهامات وارده به تسلطی را تکذیب کرد. وی گفت با وزیر پیشنهادی همشهری هستم و او را از دیرباز میشناسم. سوابق ایشان را دیدهام، تحقیق کردهام اما هیچکدام صحت ندارد. وی گفت: به این شیوه ناپسند پمپاژ، تهمت، دروغ از منابع مشکوک و سایتها و افراد ناشناس توجه نکنیم چرا که میتواند برای هرکسی مطرح شود. پس از سخنان وی نوبت به وزیر پیشنهادی رسید. تسلطی ترجیح داد بیشتر وقت خود را به قرائت برنامهای مکتوب سپری کند. تسلطی به برخی انتقادات از جمله نداشتن تجربه و تخصص اشاره کرد و گفت: نمیدانم منظورتان از تخصص چیست؟ آیا اگر دستم چرب بود و لباسم روغنی آنگاه متخصص بودم؟ تسلطی تلویحاً حمایت خود را از مصطفی معین نامزد حزب مشارکت را تائید کرد و گفت: افکارم را کنار میگذارم و به کارم میپردازم زیرا من کار خود را وجهالمصالحه اهداف گروهی و جناحی قرار نمیدهم. تسلطی همچنین درباره مافیای نفت گفت: مبارزه با رانت از عهده یک نفر برنمیآید و اگر هرجا دستدرازی به بیتالمال شود باید آن را قطع کرد. وی گفت: اجازه نمیدهم در وزارت نفت به بیتالمال دستدرازی شود و زمینههای دستدرازی به اموال عمومی در این وزارتخانه را هم از بین میبرم. هنگامی که تسلطی صحبت میکرد حدادعادل مرتب به نمایندگان تذکر میداد به سخنان او گوش دهند. وی خطاب به نمایندگانی که با یکدیگر صحبت میکردند، گفت: دوستانی که به سخنان آقای تسلطی گوش نمیکنند بدین معنا است که بدون توجه به این سخنان میخواهند رای بدهند و این معنای خوبی ندارد. به هر حال سخنان تسلطی پایان یافت و حدادعادل اعلام رایگیری کرد. هنگام ریختن آرا به گلدان رای، برخی نمایندگان از جمله احمد توکلی به صورت آشکار رای منفی خود را به گلدان رای ریختند. حدادعادل هم از چهار نماینده، علاءالدین بروجردی، عابد فتاحی، اسماعیل گرامیمقدم و مرتضی موسوی درخواست کرد برای نظارت بر شمارش آرا به جایگاه بیایند. برخی نمایندگان زن گفتند چرا از زنان کسی را انتخاب نمیکنید؟ حدادعادل هم خندید و به شوخی گفت انشاءالله دفعه بعد. همکاران دریافتند وزیر نفت رای نیاورده و حتی پیش از اعلام رسمی نتیجه رایگیری هم نمایندگان با اشاره سر و دست گفتند وزیر پیشنهادی نفت رای بسیار پائینی را کسب کرده است.