گروه بینالملل، حسن بنانج: نشست سران هشت کشور بزرگ صنعتی جهان روز گذشته در حالی در شهر سن پترزبورگ روسیه آغاز شد که به نظر می رسد مباحث اصلی این نشست تحت الشعاع تحولات و رویداد های جدید در خاورمیانه قرار گرفته است. رئیس جمهور آمریکا و هم پیمانان اروپایی اش پس از چهار روز بمباران پی درپی لبنان توسط اسرائیل، دیروز در سن پترزبورگ از این رژیم خواستند که از خود خویشتنداری نشان دهد. جورج بوش گفت: «پیام ما به اسرائیل این است که از خود دفاع کنید. اما در همین حین به پیامد های آن نیز توجه داشته باشید. بنابراین ما خواستار خویشتنداری شده ایم.» رهبران جی ۸ با وجود اختلافات موجود بر سر مقصر اصلی درگیری ها در خاورمیانه، ابراز اطمینان کردند که بر سر انتشار بیانیه ای در مورد اوضاع این منطقه اجماع خواهند کرد. رهبران عضو گروه ۸ که شامل کشور های آمریکا، روسیه، ژاپن، آلمان، انگلیس، ایتالیا و کانادا است، روز گذشته نشست های خود را آغاز کرده و طی انتشار بیانیه ای مشترک خواستار ارتقای امنیت انرژی، مبارزه با امراض و بهبود اوضاع آموزشی در کشورهای جهان شدند. اما همان طور که انتظار می رفت، برگزاری این اجلاس با نگرانی در مورد تشدید خشونت ها در خاورمیانه همراه شد. بوش گفت: «جامعه بین الملل باید دلایل ریشه ای خشونت هایی که در خاورمیانه به وقوع می پیوندند را مورد خطاب قرار دهد.» وی افزود: «این خشونت ها شروع شد به دلیل این که حزب الله تصمیم گرفت دو سرباز اسرائیلی را به اسارت بگیرد و صدها راکت را از جنوب لبنان به اسرائیل پرتاب کند.» تونی بلر نخست وزیر انگلیس نیز که در حاشیه اجلاس جی ۸ با بوش دیدار کرده بود، گفت که همه به سختی در تلاش هستند تا به راه حل مشترکی دست یابند. وی افزود: «ما همه می خواهیم که اوضاع آرام شود. بلر نیز در تائید اظهارات بوش گفت که تنها راه توقف خصومت ها بررسی ریشه های اصلی است.» وی مدعی شد که تندروی ها در خاورمیانه از سوی ایران و سوریه مورد حمایت قرار دارند. نخست وزیر انگلیس افزود: «تصور می کنم این علامت خوبی به جهان خواهد بود که در این لحظه ما می توانیم بر سر چنین موضعی به توافق برسیم.» وی همچنین تاکید کرد که کشورهایی در منطقه به ویژه ایران هستند که نمی خواهند روند دموکراتیزاسیون و مذاکرات به موفقیت برسد. «ژاک شیراک» رئیس جمهور فرانسه نیز طی دیدار با همتای آمریکایی خود تاکید کرد: «نیروهایی که امنیت، ثبات و حاکمیت لبنان را به مخاطره می اندازند، باید متوقف شوند.» وی در شروع ملاقات خود با جورج بوش گفت که خواستار حفاظت از غیر نظامیان، اعتدال و اجرای یک آتش بس پایدار در لبنان و نوار غزه است. وی تاکید کرد که از تلاش های فرستاده سازمان ملل در منطقه برای آزاد کردن سه سرباز اسرائیلی که در اختیار شبه نظامیان حزب الله و فلسطینی هستند و پایان بخشیدن به شلیک راکت به اسرائیل حمایت می کند. آمریکا قصد دارد در اجلاس سران سن پترزبورگ شرکای خود در گروه هشت را تحت فشار قرار داده تا با صدور بیانیه ای جنبش حزب الله لبنان را محکوم کنند. بوش دیروز ابراز اطمینان کرد که فرانسه و آمریکا در مورد این مسئله حیاتی به موضع روشنی دست پیدا کنند. در همین حال «کاندولیزا رایس» وزیر خارجه آمریکا گفت مقامات آمریکایی به نخست وزیر اسرائیل گفته اند که در مورد تاثیر خشونت های جدید خاورمیانه بر غیر نظامیان بی گناه نگران هستند. وی تاکید کرد: «در مورد تلفات غیر نظامیان در دو طرف نگرانی وجود دارد. همچنین در مورد آسیب رسیدن به زیرساخت های غیر نظامی نیز نگرانی شدیدی وجود دارد.» «دن بانکت» یکی از مقامات کاخ سفید گفت که اجماع فزاینده ای میان اعضای شرکت کننده در اجلاس جی ۸ بر سر تحولات جدید خاورمیانه وجود دارد. این در حالی است که به نظر می رسد رئیس جمهور روسیه تا حدی موضعی متفاوت از آمریکا یا حتی مخالف را در پیش گرفته است. ولادیمیر پوتین در کنفرانس خبری شنبه شب که پس از صرف شام با سران دیگر کشور های عضو جی ۸ برگزار شد، گفت: اسرائیل در اقدامات نظامی خود دارای انگیزه های پنهانی است. وی افزود: «ما باید نهایت تلاش خود را برای حل مسالمت آمیز این اوضاع به کار گیریم.» پوتین تصریح کرد: «ما هرگونه گروگان گیری را محکوم می کنیم، اما شاهد هستیم که اسرائیل اهدافی فراتر از بازگشت سربازان گروگان گرفته شده اش را در سر می پروراند. اسرائیل به دنبال اهداف گسترده دیگری است.» این اعلام موضع باعث شده است که اختلاف نظر واشینگتن با مسکو در جریان برگزاری اجلاس جی ۸ شدت یابد. سایت اینترنتی روزنامه «دیلی تلگراف» در این مورد نوشت: دامنه بحران خاورمیانه به گونه ای است که مقام های آمریکایی ناگزیر تائید کردند «بوش» و پوتین در مورد اقدام احتمالی سازمان ملل درباره پرونده هسته ای تهران مذاکره نکرده اند. بحران لبنان دستور کار را از دست سران جی ۸ ربود و شانس آمریکا برای کسب اجماع جهانی بر سر چگونگی برخورد با برنامه هسته ای ایران را به شدت کاهش داد. دیلی تلگراف افزود بوش نارضایتی خود را از موضع پوتین پنهان نکرد و گفت: «بهترین راه توقف کشمکش ها، بر زمین گذاشتن سلاح از سوی حزب الله است و سوریه نیز باید از نفوذ خود استفاده کند.» دیلی تلگراف نوشت: پیش از محکومیت عملیات نظامی اسرائیل علیه لبنان، فرانسه نیز این اقدامات را محکوم کرده بود و اکنون در چنین وضعیتی، پوتین تصریح کرده که «کشور های جی ۸ باید بیانیه مشترکی در مورد بحران خاورمیانه صادر کنند.» دیلی تلگراف در پایان افزود: اختلاف شدید رئیسان جمهوری روسیه و آمریکا بر سر خاورمیانه بستر ایجاد شکاف عمیق در مراسم گشایش نشست جی۸ را فراهم کرد.
ایران و کره شمالی
از سوی دیگر گزارش ها درباره نشست های دوجانبه در حاشیه اجلاس سران جی ۸ حاکی است که «هو جین تائو» و جورج بوش رئیس جمهور آمریکا دیروز با هم دیدار و درباره کره شمالی و مسئله هسته ای ایران بحث و گفت وگو کردند. هم اکنون و در پی صدور یک قطعنامه در شورای امنیت علیه کره شمالی، انتظار می رود که سران حاضر در نشست با یک موضع مشترک درباره برنامه هسته ای کره شمالی بحث و تبادل نظر کنند. این درحالی است که به نظر می رسد مذاکرات درباره برنامه هسته ای ایران با اختلاف نظرات بیشتری همراه باشد. با این حال «استفان هادلی» مشاور امنیت ملی بوش اعلام کرد که واشینگتن در تلاش است تا رهبران گروه هشت را ترغیب کند که با انتشار بیانیه ای حزب الله، حماس، ایران و سوریه را مقصر بشناسند. معاون رئیس جمهور روسیه نیز گفت: «کشورهای گروه ۸ درباره چگونگی تعامل با برنامه هسته ای ایران متحد هستند.» وی تاکید کرد که سران کشورهای عضو این گروه مخالف گسترش تسلیحات کشتارجمعی هستند. «سرگئی پرینکو» گفت: «مطمئن هستیم که رویکرد همه سران گروه هشت بدون استثنا درباره این مسئله در بعد استراتژیک یکسان است.» وی درباره اوضاع پیرامون ایران و احتمال صدور بیانیه تند درباره مسئله هسته ای ایران گفت: «بهتر است درباره اینکه آیا سران درباره لزوم صدور بیانیه تند دراین باره توافق می کنند یا خیر، پس از نشست از خود آنها سئوال کنید.»