5 سال از تحریم هند در خصوص آزمایش تسهیلات هستهای توسط آمریکا میگذرد. اما بسیاری از کشورهای دنیا، هند را متحد راهبردی خوبی برای واشنگتن در جنوب آسیا میدانند. با توجه به گذشته روابط دو کشور و سفر نخستوزیر هند در سال 2005 به خوبی میتوان پیوند دهلینو واشنگتن را درک کرد. هر چند روابط هند و آمریکا دارای نوسانات زیادی بوده است اما روابط دوستانه و جدید این دو کشور برای گسترش روابط اقتصادی، سیاسی، امنیتی با سفر بوش به هند وارد مرحله جدیدی شده است. آمریکا، هند را به سبب موقعیت جغرافیایی و همچنین حفاظت از کانالهای آبی از خلیج فارس گرفته تا تنکه مالاکا نقش بسزایی دارد. حمایتهای آمریکا در رشد و پیشرفت هند، این کشور را به یک قدرت منطقهای تبدیل کرده و بوش، نمیتواند در شرایط فعلی هند را نادیده بگیرد. از طرفی تلاشهای چشمگیر هند برای دستیابی به تسهیلات هستهای موجب شده بود واشنگتن به عنوان یکی از مخالفان سرسخت پیشرفت هستهای هند وارد عمل شود به طوری که ارتباطات هستهای دولت بوش با دهلینو با اعتراض سنا نیز رو به رو شد. و به دلیل رفتار تبعیضآمیز آمریکا در مورد موضوع هستهای ایران و تلاش برای جلوگیری از دستیابی ایران به فناوری هستهای با وجود عضویت در NPT از سوی کارشناسان هستهای آمریکا مورد انتقاد قرار گرفت. هر چند گفتگوهای جدید آمریکا و هند، قرارداد منع گسترش سلاحهای هستهای را نقض میکند. چرا که طبق این قرارداد، آمریکا حق ندارد کشورهایی که عضو این قرارداد نیستند را حتی به طور غیرنظامی کمک کند. لذا هند میتواند یکی از کشورهای صاحب اینگونه تسهیلات باشد اما نمیتواند تحتNPT به رسمیت شناخته شود. توافقات هستهای جدید هند و آمریکا، زمینه نگرانیهای زیادی را فراهم آورده است. هندیها موافقت کردهاند در مقابل بازدیدهای بازرسان سازمان ملل، از تسهیلات هستهای غیرنظامی این کشور جهت افزایش توان هستهای غیرنظامی کمکهایی را دریافت کند. و این توافق از چند جهت قابل توجه بوده و رابطه این توافق با کشمکشهای هستهای موجود در منطقه نقش رأی ضدایرانی هند در شورای حکام را مشهود میکند.
باید بدانیم با این توافق بازار بزرگی به روی اجناس تولیدی آمریکا باز شده و میلیارها دلار سود عاید این کشور خواهد شد. از سوی دیگر مقامات آمریکایی بر این باورند که با این اقدام از این پس نقش برجستهای در جلوگیری از تکثیر سلاحهای هستهای توسط چین و دیگر رقبای آسیایی آمریکا، خواهد داشت.
بوش اخیراً از هند خواسته بود، تا طرحی را آماده کند که براساس آن نیروگاههای هستهای نظامی و غیرنظامی از هم جداسازی شود و همچنین برنامه هستهای غیرنظامی هند تحت پادمانهای آژانس انرژی هستهای قرار گیرد.
پیش از این در سفر جولای 2005 نخستوزیر هند به واشنگتن، بوش برای کاهش سردی روابط دو کشور به وی قول داده بود تا در زمینه تکنولوژی هستهای به این کشور کمک کند. اما این اقدام را منوط به تصویب آن در کنگره آمریکا و همجنین توافق در قالب «گروه فراهمکنندگان هستهای» دانست. آمریکا به خاطر عدم پذیرش تعهدات آژانس هند را تحریم فناوری کرده بود، تغییر رویکرد جدید آمریکا منوط به دستیابی به سطوحی از توافق خواهد بود که مورد نظر آمریکا است. همچنین دولت آمریکا، پیششرطهای مختلفی را برای رسیدن به توافقی جامع درخواست کرده است که شامل قطع همکاری گازی و نفتی با ایران و سوریه میشود. با در نظر گرفتن اظهارات اخیر نخستوزیر هند در مجلس نمایندگان و انتشار بیانیهای از جانب وزارت امور خارجه این کشور مبنی بر تعهد دهلینو برای احداث خط لوله گاز ایران - پاکستان - هند و تصویب زودهنگام قرارداد گاز مایع طبیعی (ژوئن سال گذشته) به نظر نمیرسد تمام خواستههای واشنگتن برآورده شده باشد. آمریکاییها به خوبی واقفند که برآوردن تمام پیششرطها میسر نیست. برهمین اساس دولت مردان آمریکا از میان خیلی درخواستهای به دنبال استجابت یک درخواست از جانب دهلینو بودند تا روابط این کشور با واشنگتن را پیوند دهند.
امضای قرارداد همکاری هستهای در سفر بوش به هند، تنها گزینه مورد نظر واشنگتن بود. و این توافق برای کشاندن هند به جرگه کشورهای دارای تعهد بینالمللی محسوب میشود. و امتیازی چون کشاندن هندیها در چارچوب معاهدات بینالمللی در پی این توافق تعقیب میگردد، تصویب کمک به هند در پارلمان آمریکا و توافق در قالب گروه فراهمکننده هستهای به عنوان یک تاکتیک از سوی واشنگتن در مراوده با هند ارزیابی میشود. دولتمردان آمریکا به رشد اقتصادی روزافزون هند و نقش مهم این کشور در اقتصاد جهان کاملاً واقفند و بر همین اساس به دنبال توافقنامهای بودند که سلطه خود را بر فعالیتهای هستهای هند فراهم کنند که کردند. لذا دیدار بوش از هند و توافق هستهای با این کشور تسهیل کننده روابط دو کشور برای رسیدن به توافق جامع برای آینده است... قرارداد هستهای امضاء شده بین آمریکا و هند موجب شده ژاک شیراک و بلر نیز آن را با اهمیت توصیف کرده و عنوان کردند، هندوستان برای رسیدن به اهداف خود در قاره آسیا باید به فناوری هستهای دست پیدا کند، و بدین ترتیب انگلیس و فرانسه استقبال خود را نیز از این قرارداد اعلام کردند.