رهبران جمهوریهای آسیای مرکزی همراه با روسای جمهور دو کشور روسیه در چین از امروز اجلاس دو روزه ای را آغاز میکنند که قرار است راههای مقابله با نفوذ وسلطه آمریکا در آسیای مرکزی، قفقاز و کل قلمرو اتحاد جماهیر شوروی و همچنین چین را مورد بررسی و تبادل نظر قرار دهد.
برگزاری این نشست از جمله دستاوردهای سفر هفته گذشته «هوجین تائو» رئیس جمهور چین به روسیه و دیدار وی با ولادیمیر پوتین همتای روسی وی بوده است. این دو کشور که بانی شکل گیری پیمان «شانگهای» هستند روز جمعه گذشته بر اتحاد راهبردی خود در مواجهه باتحولات مختلف منطقه ای و جهانی تاکید کردند.
روسیه و چین در بیانیه مشترکی در هفته گذشته اعلام کردند که میان «شانگهای» به عامل مهمی در تثبیت نظم بین المللی عادلانه و معقول سیاسی و اقتصادی تبدیل شده است. اعضای این پیمان که خود را به عنوان وزنه تعادل در برابر سلطه جهانی آمریکا مطرح می کنند، نارضایتی خود را از رشد حضور آمریکا در آسیای میانه اعلام کردند.
این گروه که یکی از اهداف آن مبارزه با افراطی گری در آسیای میانه است، هفته گذشته از تمامی کشورهای عضو جامعه بین المللی درخواست کرد تا از تلاش برای انحصاری کردن و سلطه بر مسایل بین المللی دست بردارد.
به اعتقاد تحلیلگران، این لفاظی ها در آستانه این نشست و در منطقه ای که آمریکا دو پایگاه هوائی نظامی در آن دارد و به عنوان طرفدار روند تغییر رژیم در منطقه تلقی میشود، ضربه پنهانی به سیاست خارجی آمریکاست.
طی یکی دو سال اخیر آثار دخالتهای پنهان و آشکار آمریکا در ناآرامیهای اوکراین، قرقیزستان و گرجستان عیان بوده است و هر کشوری که با شورش و ناآرامیهای داخلی روبرو بوده بلافاصله دستهای مداخله گر خارجی را در پی اراده عوامل ناآرامیها جستجو کرده است.
با وجود آنکه بیش از یک دهه از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و استقلال جمهوریهای تشکیل دهنده آن امپراطوری می گذرد ولی نه روسیه و نه این جمهوریها هنوز نتوانسته اند بر مشکلات عدیده داخلی و خارجی مبتلا به خویش فائق آیند.
در حال حاضر مشکلات قومی، معارضه با گروههای قومی یا مذهبی داخلی، نفوذ روز افزون ناتو، لاینحل ماندن رژیم حقوقی دریای خزر، اختلافات ارضی و بحری، افزایش تولید و توزیع مواد مخدر، رواج اسلحه، نقش مخرب افراطیون وهابی، گستر فقر و بیکاری، نبود بهداشت، توقعات امنیتی آمریکا پس از حادثه 20 شهریور سال 1380 و از همه مهمتر عملکرد جاسوسی و اطلاعاتی گروهها و سازمانهای آمریکائی یا اروپایی رئوس مهمترین مشکلاتی است که روسیه و جمهوریهای جدا شده از پیکر شوروی سابق همچنان با آن دست به گریبان هستند و هنوز فرمولی برای فائق آمدن بر آن ارائه نشده است.
بخشی از این بحران ها مانند فقر اقتصادی و بیکاری و یا اختلافات آبی و خاکی ریشه های داخلی دارد و بخشی دیگر مانند توسعه طلبی ناتو و چنگ اندازی منابر غربی به نفت و گاز خزر منشا خارجی دارد.
محافل غربی نه تنها کمکی به حل معضلات داخلی جمهوریهای جدا شده از پیکره شوروی سابق نکرده اند، بلکه تا سرحد امکان تلاش کرده اند تا برای تسهیل در نفوذ خود در قلمرو شوروی، روسها را منفعل سازند و با مواضع فریبکارانه خویش از عکس العمل آنان جلوگیری به عمل آورند.
پیشنهاد اعطای کمکهای اقتصادی، پیشنهاد اعطای وام بلاعوض، پیشنهاد عضو کردن روسیه در ناتو، و پیشنهاد پیوسته شدن روسیه به جمع اعضای اتحادیه اروپا، از جمله وعده هائی است که تاکنون محافل غربی برای جلوگیری از واکنش روسها در برابر توسعه طلبی ناتو یا چنگ اندازی شرکتها و موسسات آمریکائی و اروپائی بر منابع و ذخائر قلمرو شوروی ارائه کردهاند.
با این همه امروزه تلقی روسیه، چین و یکایک جمهوریهای جدا شده از پیکره شوروی سابق این است که برای حفظ اقتدار، تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و بنیانهای استقلال خود باید با سلطه استکباری و نفوذ توسعه طلبانه آمریکا در منطقه به مبارزه برخاست. زیرا امروز بهتر از گذشته دریافته اند که در پس هر ژست انسان دوستانه آمریکا هزاران توقع شیطانی و شرارت آمیز نهفته است.