هاشم صادقی
1-مدخل
صفحه معارف روزنامه کیهان به لحاظ ارزشی در میان صفحات دیگر، از یک نقش و جایگاه والایی برخوردار است. زیرا رسالت و ماموریت آن تبیین اندیشهها، دیدگاهها و ارزشهای ناب اسلامی در قالبهای متنوع، جذاب و بدیع برای پاسخگویی به نیازهای مخاطبین است. به راستی چه کسی باور ندارد که اسلام یک مکتب غنی، جامع و طرح و برنامه هدایت انسان و نقشه راه او تا روز قیامت است. دینی که بزرگترین اعجاز پیامبر رحمت آن از جنس کتاب، نوشتار، آن هم در قالب حرف است در اختیار همه کس قرار دارد.
با این وجود در طول تاریخ 1400 ساله خود هیچ دین، مذهب و مسلکی توان رویارویی با این مکتب غنی و کامل را نداشته و تا روز قیامت هم نخواهد داشت. آیات تحدی در قرآن کریم و عبارت «قل هاتور ابرهانکم ان کنتم صادقین» گواهی صریح از متن این کتاب آسمانی بر این ادعا است. از سوی دیگر خاندان پاک و مطهر اهل بیت(ع) و معارف ناب آن اسوههای انسانیت، نعمت دیگری است که خدای متعال به بشریت ارزانی داشته و موجبات اکمال دین و اتمام نعمت را برای هدایت انسان تا روز قیامت هدایتگر و الهامبخش انسانها و مومنین خواهند بود. با عنایت به این منطق طهارت، عصمت و جامعیت است که امام رضا«ع» میفرماید: «الناس لو عرفوا محاسن کلا منا لاتبعونا» مردم اگر محاسن و مزیتهای سخنان ما را بشناسند، قطعاً از ما پیروی خواهند کرد. بنابراین کیفیت و غنای محتوایی پیامهای مکتب انسانساز اسلام بر کسی پوشیده نیست. نکته اصلی در این است که این پیامهای گوهر بار دینی چگونه و با چه ساز و کاری در رسانههای دیداری، شنیداری و نوشتاری پردازش میشود؟ آیا محتوای پیامها متناسب با شرایط و مقتضیات محیطی و نیازهای مخاطبین میباشد؟ و آیا قالبهای پردازش محتوا، متنوع، جذاب و توام با نوآوری است؟ یا قالبها کلیشهای ، تکراری، یکنواخت و ثابت است؟ یا صفحات معارف روزنامه دارای چشمانداز، رسالت و ماموریت، اهداف کلان و عملیاتی، سیاستها و راهبردهای خاص میباشد؟ یا این که هیچ گونه راهبردی بر صفحه و گزینش پیامها و انسجام مطالب حاکم نیست؟
بحمدالله دوستان و همکاران تحریریه در صفحات معارف، اندیشه و ناشرین در طول سال گذشته در حد مقدورات و امکانات خود، همواره با برخورداری از یک رسالت و تعهد مکتبی با اطلاعرسانی و ابلاغ بهترین پیامها با احسن حال به مخاطبین صادقانه تلاش نمودند و به لحاظ ارزشی، محتوایی و سلامت کار در میان سایر رقبای رسانهای به رغم ضعفها، کاستیها، مشکلات ،محدودیتها و تنگناها از اعتبار و جایگاه ویژهای برخوردار بودند (ارهم علیالله)
انشاءالله که مجموعه تلاشها و فعالیتهای آنان در صفحه معارف توانسته باشد و رضایت خاطر خوانندگان محترم را جلب کرده باشد.
در این راستا نکته قابل توجه و اساسی که باید همواره مورد توجه قرار گیرد. سرعت تغییر و تحولات و شرایط و مقتضیات محیطی و پیرامونی است که کاملاً عصر ما را با گذشته متفاوت کرده است.
اینک ما در عصر ارتباطات و گسترش و تطور فناوری اطلاعات زندگی میکنیم و رقبایی در هر عرصه در کنار و فراروی خود داریم که با اندکی غفلت از اوضاع و شرایط زمان و مکان، گوی سبقت را از ما میرباید و ما را به وادی استحاله و اضمحلال میکشانند. بنابراین اگر میخواهیم زنده، پویا، پیشگام و فاعل و الهامبخش باشیم در سال جدید باید قوتهای راه گذشته را تقویت و ضعفهای خود را با ارایه ساز و کارهای مناسب برطرف نماییم. که به طور کلی میتوان مطالب اساسی آن را در محورهای زیر خلاصه کرد:
2-چشمانداز صفحه معارف
به حول و قوه الهی روزنامه کیهان در صفحه معارف خود درصدد است محتوای پیامهایی را در زمینه مباحث فکری، فرهنگی و دینی از منظر اجتماعی و حکومتی با صبغهای اسلامی و با تاکید بر معارف اهل بیت (ع) و قالبها و روشهای نوین، همراه با ایده و نظریهپردازی و راهکارهای عملی به مخاطبان خود ارائه دهد و در یک تعامل سازنده با مخاطبان و رقبای رسانهای خود در سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی و استفاده بهینه از تمامی ظرفیتهای آنها به ویژه حوزههای علمیه، دانشگاهها و مراکز پژوهشی تلاش مینماید در ارائه پیامهای اجتماعی و حکومتی اسلام از منظر قرآن و اهل بیت(ع) و نوع نگاه و تفسیرهای ولایت پیشتاز و الهامبخش به جهانیان بوده و در یک افق درازمدت بتواند رتبه اول رسانههای نوشتاری را از این حیث در میان سایر رقبا به دست آورد.
3-اولویتهای راهبردی
الف) راهبرد مدیریت فکر:
براساس این راهبرد همکاران گروه معارف افکار، اندیشهها و نظریههای ناب اسلامی را از دو سرچشمه حوزههای علمیه و دانشگاهها و مراکز علمی و پژوهشی تابعه متناسب با نیاز مخاطبان در قالبهای جذاب، متنوع و بدیع مدیریت کرده و بدین گونه محتوای پیامهای صفحه معارف را ساماندهی، تنظیم و به مخاطبین ارائه مینمایند.
ب) راهبرد نهادینه کردن ارزشها:
مفهوم این راهبرد تلاش مضاعف گروه معارف در جهت باورسازی و تبیین معارف ناب اسلامی از منظر اجتماعی و حکومتی در ابعاد مختلف همراه با ارائه طریق و راهکارهای عملیاتی کردن آنها در جامعه است. که در راس این ارزشها دیدگاهها و رهنمودهای مقام معظم رهبری قرار دارد و اولویت کاری ما به حساب میآید.
ج) راهبرد تولید علم:
این راهبرد از سخنان و رهنمودهای مقام معظم رهبری الهام گرفته شده که به نظر میرسد یکی از اولویتهای تمامی رسانهها، مراکز علمی، آموزشی و پژوهشی باید به حساب آید. تقویت نهضت نرمافزاری و تولید علم با کارگیری پتانسیل و ظرفیتهای حوزههای علمیه، دانشگاهها و مراکز علمی و پژوهشی عملی خواهد شد. ایجاد شرایط و بسترهای لازم برای تولید علم و ارائه راهکارهای عملی و بسترسازیهای مناسب میتواند موجبات رونق بازار علم و تولید فکر و اندیشه را در جامعه فراهم آورد.
تشکیل اتاقهای، فکر، تاکید و تمرکز بر استراتژی شهید مطهری(ره) در عرصه فکر و اندیشه، تشکیل بانکهای اطلاعاتی متمرکز تحقیق و پژوهش و... هر یک گامی اساسی در جهت تقویت نهضت نرمافزاری و تولید علم میتواند به حساب آید.
به هر تقدیر امیدواریم سال آینده برای امت مسلمان سال پیشرفت، رشد، تعالی و شکوفایی هر چه بستر استعدادها باشد و انشاءالله کشور اسلامی ما بتواند مسیر سعادت و تکامل را در جهت تحقق چشمانداز بیست ساله نظام با اتکا به ذات احدیت و التزام عملی به ارزشها و غلبه بر مکر و خدعه دشمنان اسلام به سرعت طی نماید.
و مناللهالتوفیق