گروه سیاسی: سیدمحمد خاتمی در دیدار با جمعی از نمایندگان شوراهای اسلامی شهرهای مختلف کشور با تأکید بر اهمیت بالای شوراها در تمرکززدایی از قدرت به ارائه راهکارهایی از جمله بسط شوراها، تبدیل شوراها به پارلمانهای محلی، انتخابی شدن شهرداران کلانشهرها و اختصاص درصدی از درآمد نفت به شوراها و شهرداریها برای کارآمدتر شدن شوراهای شهر و روستا پرداخت. خاتمی همچنین با تأکید بر منطقی بودن تجمیع انتخابات و کاهش هزینههای اجتماعی، سیاسی، و مالی انتخابات برای کشور تعطیل و تعلیق دو ساله شوراها تا انتخابات آتی مجلس را نگران کننده میداند. به گزارش رئیسجمهور سابق کشورمان با اشاره به اصل یکصدم قانون اساسی که اصل شوراهاست و اصل یکصد و یکم که درباره شورای عالی استانها است، گفت: «به نظرم اصل یکصدم تا یکصد و ششم از اصلهای مهم قانون اساسی است و با کمال تأسف از اول انقلاب با اینکه شوراها بسیار مورد اهتمام و توجه بودند و در قانون اساسی هم آمد اجرای اصول مربوط به آن معطل مانده بود و با اهتمام جدی و پیگیری در دولت هفتم این مهم تحقق یافت.»
وی با تاکید بر اینکه شعار دولت اصلاحات بسط و تحقق جامعه مدنی در کشور بود، افزود: «جامعه مدنی جامعهای متناسب با روزگار و زمان ما است و ما به عنوان ایرانی و مسلمان و کسی که سابقه تاریخی و فرهنگی داریم طبیعی است که وقتی درباره جامعه مدنی هم صحبت میکنیم ارزشها و اصول اسلامی و فرهنگی مورد نظرمان هم لحاظ شده است و با توجه به اهمیتی که اسلام به مردم و حقوق آنها میدهد و تأکید بر حاکمیت انسان بر سرنوشت خودکه جزء اصول برجسته قانون اساسی است (اصل 56) تحقق جامعه مدنی تقلید از آنچه در دنیای غرب رخ داده،نیست.» رئیس بنیاد باران در ادامه تصریح کرد: «اینکه مردم محور کار باشند، مردم ارباب خودشان باشند و درباره خود تصمیم بگیرند و آزادیهای لازم را داشته باشند را کاملاً میتوان از متن دین و رویکرد بزرگان دینی ما استنباط کرد.
در قانون اساسی ما لوازم استقرار جامعه مدنی آمده است و به همین دلیل همه امور به انتخابات واگذار شده و همه آنهایی که نوعی اختیارات و قدرت پیدا میکنند شرطش آن است که از مردم این نمایندگی را گرفته باشند، از رهبری گرفته تا ارکان دیگر نظام و این مساله مهمی است.» خاتمی تاکید کرد: «از بهترین کارها برای اینکه جامعه، جامعهای زنده و مورد احترام باشند و برای خودش تصمیم بگیرد، اجرای اصل شوراهاست که هم مساله حاکمیت مردم بر سرنوشت خود را تا دور افتادهترین نقاط کشور بسط میدهد و هم سبب میشود جلوی تمرز مطلق مدیریت در جامعه گرفته شود.» وی با بیان اینکه «بسط مدیریت و جلوگیری از تمرکز آن در جامعه بسته به این است که دیدگاه اصولی درباره جایگاه، پایگاه و منشاء قدرت چیست». اظهار داشت: «آیا قدرت امری است که بدون رضایت مردم از بالاهب پایین تحمیل میشود و جامعه مجبور به اطاعت مطلق از آن است یا اینکه ریشه و منشاء قدرت در خود جامعه است و آن کسی که اختیارات، مدیریت و اقتداری مییابد آن منشاء قدرت را نمایندگی میکند؟»
رئیس دولت اصلاحات تصریح کرد: «سوال مهم این است که آیا قدرت متمرکز است و هیچ نسبتی جز اطلاعت مطلق از سوی مردم و هیچ مسئولیتی از سوی قدرت متمرکز وجود ندارد؟ یا اینکه قدرت امری است که میان جامعه منتشر است، یعنی صاحب قدرت یکایک افرادی هستند که در جامعه زندگی میکنند، منتها بریا اداره جامعه حتماً نوعی محوریت و مرکزیتی لازم است والا هرج و مرج خواهد شد. البته این امر منافاتی با این ندارد که از نظر اسلامی هم حاکمان باید دارای شرایط ویژهای باشند.»
رئیس بنیاد براان یادآور شد: «این قدرت منتشر، کسانی را بر میگزیند تا بر جامعه مدیریت کنند و طبعاً اختیاراتی پیدا میکنند که لوازمی داد؛ اولاً واقعاً باید اراده افراد تعیین کننده باشد و دوم اینکه قدرت متمرکز حتماً بایدتحت نظارت قدرت منتشر باشد.» خاتمی با اشاره به اینکه «قدرت فسادآور است». گفت: «البته برای ما مسلمانان و کسانی که به ارزشهای الهی معتقد هستیم یک عامل درونی وجود دارد که قدرت به سوی فسادنرود و آن تقواست و ترس از خدا و عدالت اما این کافی نیست.»
خاتمی تأکید کرد: علاوه بر تقوا و عدالت و ترس از خدا، ساز و کار نظارت بر قدرت و پاسخگویی حاکمان در برابر مردم از عوامل مهمی است که جلوی فساد، انحراف و اشتباه را میگیرد یا اگر اشتباه رخ داد قابل جبران خواهد بود» رئیس موسسه بینالمللی گفتوگوی فرهنگها و تمدهها با بیان اینکه «قدرت متعلق به مردم است و قدرت متمرکز از مردم نمایندگی میکند». اظهار داشت: «انقلاب اسلامی ایران که به رهبری حضرت امام(ره) موفق شد و جمهوری اسلامی که افتخار ما و این انقلاب است تشکیل شد. این اصل که همه قدرتها برآمده از اراده مردم هستند و همه چیز باید از مسیر انتخابات بگذارد از اصول بسیار روشن قانون اساسی است.»
وی ادامه داد: «شوراها امری است که قدرت را در سراسر کشور بسط میدهد، یعنی مردم در هر روستا بخش، شهر و استان نماینده خودشان را انتخاب و مدیریت را تجربه میکنند.» رئیسجمهور سابق کشورمان با بیان اینکه «اتفاقاً یکی از راههای تمرکززدایی از دولت تا ثروت و سیاست و اطلاعات و همه امور و اینکه تصدیگری در انحصار آن نباشد تسط شوراهاست». گفت: «بنده هم با کمال میل این را پذیرفتم که آنچه را تصور میشود از اختیارات انحصاری دولت است در اختیار مردم قرار بگیرد و خودشان بتوانند اداره کنند و خوشبختانه این مساله مورد قبول قرار گرفت و انتخابات شوراها برگزار شد.» وی ادامه داد: «من یادم هست این اقدام دولت چه انعکاس بزرگی در عالم داشت (چه در دنیای اسلام و چه در کل دنیا) و این چهره جمهوری اسلامی را زیبا نشان داد و الحمدلله امروز میبینیم که شوراها پایدار شده و طبعاً منشاء اثرات و برکات فراوان بوده است و انشاءالله خواهد بود.»
رئیس بنیاد باران تصریح کرد: «به نظر من شوراها باید به منزله پارلمانهای محلی علم کنند که قوه اجرایی آن شهرداریها هستند هر چند معتقدم در کلانشهرها، شهردارها هم باید انتخابی باشند و به شوراها هم اختیارات کافی داده شود.» خاتمی ادامه داد: «خدمات شهری را باید شامل خدمات آموزشی، بهداشتی، فرهنگی، ورزشی و ... بدانیم که از طریق شوراها و با کمک خود مردم بسیاری از مشکلات حل خواهد شد.
البته هیچ اشکالی ندارد که علاوه بر آنچه از خود مردم مستقیم گرفته میشود درصدی از درآمد نفت هم که متعلق به کل ملت است در اختیار شوراها و شهرداریها قرار گیرد.» رئیس دولت اصلاحات در مورد تجمیع انتخابات گفت: «تجمیع انتخابات امری کاملاً منطقی است، این مساله در زمان ما هم مورد بحث بوده است. تعدد انتخابات هزینههای اجتماعی، سیاسی و مالی زیادی برای کشور و نظام دارد، البته این از افتخارات نظام جمهوی اسلامی است که تاکنون تقریباً همه ساله یک انتخابات برگزار کرده است ولی سازوکاری که بتواند این مساله را جمع کند باید جستوجو و اجرا کرد.»
خاتمی تاکید کرد: «تجمیع انتخابات بحث درستی است اما با توجه به اینکه سال آینده دوره شوراهای فعلی تمام میشود این زمزمه که فعلاً انتخابات شوراها تا انتخابات مجلس شورای اسلامی تعطیل باشد؛ که یعنی دو سال تعلیق و تعطیل شوراها در سراسر کشور، زمزمه نگران کنندهای است که امیدوارم درست نباشد والا به معنی بازگشت و عقب است و اینکه اختیاراتی که متعلق به مردم است دوباره به دولت برگردد و این جفای به مردم و نظام جمهوری اسلامی است. باید سعی کرد این امر تحقق پیدا نکند.»
سیدمحمد خاتمی از نمایندگان مردم در شوراها خواست به پاس افتخاری که از مردم یافتهاند، خود به صورت سنجیده مدافع شوراها و حتی افزایش اختیارات آنها و خدمت بیشتر به مردم باشند و ابراز امیدواری کرد برای تجمیع انتخابات سازوکارهایی در نظرگرفته شود که مستلزم تعلیق شوراها نباشد.