رسانههای مختلف جهانی از جمله روزنامهها و خبرگزاریهای انگلیسی، در ارزیابیهای خود از عفو نظامیان انگلیسی توسط ایران و چگونگی عملکرد دولت انگلیس در این ماجرا، تاکید میکنند که دولت بلر بازی ضعیفی از خود به نمایش گذاشته است.
روزنامه انگلیسی ایندیپندنت در اینباره گزارش داد: تصمیم ایران برای آزادی نظامیان انگلیسی به شکل یک «اقدام جوانمردانه» نمایش داده شد. این امر همچنین نشان از موفقیت دیپلماسی انگلیس بود که تحت فشار زیاد به کار گرفته شد.
ایندیپندنت در پایان گزارش خود ماحصل این اقدام را برای ایران و انگلیس برشمرده و نتایج این تصمیم را برای تهران اینگونه ارزیابی کرده است.
- کسب تحسین بینالمللی و پیروزی تبلیغاتی برای آزادی ملوانها.
قرار دادن انگلیس در موقعیت مدیون در برابر خود.
- اثبات مجدد نقش خود به عنوان یک قدرت منطقهای که توانایی ضربه زدن به منافع آمریکا و انگلیس را دارد.
کسب حمایت بالقوه در مسائلی از جمله در مسئله هستهای به علت نتیجه مطلوب آزادی این نظامیان.
دستگیری 15 نظامی انگلیس در آبهای مرزی ایران در خلیج فارس و آزادسازی آنان پس از 12 روز، علاوه بر گزارشهای معمول روزنامهها، پایگاههای اینترنتی و شبکههای دیداری و شنیداری، بازتاب گستردهای نیز نزد افکار عمومی و مخاطبان رسانههای این کشور داشته است. این گزارش که توسط ایرنا مخابره شده نگاهی به برخی از این نظرات است که روز پنجشنبه در پایگاههای اینترنتی رسانههای خبری انگلیس درج شده است:
کاش ایران در مذاکره برای آزادی نظامیان انگلیسی، بلر و «گوردون براون» (وزیر دارایی و جانشین احتمالی بلر) و «مارگارت بکت» وزیر خارجه را به عنوان زندانی قبول کرده و با نظامیان معاوضه میکرد.
اگر ایران با دستگیری نظامیان انگلیسی قوانین بینالمللی را نقض کرده، انگلیس و آمریکا مدتها قبل با اشغال عراق این قوانین را زیرپا گذاشتهاند.
آزادی زندانیان انگلیسی باید درس خوبی برای بلر در رفتار محترمانه و گفتوگوی بیشتر با ایران باشد.
عملکرد دولت بلر در ماجرا شرمآور بود. انگلیس روزگاری به قدرت دیپلماتیک شهرت داشت و اکنون با ناتوانی در این قلمرو زبان زور و ارعاب در پیش گرفته است.
ایرانیها به خوبی ماجرا را اداره کرده و از تهدید و ارعاب آمریکا و انگلیس نترسیدند.
برخلاف افکار عمومی، دولت انگلیس اهمیتی به سرنوشت دستگیرشدگان نمیداد و فقط اهداف خود در همراهی با آمریکا در عراق را پیگیری میکند.
ایران میتوانست همانند آمریکا عمل کند و نظامیان انگلیسی را در زندانی مانند ابوغریب زندانی کند، ولی همه مانند بوش نیستند.
رفتار ضعیف و تسلیمپذیری زندانیان نظامی انگلیسی در ایران شرمآور بود.
روزنامه یوتارنی لیست کرواسی هم در گزارشی مواضع روز گذشته دکتر احمدینژادی درباره نوع مواجهه لندن با این موضوع مورد اشاره قرار گرفته و چنین تصریح شده است: متأسفانه دولت بریتانیا در این بازی که ایران به خوبی آن را مدیریت کرد به هیچوجه قدرتمند ظاهر نشد این امر تا جایی پیش رفت که حتی افکار عمومی انگلیس نیز به انتقاد از روش غلط حکومت خود در موضوع ملوانان بازداشت شده توسط ایران پرداختند.
روزنامه گاردین در شماره دیروز خود به تحلیل تصمیم داوطلبانه و انساندوستانه جمهوری اسلامی ایران در آزادی پانزده نظامی متجاوز انگلیسی پرداخت و نوشت: آنچه که ایران و انگلیس در حل این مسئله انجام دادند؛ نوعی از احترام متقابل میان کشورها بود و آمریکا میتواند با تحلیل درست این موضوع، درسهای زیادی درباره نحوه رفتار با کشورهای خاورمیانه از جمله ایران بیاموزد.
این روزنامه نوشت: هرچند رئیس جمهور ایران در سخنان روز گذشته خود، دولت بلر را به علت ورود نظامیان انگلیسی به آبهای ایران مورد انتقاد قرار داد، اما اقدام احمدینژاد در آزادی این نظامیان، نشانگر بخشندگی ایرانیان بود؛ هدیه ایران به مردم انگلیس زمانی نمود بیشتری پیدا میکند که رئیس جمهور ایران در قبال این هدیه هیچگونه درخواستی را از انگلیس مطرح نمیکند.
این روزنامه در ادامه تحلیل با طرح این پرسش که «چه دلیلی سبب شد تا حل این مسئله طول بکشد؟»؛ اینگونه پاسخ میدهد: در سال 2004 نیز اتفاق مشابهی رخ داده بود و تعدادی از نیروهای انگلیسی وارد آبهای ایران شده بودند، اما این مسئله ظرف چند روز حل شده بود و دلیل حل شدن این موضوع در ظرف چند روز این مسئله بود که انگلیس اشتباه نیروهای خود را پذیرفته و تضمین داده بود که دیگر چنین اتفاقاتی رخ نخواهد داد؛ در طی 13 روز گذشته نیز تهران انتظار داشت تا لندن با پذیرفتن اشتباهات خود در جهت حل مسئله گام بردارد و این در حالی بود که ایرانیان خاطرات چندان خوشایندی از حضور انگلیس در کشورشان در قرن 19 میلادی نداشتند؛ برای مثال فشارها و دخالتهای آمریکا و انگلیس در سال 1953 در ایران منجر به سقوط دولت دکتر مصدق شد و یا در طول جنگ ایران و عراق، انگلیس بهطور صریح از صدام حمایت میکرد و تسلیحات شیمیایی و میکروبی را در اختیار رژیم بعثی سابق عراق قرار میداد؛ اما با توجه به این سابقه و در نظر گرفتن اقدامات انگلیس در شورای امنیت برای تصویب قطعنامههای ضد ایرانی و همسویی مقامهای انگلیس با سران آمریکا و اسرائیل برای مقابله با ایران، ملت ایران به گونهای دیگر پاسخ این اقدامات را دادند.
گزارشهای مربوط به آزادی 15 نظامی انگلیسی بازداشت شده از سوی ایران، همچنان در روزنامههای روسیه بازتاب گستردهای داشت.
روزنامه روسی «راسیسکایا گازتا» در شماره روز جمعه در گزارشی با عنوان «استقبال سرد» نوشت: دولت انگلیس ملوانان را از دسترس رسانههای خبری دور نگه میدارد.
این روزنامه نوشت: نظامیان انگلیسی به محض ورود به فرودگاه «هیترو» لندن توسط بالگردی به یک پایگاه نظامی منتقل شدند و امکان گفتگوی خبرنگاران با آنها فراهم نشد.
این روزنامه افزود: رئیس جمهوری ایران تأثیر اعجازآمیزی بر ملوانان آزاد شده گذاشت و آنها با تصویری از یک فرد ساده و مهربان از احمدینژاد به میهن خود بازگشتند.
روزنامه نزاویسیمایاگازتا نیز در گزارشی با عنوان «حلقه ضعیف در ائتلاف ضد ایرانی» نوشت: دیپلماسی بیسروصدا تونیبلر را نجات داد.
در همین حال روزنامه هند و چاپ دهلینو در سرمقاله روز پنجشنبه خود تحت عنوان «بریتانیا اشتباه کرد» نوشت: اعتبار تونیبلر تحتالشعاع قرار گرفته است.
این روزنامه اضافه کرد: با توجه به این امر در سطح بینالمللی هیچکس ادعای بلر را قبول نمیکند که سربازان انلگیسی در آبهای عراق و نه در ایران دستگیر شدند.
روزنامههای پنجشنبه اردن با چاپ مصاحبه «محمود احمدینژاد» رئیس جمهوری اسلامی ایران اقدام وی را در آزادی 15 نظامی انگلیسی هدیه ایران به مردم انگلیس توصیف کردند.