*به عنوان اولین سؤال بفرمایید که وحدت در دین مبین اسلام چه جایگاهی دارد و در سیره و کلام نبوی و قرآن کریم تا چه اندازه توجه به آن در زندگی اجتماعی مورد تأکید قرار گرفته است؟
** وحدت مسألهای است که در طول دورانهای متمادی زندگی بشر مورد توجه قرار گرفته است و رمز تمامی موفقیتهاست و به عنوان یک امر پسندیده و تحولگر نتایج بسیار ارزشمندی را از خود به جای گذاشته است. به عبارت واضحتر، میتوان گفت که هر گاه ملتی با هم متحد و منسجم شوند، پیروزی به استقبال آنها خواهد رفت. مسأله وحدت از دیدگاه قرآن و آیین پاک محمدی(ص) امری فراتر از یک وظیفه و فریضه اجتماعی است و بارها با لحنهای متعدد قرآن، مسلمانان را به دوری گزیدن از نفاق و تفرقه دعوت کرده و فرموده است که تفرقرعب شما را از دل دشمن دور و آبرو و حیثیت شما را لکهدار خواهد کرد. از دیدگاه احادیث و روایات موجود نیز حضرت محمد(ص) نه تنها امر وحدت بین امت اسلامی را مسألهای ضروری میدانستند، بلکه همگان را به دوری گزیدن از هر اقدامی که باعث تفریق بین مسلمانان شود، دعوت میکردند. آن حضرت هر چیزی را که باعث جدایی بین افراد و مذاهب شود، به کلمات بودار تشبیه کردهاند که بوی بدی از آنها در فضا منتشر خواهد شد و بدینگونه تنفرآمیز بودن اعمال و کارهای تفرقهاندازانه که وحدت را خدشهدار میکند را نشان داده است. به هر حال آنچه از کلام خدا و سیره و کلام نبوی نمایان شده، حیاتی بودن وحدت است وقتی به تاریخ اسلام نگاه میاندازیم تا زمانی که امت اسلامی منسجم و متحد بودند، از هر طرفی به فتح و فتوحات ارزشمندی دست پیدا میکردند و هر وقت که اختلافها، موجبات خدشهدار شدن وحدت را فراهم میکرد، در انزوا میرفتند و قدرت طلبان و ظالمان، اندیشه مسموم استعمار و استثمار رادر ملل اسلامی پیاده میکردند و کار به جایی کشیده شد که نزدیک بود آنچه را که به دست آورده بودیم نیز از دست بدهیم.
*پافشاری بر عقاید و مباحث به عنوان یک مهم در روند مسایل منتهی به وحدت بین مسلمانان مدنظر قرار گرفته و گاهی اوقات بدون در نظر گرفتن جوانب، خسارتهای جبرانناپذیری را در پی خواهد داشت که میتواند در ماهیت اسلام و تحرکات اسلام خواهان و جایگاه جهانی آن نتایج منفی را از خود نشان دهد. در این راستا به نظر شما عقاید موجود در میان مذاهب به چه صورت میبایست مورد توجه قرار بگیرند و وظیفه علما و مراجع و مردم عادی در این زمینه چیست؟
**نکته قابل توجه این که مشترکات وحدت بیشتری را به همراه خواهد داشت و در وهله اول باید آنها را با جدیت پیگیر و در شریانهای زندگی اجتماعی مسلمانان گسترش دهیم. در این رابطه قرآن به عنوان چراغ راهنمای مسلمانان و آزادیخواهان جهان، بزرگترین عامل وحدت و مسلمانان و آزادیخواهان جهان، بزرگترین عامل وحدت و عظیمترین نقطه اشتراک مذاهب اسلامی است، تمامی کسانی که در لوای اسلام ناب محمدی(ص) زندگی میکنند، نباید فراموش کنند که خدای ما، قبله، کتاب آسمانی و پیامبر عظیمالشأن همگانی یکی است تا هنگامی که ما در پیشگاه یک خدای واحد میایستیم و به طرف یک قبله نماز میخوانیم و کنگره عظیم حج که بزرگترین نشانه وحدت اسلامی است را با یک لباس و حرکت برگزار میکنیم، نباید خود را از دیگری دور بدانیم. شیعه و سنی از گوشت و پوست و استخوان همدیگرند و تا هنگامی که مشترکات بر متفرقات ما برتری داشته باشد لازم است نشان واحد خودمان را با وحدت و اتحاد و انسجامی وصف ناشدنی دریابیم، در گام نخست لازم است تمامی مذاهب اسلامی و مسلمانان، اسلام را به عنوان یک ماهیت و ارزشی که موجبات جمع شدن آنها را فراهم کرده مد نظر قرار دهند و در مرحله دوم عقاید مشترک را به شدت ترویج دهند و از تمامی مذاهب برای اجرا کردن آنها در کنار همدیگر دعوت به عمل آید و د رسومین گام از اختلافهای دیدگاهها و متفرقاتی که در میان مردم عام قابلیت حل و فصل ندارند و بیشتر بحران و تفرق را به همراه خواهد داشت جلوگیری شود و علما و مراجع اندیشمند هر مذهب و فرقه اسلامی در جلسات مشترک، آنها را مورد بررسی قرار دهند. اهانت و توهین به دیگر مذاهب یک عامل جدایی کننده و تفرقانداز است و در این رابطه باید تمام مذاهب و با رعایت احترام متقابل در صلح و صفا زندگی کنند و بیش از پیش از هر چیز دیگری بقا و منزلت اسلام را مد نظر قرار دهند و حرمت مقدسات را رعایت کنند و از هر اقدامی که باعث جریحهدار کردن احساسات دیگر مذاهب شود، جلوگیری نمایند.
*در شرایط کنونی که یکسری تلاشها برای تفرقه انداختن بین مذاهب اسلامی به ویژه شیعه و سنی به چشم میخورد وظایف برادران اهل تسنن چیست؟
** برادران اهل تسنن لازم است از هر گونه اقدامهای تفرقهانداز بشدت جلوگیری کنند و از کاری که شیعیان را تحریک کند و احساسات آنها را جریحهدار نماید، خودداری نمایند. واقعیت مسأله این است که در حال حاضر شبکههای مختلف رسانهای غرب و مخالفان اسلام با پخش خبرها و برنامههای گوناگون تلاش میکنند که بین شیعه و سنی اختلاف بیندازند و در این چارچوب لازم است در هر مطلبی که شنیده میشود و یا در حال گفتن است، بیشتر دقت کنند و هر کار و اتفاقی که به وقوع میپیوندد را به اهل تشیع نسبت ندهند و از منافع نظام که منافع اسلام است، حراست نمایند و همچون همیشه وحدت و یکپارچگی خود را حفظ کنند. هنوز جبهههای جنگ حق علیه باطل و 8 سال دفاع مقدس، جانفشانیها از خودگذشتگیهای برادران اهل تسنن را فراموش نکرده است، امروز نیز باید دقت نظر ویژه و با درایت و تدبیر در حفاظت از ماهیت اسلامی جامعه کوشا باشند.
*وظیفه برادران تشیع را در جامعه اسلامی چگونه ارزیابی میکنید و به نظر شما در شرایط کنونی جه اقدامهایی را باید در دستور کار قرار دهند؟
**وظیفه عزیزان اهل تشیع با توجه به اینکه اکثریت جامعه دینی ایران را به خود اختصاص دادهاند و حاکمیت حکومت اسلامی را بر عهده دارند، نسبت به برادران اهل تسنن بیشتر است و بنا به ضریب نفوذ دینی آنها در جامعه باید کنترل اخبار و اطلاعات و جریان سازیها را بر عهده بگیرند، زیرا از گذشته تا به حال و درهر جامعه و کشوری هر گاه اتفاقی در میان مردم رخ بدهد، آن رابه نام دولت مطرح میکنند کما اینکه امکان دارد چنین کاری در ناخودآگاه دولت هم نگنجد و این مسأله زمانی شدت بیشتر پیدا میکند که دشمن خارجی در کمین باشد و تفرقه انداختن را به عنوان مهمترین اقدام خود در دستور کار قرار داده باشد. حال آنکه امکان دارد برادران اهل تشیع از اقدام صورت گرفته پاک باشند و تمام کارهای انجام گرفته توسط دشمنان و به منظور تفرقه انداختن باشد و در چنین شرایطی وظیفه حاکمیت اسلامی و دولت که از اهل تشیع هستند، بسیار سنگین است و باید اذهان عمومی را آرام و حسن نیت خود را به منظور خنثی کردن توطئه دشمنان اثبات کنند.
*یکی از سیاستهای مخرب قدرت طلبان و مخالفان اسلام ایجاد اختلافهای مذهبی و تحریک مذاهب اسلامی علیه همدیگر میباشد. به نظر شما این مسأله نشات گرفته از چیست و مذاهب اسلامی باید در مقابل اقدامهای تفرقهاندازنه دشمنان چگونه عمل کنند؟
** ایران اسلامی در شرایط فعلی که با دستیابی به فناوری انرژی هستهای و پیشرفتهای چشمگیری در علوم مختلف برپایه دین مبین اسلام و ماهیت حکومت دینی به دست آورده است، خاری در چشم دشمنان اسلام شده و آنان نیز برای جلوگیری از به قدرت رسیدن یک حکومت دینی، ایران را و به عبارت کلیتر اسلام را هدف قرار دادهاند و هر روز برای تأثیرگذار شدن و اختلاف افکنی از سیاستهای جدیدی بهره میگیرند و امروز به عنوان دشمن درجه یک اسلام در صحنه حضور دارند و تلاش میکنند تا با ایجاد اختلافهای مذهبی و با کمترین هزینه و تلفات، مذاهب را به جان همدیگر بیندازند تا با تفرقهاندازی به هدفهای خود سریعتر دست پیدا کنند. با قاطعیت میگویم که هر برادر اهل تسنن که برادر اهل تشیع را بکشد و هر شیعه که برادر اهل تسنن را هدف بگیرد، از اسلام نیستند و از مسلمانی به دورند و به تبع دشمنان اسلام و آمریکا و قدرت طلبان و ظالمان جهان عمل کردهاند. به هر حال متأسفانه وقتی اجانب وامپریالیسم جهان مشاهده کرد که تفرقهاندازی و اختلافهای مذهبی به علت ساده لوحی عوام و گهگاه افراطی بودن برخی مسلماننماها پاسخ مثبت از خود نشان داد، امروز در تلاش هستند که این جنگ ویرانگر و مخرب را در میان مذاهب اسلامی ایران بویژه شیعه و سنی رواج دهند و از این سیاست با تبلیغ بر روی برخی فعالیتها سوء استفاده میکنند و از طریق رسانههای گروهی و رادیوهای بیگانه به تحریک احساسات اهل تسنن که اغلب در مناطق مرزی حضور دارند میپردازند و تلاش میکنند تا اوضاع جامعه را ناامن نمایند، مهم این است که دو مذهب به این نکته اذعان داشته باشند که اگر حکومت اسلامی که اکثریت آن شیعه هستند، به موفقیتی دست پیدا کند موجب سرافرازی اسلام و اهل تسنن است. و اگر اهل تسنن مسجد و نماز جمعه با شکوهی داشته باشند، موجب وحدت و انسجام و سرافرازی امت اسلام و تقویتی برای شیعه خواهد بود با قاطعیت اعلام میکنم که هر کسی از اهل تسنن و تشیع بخواهد به بزرگان دین و صحابه پیامبر(ص) توهین نماید از اسلام و مسلمانی به دور است. همگان لازم است با وسعت دید از هر کاری که باعث اختلاف میشود بپرهیزند از طرف دیگر علما و مراجع مذاهب اسلامی لازم است جلوی افراطیون خود را بگیرند و به عوام وافراد ساده لوح نیز اصول اصلی حکومت اسلامی و وحدت مسلمین را گوشزد کنند تا اختلاف بین مذاهب شیوع پیدا نکند.
*بسیاری از شایعههای تفرقه افکنانه حکایت از آن دارد که برخی عملیاتهای تروریستی به گروههای افراطی وابستگی دارد. نظر شما در این رابطه چیست؟
** دامن توده مردم، علما، ریش سفیدان و بزرگان از هر گونه عمل تروریستی که باعث کشته و مجروح شدن هر مسلمانی شود، پاک است و همه ما در زمان وقوع این گونه حوادث تمام جنایتها واعمال تروریستی را به شدت محکوم کردهایم و همانگونه که قبلاً نیز گفتهام هر کسی خون برادر مسلمان خود را بریزد، از اسلام به دور است و مسأله بیشتر از این رخدادی که شنیده میشود، در تفرقه انداختن و ایجاد مصائب و در بین مسلمانان ختم میشود. گروهی که امروز تحت عنوان جندا... حرکتهای تروریستی انجام میدهد تحت هیچ عنوانی از جامعه اسلام نیست، زیرا مسلمان، تروریست، جنگجو، جنگطلب و خونریز نیست و این اعمال توسط هر کسی صورت گیرد، محکوم است و با هدف ایجاد اختلافهای مذهبی صورت میگیرد و در این راستا برخی اتفاقها را بهانه قرار میدهند که قابل قبول نیست. به نظر من زمان آن فرارسیده است که علما و مراجع هر دو مذهب و دیگر فرقههای اسلامی مباحث و گفتمانهای کتابخانهای و تخصصی را در یک فضای دربسته برگزار کنند و برای ترویج اسلام و توسعه آن منشور متفقالقول وحدت را منتشر نمایند. باید قبول کنیم که دیدگاههای مذاهب اسلامی دور نیست و با همدیگر نزدیک هستند و بیشتر دشمنان هستند که آن را دور نشان میدهند و در این رابطه باید دیدگاهها را به همدیگر نزدیک کنند و در کشورهایی که حاکمیت با اهل تسنن است و یا حاکمیت با اهل تشیع میباشد، به گونهای شایسته سالار از علما و اندیشمندان دو مذهب که میتوانند اسلام را با پیشرفت روبرو کنند، بهره بگیرند. و در مکانهایی که شیعیان و یا اهل تسنن زندگی میکنند، رفاه، آرامش و آزادی اندیشه و عمل دینی را حاکم نمایند، هم اهل تسنن اجازه احداث مسجد و برپایی نماز جمعه به اهل تشیع بدهند و هم اهل تشیع اجازه احداث مسجد و اقامه نماز جمعه به اهل تسنن بدهند و به اسلام به عنوان یک درخت تنومند نگاه کنند که مذاهب مختلف به ترقی و پیشرفت آن کمک نمایند و همان گونه که به دیگر ادیان و مذاهب همچون، یهودی و نصارا و یا زرتشتی و ارمنی اجازه حیات دینی و مذهبی میدهند به خودشان که جزو دین رهایی بخش اسلام هستند، آزادی بدهند.
باید قبول داشت وحدت تا زمانی که عملی نشود، قابل قبول نیست، وقتی حزبا... لبنان به عنوان یک گروه شیعی در مقابل کفر و مخالفان اسلام میایستد، باید از آن حمایت شود و دولت لبنان که اکثریت اهل تسنن هستند، از آن دفاع و آرامش و رفاه را برایشان به ارمغان بیاورد، زیرا آنان برای اسلام مبارزه میکنند و در مقابل مخالفان این دین بزرگ میایستند، از طرف دیگر دولتهای شیعی نیز لازم است به اهل تسنن به عنوان پشتیبان دفاعی اسلام نگاه کنند و با عدالت از آنان حمایت نمایند و آنان را در پیشرفت و تعالی اسلام ناب محمدی(ص) همراهی کنند. متأسفانه گاهی اوقات فضا آنچنان شایعه گونه و دروغین پیش میرود که برخیها به شدت سوء استفاده میکنند. به طور مثال در جریان کنگره بزرگ حج امسال بنده به بعثه مقام معظم رهبری در مکه مراجعه کردم و در آنجا با آیةا...ریشهری دیدار و گفتگو کردم، ایشان بیانیهای را به من داد که بشدت تحت تأثیر قرار گرفتم و متعجب شدم و بدینگونه که برخی از اهل تسنن در عربستان با صدور بیانیهای اعلام کرده بودند که شیعیان با آمریکاییها دست به دست هم دادهاند تا اهل تسنن را از بین ببرند. بنده هم نوشتم چگونه میشود آمریکا که دشمن سرسخت جمهوری اسلامی ایران است با این کشور برای تخریب اهل تسنن اقدام میکند.
*به نظر شکلگیری یک حکومت قدرتمند شیعی در قلب جهان اسلام و ایستادگی آن در برابر قدرت طلبی کشورهای غربی تا چه اندازه به عظمت اسلام و مسلمانان کمک میکند؟
** استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای حق مسلم ملت ایران و جهان اسلام است و دنیا با بیانصافی از قدرت گرفتن یک حکومت اسلامی در ترس و واهمه است، این در حالی است که ایران قدرتمند میتواند قوت و عزت اسلام باشد و در پیشبرد هدفهای اسلام ناب محمدی(ص) تأثیرگذار باشد. نکته قابل اهمیت این است که کشورهای اسلامی اعم از شیعه و سنی در کنار همدیگر و در عظمت اسلام و مسلمین کوشا باشند و در این رابطه مذاهب درون کشور نقش بسزایی را ایفا میکنند و دولت ایران با حاکمیت شیعه باید مذاهب موجود در کشور را حول هدف مشترک تحت عنوان اسلام گرد هم جمع کند و بیشتر از گذشته شیعه و سنی را به وحدت برساند و اجازه هیچگونه سوء استفاده خارجی را به قدرت طلبان ندهد. باید بپذیریم که تدبیر و درایت در جهان، حرف اول پیشرفت را میزند و به اندازه قدرتمندترین سلاحهای نظامی تأثیرگذار است و مسؤولان نظام و اندیشمندان نظام اسلامی در شرایط کنونی با تدبیر و درایت عمل کنند و تمام تلاش خود را صرف خنثی کردن دسیسه جدید دشمنان که همان اختلافهای مذهبی است نمایند و مذاهب مختلف بویژه شیعه و سنی را در یک صف به وحدت بیشتری هدایت کنند.