نقد نفس

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
با گذشت یک هفته از سانحه هوائی و قربانی شدن بیش از یکصد نفر در این حادثه و تا حدودی فروکش کردن احساسات و آرام گرفتن عواطف , شاید اکنون زمان برای بیان بعضی واقعیت ها در حاشیه این واقعه مناسب باشد.
قبل از ورود به این مبحث , لازم است دو سه نکته جنبی دیگر را یادآور شویم .
اول آنکه در خبررسانی و تبلیغات و تکریم ها جنبه رسانه ای این حادثه بر جنبه های دیگر غلبه کرد و نظامیان و سایر افراد قربانی شده در این سانحه کاملا در حاشیه قرار گرفتند. حتی در میان رسانه ای ها هم بعضی افراد برجسته شدند و دیگران کمتر مورد توجه بودند. وجود این نقص قطعا اختیاری و ارادی نبوده و به شرایط خاص و تب و تاب لحظات و ایام اول حادثه مربوط می شود که به تدریج قابل جبران است . واقعیت اینست که همه این قربانیان , عزیزان ما هستند و تفاوتی میان آنها نیست و همه ارجمند , گرانقدر و قابل تکریمند.
دوم آنکه مردم تهران در مراسم تشییع قربانیان سانحه هوائی , بزرگوارانه وارد صحنه شدند و در هوای آلوده تهران با تجمع عظیم خود نشان دادند که همواره خادمان خود را به یاد دارند و از آنها قدردانی می کنند.
و سوم آنکه مسئولان نظام جمهوری اسلامی نیز به شکل های مختلف , با خانواده ها و بازماندگان قربانیان این سانحه همدردی کردند و از خدمتگزاران کشور و ملت قدردانی نمودند. بویژه برگزاری مجلس ترحیم توسط رهبر معظم انقلاب و حضور شخص ایشان و مسئولان بلندپایه در این مجلس , نشان دهنده جایگاه والائی است که مسئولان نظام در عالی ترین سطح برای خادمان کشور و ملت قائلند.
همین واقعیت هاست که باید اصحاب رسانه ها را به فکر توجه به جایگاه خود و لوازم این جایگاه بیندازد و بهانه ای باشد برای خودنگری و خودشکنی . درست در همین موقعیت است که ما رسانه ای ها باید به « نقد نفس » خود بپردازیم . اگر قرار است ما هم از این مردم قدرشناس و این مسئولان متواضع , به خاطر اینهمه قدردانی که از همکاران ما بعمل آوردند , به سهم خود قدردانی کنیم , این کار از طریق « نقد نفس » است که به درستی قابل انجام است .
توصیه های اکید پیشوایان معصوم که به ما مسلمانان فرموده اند « حاسبوا قبل ان تحاسبوا » و این دستورالعمل را به زبانهای مختلف بیان کرده و به ما ابلاغ فرموده اند , در چنین موقعیت هائی است که پررنگ تر می شود. ما قلم به دستان و دوربین به چشمان و زبان به آنتن ها به دلیل اینکه زیاد می نویسیم و میگوئیم و تصویر برمیداریم , بسیار بیشتر از دیگران به عمل کردن به توصیه دینی اهل محاسبه نفس بودن نیازمندیم . ما اگر یک سوزن به خودمان بزنیم , خواهیم فهمید که هر روز جوال دوز زدن به دیگران چه مفهومی دارد...
یک جنبه حوادثی که رخ میدهند , عبرت آموز بودن آنهاست . باید با رفتن یکباره و در یک چشم بهم زدن 68 همکار رسانه ای همه ما متوجه این و اقعیت بشویم که « مرگ , خبر نمی کند » و بدانیم که در اوج سخن پراکنی هایمان از رسانه ملی و بالا و پائین بردن های افراد از طریق قلمفرسائیهایمان , با این واقعیت گریزناپذیر مواجه میشویم که « ناگهان بانگی برآمد خواجه مرد » !
فرموده مولایمان که « ما اکثر العبر واقل الاعتبار » اگر همواره آویزه گوشهایمان باشد , سقوط هواپیمای سی 130 و جان باختن بیش از یکصد همکار رسانه ای اعم از رادیو تلویزیونی و مطبوعاتی و خبرگزاری و نظامیان اهل روابط عمومی ها و گزارشگری را پیام رسائی برای رسانه ای ها خواهیم دانست و با احتیاط قلم خواهیم زد , با عفت کلام و با در نظر گرفتن حساب و کتاب روز قیامت سخن خواهیم گفت . ما اگر اهل تعارف با خودمان نباشیم , اعتراف خواهیم کرد که گاهی خوشامد این جناح و آن جناح یا این فرد و آن فرد و یا خواهش های نفسانی خود را بر واقعیت ها ترجیح داده ایم و به تکلیف شرعی و اخلاقی خود در برابر قلم و زبان و دوربین , که ابزارهای رسانه ای ما هستند , عمل نکرده ایم . راستی چه سخت است که انسان , مالک قلم و زبان و دوربین باشد اما در برابر این مملوک های خود شرمنده باشد!
انقلاب اسلامی , ما را از یوغ بردگی قدرتها آزاد کرد و میدان وسیعی از کار و تلاش آزادانه را در اختیار ما قرار داد , اما ما آنگونه که باید و شاید قدردان این نعمت بزرگ , که فراهم آمده از خون شهیدان و فداکاری های جانبازان و ایثارهای توده های مردم محروم و پابرهنه است , را ندانسته ایم . ما از این آزادی قلم و زبان سواستفاده می کنیم , حرمت انسانها را به قدرتمند شدن این و آن میفروشیم و به این معامله ثمن بخسی افتخار هم می کنیم و از تماشای این صحنه های چندش آور به خود میبالیم ! و لحظه ای درنگ نمی کنیم و در این واقعیت تکان دهنده تامل روا نمیداریم که مرگ , پیکی است که بی خبر میآید و هر لحظه در کمین ما هم هست .
در میان اصحاب رسانه , انسانهای شایسته , باتقوا , خویشتن دار و مستقلی هم هستند که حرمت قلم و زبان را نگهمیدارند و به « ن , والقلم و مایسطرون » وفادارند. درود بر این فرهیختگان و قلم های مستقلشان و سلام بر این آزاداندیشان و زبانهای پاکشان . به همه قربانیان سانحه هوائی اخیر , اعم از اصحاب رسانه و نظامیان و افرادی که مسافر هواپیما نبودند ولی در زمین و در خانه هایشان دچار سانحه شدند نیز درود میفرستیم و برای آنها غفران الهی آرزو می کنیم و امیدواریم همه اصحاب رسانه ها همواره از نعمت طهارت روح , صداقت , تقوا , آزاداندیشی و انصاف بهره مند باشند , بمنه و کرمه .