حوادثی که طی چند روز گذشته در شهر بصره رخ داد حاوی نکات قابل تاملی است که باید از ابعاد گوناگون مورد بررسی قرار گیرد. این حوادث از آنجا آغاز شد که دوشنبه گذشته نیروهای پلیس دولتی عراق در بصره به دو مامور انگلیسی که با لباس مبدل عراقی در شهر تردد می کردند ظنین شده و آنها را دستگیر کردند.
درپی دستگیری این دو فرد , واحدهایی از ارتش انگلیس بااستفاده از خودروهای زرهی به مقر پلیس عراق حمله کرده و دو انگلیسی دستگیرشده را با توسل به زور آزاد کردند.مقامات انگلیس مدعی شدند که علت دست زدن به این عملیات , نگرانی آنها از تحویل این دو انگلیسی به گروه های تندرو شیعه در بصره بوده است . منابع انگلیسی برای توجیه این اقدام , مدعی هستند پلیس بصره تحت تاثیر گروه سپاه مهدی وابسته به مقتدی صدر قرار دارد.
در این میان , دولت عراق نیز در یک واکنش محتاطانه , ادعاهای انگلیسی ها مبتنی بر نفوذ برخی گروه ها در واحدهای پلیس جنوب عراق را مورد تائید قرارداد ولی در عین حال برای دورماندن از واکنش خشمگینانه مردم , با انتقاد کمرنگ از انگلیسی ها گفت آزادی دو نظامی انگلیسی می توانست به شکل مناسب تری و بدون ایجاد درگیری صورت گیرد.
با اینحال , مردم خشمگین از اقدام اشغالگران دست به اعتراض خیابانی زده و با حمله به واحدهایی از ارتش انگلیس , چند خودرو زرهی را با بطری های آتش زا به آتش کشیده و دست کم دو نظامی انگلیسی را مجروح ساختند.
در این میان انگلیسی ها , برای توجیه اقدامات خودسرانه و مشکوک خود در بصره , بااتکا به سیاست سنتی خود , به فرافکنی پرداخته و می کوشند با کشیدن پای طرفهای دیگر به میدان , خود را از مخمصه نجات دهند.
در این راستا , روزنامه « تایمز » مدعی شد جمهوری اسلامی ایران در ناآرامی های جنوب عراق دخالت دارد. این روزنامه مدعی شده است اقدامات ایران در عراق زیرنظر شورای امنیت ملی ایران تنظیم می شود و امکان ارتباط حوادث بصره با موضعگیری غرب در مورد سیاست هسته ای ایران وجود دارد.
واقعیت این است که مردم عراق از حضور اشغالگران خشمگین هستند و این خشم و انزجار روزبه روز شدت می گیرد. برهمین اساس طی دو ماه اخیر , 6 نظامی انگلیسی و دو مامور محافظ در اثر عملیات مسلحانه شورشیان در جنوب عراق کشته شده اند. حوادث بصره نیز در همین راستا قرار دارد و این واقعیتی است که اشغالگران نمی خواهند آنرا بپذیرند. مردم عراق که از زمان اشغال کشور خود روی آرامش ندیده اند دیگر نمی خواهند نظامیان بیگانه را هر روزه در کوچه و خیابان شهرهای خود ببینند.
از دید مردم عراق , مسبب نابسامانی ها و ناآرامی های جاری , به طور مستقیم و یا غیرمستقیم , اشغالگران هستند. برای مردم عراق ادعاهای اشغالگران مبنی بر اینکه عوامل تروریستی وابسته به سازمانهای موهومی مانند القاعده و غیره مسئول آشوب ها و کشتار هستند , پذیرفتنی نیست . عراقی ها از خود می پرسند با حضور نیروهای آمریکایی و انگلیسی و سازمانهای جاسوسی آنها , هیچ گروهی بدون پشتوانه یک حامی قدرتمند قادر به انجام عملیات پیچیده و انفجارهای گسترده نیست .
مردم عراق در این راستا به خود اشغالگران مظنون هستند و حوادث بصره را نیز در همین چارچوب ارزیابی می کنند , چنانکه روزنامه عراقی « الفرات » اشاره می کند , یورش نظامیان انگلیسی به قرارگاه پلیس بصره برای فراری دادن دو انگلیسی بازداشت شده , ناشی از ترس انگلیسی ها از اعترافات دو نظامی یادشده و بر ملاشدن نقش اشغالگران در عملیات تروریستی بوده است . با در نظر گرفتن این واقعیات , اوجگیری اعتراضات در بصره و سایر مناطق اشغالی دور از انتظار نیست .