اشکان خواجهنوری / Khajehnoori.com
1- وقتی نشریه «نشنال جئوگرافیک» در اطلس سال 2005 خود نام خلیجفارس را تغییر داد و یک شبه سند آن را به نام اعراب کرد، گروهها و شخصیتهای گوناگون کشورمان در داخل و خارج از کشور به این حرکت اعتراض کردند. اعتراضات به حدی رسید که از فعالیت خبرنگاران این نشریه جلوگیری شد و عاقبت کار به معذرتخواهی و اصلاح اطلس جدید کشید.
2- شرکت هواپیمایی قطر (قطر ایرلاینز) که چند ماهی است در ایران شروع به کار کرده نشریهای منتشر میکند به نام oryx و آن را در اختیار کلیه نمایندگیهای و همچنین مسافران خود در سراسر جهان قرار میدهد. این نشریه علاوه بر معرفی و تبلیغ خطوط هوایی این کشور به تبلیغ قطر نیز میپردازد و جالب اینجاست که در تبلیغات خود با افتخار اعلام میکند که «قطر جایی است در قلب خلیجعرب».
شاید در نظر اول این حرکت قابل توجه به چشم نیاید و آن را به حساب ادعاهای واهی اعراب بگذاریم و بگوییم که از این حرفها همسایگان حریصمان زیاد میزنند.
اما به این نکته باید توجه داشت که نمایندگان همسایه محترممان این نشریه را در دفاتر خود ایران و در فرودگاه مهرآباد در میان مسافران ایرانی خود توزیع میکنند. هزینه این نشریات را اصولاً شرکتهای هواپیمایی به هنگام بودجهبندی تبلیغات و بازاریابی خود از قیمت بلیت تامین میکنند و مثلاً میگویند که از هر بلیت چند درصد را به تبلیغات اختصاص میدهیم. این یعنی اینکه مسافران ایرانی همچون دیگر مشتریان این شرکت در سراسر دنیا باید بابت چنین نشریهای پول بدهند و متوجه شوند که قطر در قلب ناکجاآبادی قرار دارد.
اقدام قابل توجه این شرکت به گفته یکی از کسانیکه به تازگی از طریق این شرکت سفر کرده، این است که نام خلیج فارس را در مانیتورهایی که در طول پرواز مسیر راه را نمایش میدهند تغییر داده و به ایرانیان عزیز از روی نقشه ثابت میکند که قطر جایی است در قلب ناکجاآباد.
جالب اینجاست که ایرانیانی که نمایندگی این شرکت را بر عهده دارند حساسیت این را به اطلاع مدیریت این شرکت که درصدد دستیافتن به سهمی از بازار پروازهای خارجی ایران است نمیرسانند. و جالبتر اینکه چنین شرکتی که چشم دیدن خلیجفارس را ندارند پشتیبانی مالی جشنواره فیلم فجر را برعهده میگیرد.
3- به نظر شما نمایندگان این شرکت در ایران از خبرنگاران «نشنال جئوگرافیک» مظلومتر و بیگناهتر هستند؟ اگر چنین نظری دارید و از این حرکت قطر ایرلاینز حمایت میکنید، با این شرکت پرواز کنید.
سونی لباس هم تولید میکند
برخی از شرکتها و واحدهای اقتصادی ایرانی به دلیل نداشتن خلاقیت اصولاً یا از یکدیگر یا از شرکتها و محصولات خارجی تقلید میکنند. در این میان دسترسی به اینترنت و افزایش فعالیت شرکتهای خارجی در کشورمان باعث شده تا تقلید از شرکتهای داخلی از یکدیگر از مد بیفتد و جایش را به تقلید از خارجیها بدهد، بالاخره این هم نوعی جهانیشدن است. این تقلیدها عموماً در زمینه بستهبندی، آرم شرکت یا محصول، نام و... صورت میگیرد. اما ظاهراً این شکل از جهانیشدن یا بهتر است بگویم این «بیماری» در حال سرایت به برخی از شرکتهای خارجی که عمر چندانی در ایران ندارند، است. باور کردنی نیست که شرکت واردکننده پوشاک «بوسینی» با وقاحت تمام نام تجاری خود را با فونت ثبت شده شرکت «سونی» (این آرم و فونت به عنوان یکی از نامها و علائم تجاری بینالمللی به ثبت رسیده سونی است) که سالها در ایران قدمت دارد و آرم فارسی (عربی) آن در ذهن مخاطبان کاملاً جا افتاده است بنویسد و بر سردر فروشگاههایش بزند. شاید وقتی که آرم فارسی بوسینی در اذهان جاافتاده این شرکت ادعا کند که سونی فونتش را دزدیده است یا لطف کنند و ادعا کنند که سونی لباس هم تولید و با این نام تجاری وارد بازار میکند، «قبول ندارید به آرامش نگاه کنید». نکته قابل توجه در مورد آرم بوسونی (بوسینی + سونی) این است که فونت سونی هیچ شباهتی به فونت لاتین بوسینی ندارد... به هر حال وقتی خلاقیت و مدیریت اقتصادی نباشد به جای اینکه فونت و آرم طراحی کنند در شهر میچرخند و فونت و آرم را از روی در و دیوار پسند میکنند. به هر حال این بیماری است که از پیش از این فقط مختص شرکتهای داخلی بود و الان به شرکتهایی که خود را نماینده شرکتهای خارجی معرفی میکنند سرایت کرده... یک نکته دیگر در مورد این شرکت نیز یادم آمد که واقعاً حیفم میآید آن را بازگو نکنم. ظاهراً محصولات بوسینی را دو گروه رقیب وارد کشور میکنند. به همین دلیل در جنوب میدان محسنی تهران هر دو این گروهها در فاصله چند قدمی از یکدیگر فروشگاه دایر کردهاند. که یکی از گروهها فقط از حرف «ی» فونت سونی استفاده و بقیه آرم را با فونتی شبیه به آرم «بیمه آسیا» طراحی کرده است.