آغاز تحول بنیادین در دانشگاه‌ها

«دکتر سید ابوالحسن موسوی»، استاد دانشگاه شهید بهشتی، جوان بودن رؤسای دانشگاهی را ملاک برتر تحول در دانشگاه های کشور دانسته است.
به گفته وی جوان بودن یکی از ملاک های تحول در دانشگاه های کشور است، اما باید اولویت های دیگری چون اولویت های علمی را نیز مدنظر قرار داد.
وی دو ویژگی برای مدیران در بخش های فرهنگی و آموزشی برشمرده و خاطرنشان کرد:
«آشنایی و التزام به معارف دینی دو تا از مهمترین خصوصیات مدیران آموزشی است که رؤسای جوان دانشگاه ها باید آن را مدنظر قرار دهند.»
موسوی با اشاره به این که این دو ویژگی، بصیرت را نیز به دنبال خواهد داشت، اذعان کرد:
«رؤسای جوان دانشگاهی باید صاحب فکر باشند؛ چرا که مدیرانی که صاحب فکر هستند نوآوری دارند و به دنبال آن تحرک را در دانشگاه ایجاد می کنند و این به نوبه خود سرعت تحصیل علم و دستیابی به اهداف در دانشگاه ها را سرعت می بخشد.»
سهولت دستیابی به پیشرفت‌های علمی با حضور رؤسای جوان در دانشگاه‌ها
«دکتر علی بهاری فر»، استاد دانشگاه پیام نور، با بیان این که برای انتخاب رؤسای جوان دانشگاهی باید شاخص هایی را در نظر گرفت، خاطرنشان کرد:
«اگر شاخص هایی برای انتخاب رؤسای جوان مدنظر قرار بگیرد، طبیعتا در انتخاب این رؤسا دقت های لازم صورت گرفته و تغییر و تحول در دانشگاه ها تسریع می یابد.»
وی با بیان این که مدیریت، بالاخص در دانشگاه ها نیازمند ثبات نسبی است، افزود:
«ثبات رؤسای دانشگاه از 4 تا 6 سال معمول است، اما متأسفانه در دانشگاه های کشور خلاف این ثبات نسبی دیده شده و این موضوع اگر ادامه یابد، دانشگاه ها را دچار مشکل خواهد کرد.»
بهاری فر یادآور شد:
«با تغییر و تحول که یکی از آن حضور رؤسای جوان در دانشگاه ها است، می توان تغییر و تحول را شاهد بود؛ چرا که رؤسای جوان حامل افکار جدید و ایدئولوژی های صحیح تر هستند.»
استاد دانشگاه پیام نور با بیان این که از رؤسای مسن تر می توان در پست ها و سمت های دیگر استفاده کرد، یادآور شد: «رؤسای دانشگاه ها با ایدئولوژی های صحیح و افکار جدید می توانند در مدت زمان 5 الی 6 ساله اهداف خود را محقق کنند و پیش از آن فقط مشکلاتی به وجود خواهد آمد که به صلاح دانشجویان و دانشگاه نیست.»
بهاری فر ضمن اشاره به عملکرد دانشگاه های پیشرفته دنیا به کمبودهای دانشگاه های کشور که نتیجه مدیریت بیش از 6 سال است، اشاره کرد و اذعان داشت:
«بسیاری از دانشگاه های کشور با برنامه ریزی های استراتژیک 3الی 5 ساله گام برداشته و براساس تحولات محیطی حاکم به پیشبرد اهداف مورد نظر اقدام می کنند، لذا رؤسای جوانی که مدیریت دانشگاهی را برعهده می گیرند باید با نوآوری اقدام به برنامه ریزی کنند تا کمترین مشکلات را در دستیابی به اهداف موردنظر داشته باشند.»
با نگاه سیاسی به تغییر مدیریت در دانشگاه‌ها نگاه نکنیم
عضو شورای سیاست گذاری مرکز مطالعات جنبش دانشجویان مسلمان گفت: «تغییر رؤسای دانشگاهی را از بعد سیاسی نگاه نکنیم.»
«علی خضریان»، عضو شورای سیاستگذاری مرکز مطالعات جنبش دانشجویان مسلمان، تصریح کرد:
«جابجایی رؤسای دانشگاه ها و جایگزینی اساتید جوان تر به عنوان رئیس دانشگاه ها به جای اساتید مسن تر، از نکات کارآمد علمی است که باید به آن توجه کرد.»
وی خاطرنشان کرد:
«به طور حتم باید افرادی جایگزین رؤسای دانشگاه ها شوند که در سطوح مختلف فعالیت کنند.»
خضریان در ادامه با اشاره به اینکه دانشگاه های کشور به دلیل حضور جوانان دارای محیطی با نشاط اجتماعی و علمی است، اذعان داشت: «اگر رؤسای دانشگاه ها تغییر نکنند و طی مدت طولانی در یک دانشگاه باشند، در این صورت دانشگاه کارآمدی و نشاط علمی و اجتماعی خود را از دست می دهد.»
عضو شورای سیاست گذاری مرکز مطالعات جنبش دانشجویان مسلمان یادآور شد:
«بهترین مدیران علمی بیش از 4 سال مدیر نبوده اند و آن چه که بیش از هر چیزی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، به کاربردن شیوه و متدهای علمی و آموزشی ثابت در دانشگاه ها است.»
وی با بیان این که برنامه های علمی باید در دانشگاه ها ثابت باشد، یادآور شد:
«اما باید مدیران علمی یا رؤسای دانشگاهی تغییر یابند تا انسجام و نشاط دانشگاه دچار مشکل نشود.»
خضریان با اشاره به این که طی چند ماه اخیر، وزارت علوم اقدام به تغییر رؤسای دانشگاهی کرده است، این امر را فی النفسه خوب ارزیابی کرد و اذعان داشت:
«به رغم این که این اتفاق، فرخنده و امری صحیح است اما باید مانع هرگونه آسیب در این اقدام باشیم؛ چرا که با جابجایی مدیران دانشگاه ها باید افرادی انتخاب شوند که دارای ظرفیت علمی و آموزشی بالایی هستند و از رؤسای قبلی در راستای استفاده از ظرفیت های علمی استفاده شود.»
به گفته وی ظرفیت های موجود در رؤسای قبلی دانشگاه ها تجربه های سنگین و بسیار با ارزشی را به دنبال دارد و سرمایه های دانشگاه ها محسوب می شوند.
عضو شورای سیاست گذاری مرکز مطالعات جنبش دانشجویان مسلمان از اساتید به عنوان ظرفیت هایی که می توانند مانع جلوگیری از هر آسیبی در سطح علمی شوند، نام برده و اذعان داشت:
«از نکات مهمی که باید مدنظر قرار گیرد، این است که نباید به این تغییرات با نگاه سیاسی نگریست؛ چرا که دانشگاه ها دارای ظرفیت علمی بالا و محل بروز و ظهور تفکرات مختلف در دایره گفتمان انقلاب اسلامی است و باید حضورمدیران دانشگاهی را با هر رویکرد سیاسی در شرایطی که در راستای گفتمان انقلاب اسلامی باشد، بپذیریم.»
وی مقبولیت رئیس دانشگاه را از سوی دانشجویان یک امر ضروری دانست و یادآور شد:
«باید تغییر رؤسای دانشگاهی مورد قبول همه دانشجویان در دانشگاه مورد نظر باشد تا از این طریق حلقه های ارتباط دانشجویان با رؤسا بیش از پیش قوت گیرد.»
تحرک جدی در ارتقای نظام آموزشی با رؤسای جوان دانشگاه‌ها
به گفته عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، حضور رؤسای جوان در دانشگاه ها می تواند تأثیر مثبتی در ارتقای نظام آموزشی داشته باشد.
«زهرا احمدی»، عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، گفت: «با توجه به اینکه رئیس دانشگاه نقش هماهنگ کننده بین نقش های مختلف دانشگاه را برعهده دارد لذا باید دارای درجات علمی قابل قبولی باشد.»
وی خاطرنشان کرد:
«باید تمام مشخصات مورد نظر از جمله درصد انطباق برنامه رؤسای دانشگاه ها با اهداف وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری و سیاست های جامعه علمی کشور بوده و طی برنامه ریزی های بلندمدت اهداف آموزشی محقق شود.»
احمدی در ادامه عنوان کرد که مدیران جوان دانشگاه ها می توانند اهداف علمی دانشگاه ها را محقق سازند و در راستای توسعه گام بردارند.
وی رفع نیازهای علمی کشور را از دیگر وظایف رؤسای جوان دانشگاه ها دانست و اذعان داشت:
«مدیران جوان در شرایطی که بتوانند با پیشرفت های زمان منطبق شوند، نوآوری هایی را به ارمغان خواهند آورد که در جامعه آموزشی تأثیر مثبتی خواهد داشت.»
عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت با بیان این که با حضور مدیران جوان در دانشگاه ها تحرک جدی در ارتقای نظام آموزشی دانشگاه ها صورت می گیرد ادامه داد:
«رؤسای جوان در دانشگاه ها بنیان گذار نوآوری ها و ارتقای نظام آموزشی توانمند خواهند بود و امید است بتوان از رؤسای گذشته دانشگاه ها به عنوان فاکتوری برای رفع موانع بهره جست.»
پیشرفت دانشگاه‌های کشور با رؤسای جوان امکان‌پذیر است
عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، پیشرفت دانشگاه های کشور را با رؤسای جوان امکان پذیر دانست.
«مهدی عباس مهر»، عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، تغییر سیستم مدیریتی دانشگاه ها را طی 50 سال گذشته سلیقه ای دانست و اذعان داشت:
«با توجه به این که تغییر رؤسا و مدیران دانشگاه ها طی 50 سال گذشته جنبه سلیقه ای داشته، لذا فراز و فرودها در سیستم آموزشی و مدیریتی دانشگاه ها طبیعی است.»
وی خاطرنشان کرد:
«در طول 30 سال پس از انقلاب اسلامی، شاهد نظرات و دیدگاه های گوناگونی در زمینه انتخاب رؤسای دانشگاه ها بودیم اما نقش فرد به عنوان رئیس و محور دانشگاه از مهم ترین مسائل عقلانی است که باید از جنبه های مختلف به آن توجه کرد.»
به گفته وی نوع گرایی از دیگر مسائل مهمی است که باید در مقایسه دانشگاه ایران با سایر دانشگاه های برتر در دنیا مورد توجه قرار گیرد.
عباس مهر با بیان این که دانشگاه ها باید در یک سطح معقول و مقبول در سطح بین المللی گام بردارند، یادآور شد:
«این امر با برنامه ریزی و مدیریت صحیح از سوی رؤسای دانشگاه ها محقق می شود.»
عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت با بیان این که وجود مدیران جوان و نخبه در رأس دانشگاه ها می تواند یک حرکت مثبت و گامی بلند در راستای پیشرفت دانشگاه ها باشد عنوان کرد:
«تبلیغات غربی علیه ایران و فراز و فرودهایی که کشورمان طی سال های پس از انقلاب اسلامی پشت سرگذاشته، منجر به وارد آمدن آسیب هایی بر پیکره علمی کشور شده، این در حالی است که ایران همچنان در میان کشورهای دیگر رتبه برتر علمی را به خود اختصاص می دهد و با وجود مدیران جوان و کارآمد در رأس دانشگاه ها می توان به سرعت به اهداف بلند علمی دست یافت.»
وی حضور مدیران بیش از 4سال در سمت رئیس دانشگاه را امری ناپسند تلقی کرد و خاطرنشان ساخت:
«در صورتی که تغییرات مدیریتی اعمال نشود و مدیران بیش از زمان مورد نظر برسر سمت های خود باشند، سیکل آموزشی و مدیریتی دچار مشکل می شود.»
عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت استفاده از نظرات نخبگان و اساتید برجسته را در راستای تغییر مدیریتی و جایگزینی مدیران جوان به جای مدیران مسن را از فاکتورهای اصلی مدیریتی دانست و افزود:
«باید ریاست با مدیریت دانشگاه ها تفکیک شود و الزاما کسانی که رئیس دانشگاه ها هستند باید یا مدیران خوبی هم باشند یا در حوزه ریاست فعالیت کرده و مدیرانی را تربیت کنند تا با 2وظیفه جداگانه راه های توسعه علمی و آموزشی در دانشگاه ها فراهم شود.»
جوان گرایی بهترین گزینه دولت برای انتخاب رؤسای دانشگاهی
به گفته دبیر واحد آموزش، تحقیقات و فن آوری انجمن های اسلامی دانشجویان مستقل وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، جوان گرایی بهترین گزینه برای انتخاب رؤسای دانشگاهی است.
«محمد زعیم زاده»، دبیر واحد آموزش و تحقیقات انجمن های اسلامی دانشجویان مستقل دانشگاه های سراسر کشور، اقدام وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری را راهی برای توسعه علم و فن آوری در دانشگاه ها دانست.
وی رؤسای دانشگاه ها را دارای سه ویژگی دانست و گفت:
«استقلال دانشگاه به این معنی که وابسته به گفتمان های وارداتی نباشند، تعامل و ارتباط خوب و مثبت با نخبگان دانشگاهی و خلاقیت از مهم ترین ویژگی های رؤسای دانشگاه هاست.»
زعیم زاده اذعان داشت:
«این سه ویژگی یاد شده بیشتر در جوانان به چشم می خورد، لذا اقدامات وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری مبنی بر جوان گرایی از اقدامات حائز اهمیتی است.»
دبیر واحد آموزش و تحقیقات انجمن های اسلامی مستقل عنوان کرد که این تغییرات رخ داده که بسیاری از رؤسای دانشگاهی بیش از چندین سال در رأس دانشگاه فعالیت کردند و این امر به نوبه خود منجر به جمود در فضای دانشگاه و نوعی یکنواختی شده که برای محیط با نشاط دانشگاه متناسب نیست.
وی با بیان این که در برخی از دانشگاه ها شاهد وضعیت اسفبار فرهنگی و اجتماعی هستیم، یادآور شد:
«وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری تمام راه کارهای مورد نظر در راستای بهینه سازی دانشگاه ها را انجام داد اما متأسفانه اتفاقات مثبتی در این دانشگاه ها صورت نگرفته و ظرفیت دانشگاه ها در اختیار جبهه معارض گفتمان انقلاب اسلامی قرار گرفته است.»
زعیم زاده با بیان این که اقدام دولت در راستای تغییر رؤسای دانشگاه ها مورد حمایت دانشگاهیان است، خاطرنشان کرد: «از رویکردهای جدیدی که وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری مدنظر قرار داده، حضور اساتید مجرب و هیئت های علمی بالاخص در بخش علوم انسانی است که همسو با انقلاب اسلامی حرکت می کنند، لذا باید به طور حتم تغییراتی در این راستا صورت می گرفت.»
تزریق شیوه‌های علمی جدید با حضور رؤسای جوان دانشگاه‌ها
به گفته دبیر سیاسی جامعه اسلامی دانشجویان، با ورود رؤسای جدید و جوان به دانشگاه ها، روش و شیوه های علمی جدیدی به این دانشگاه ها تزریق می شود.
«حامد تیموری»، دبیر واحد سیاسی جامعه اسلامی دانشجویان، ضمن بیان مطلب فوق تصریح کرد:
«هر مجموعه و ارگانی برای دستیابی به اهداف و پیشرفت های مورد نظر نیازمند مدیر مناسب و نحوه اجرای صحیح مدیریت است.»
وی خاطرنشان کرد:
«دانشگاه ها به عنوان قطب علمی کشور، افرادی را تربیت می کنند که به عنوان آینده سازان جامعه و کشور از این امر مستثنی نیستند.»
وی ضمن با اهمیت بر شمردن دانشگاه به عنوان آخرین اجتماع آموزشی و تربیتی در جامعه، گفت:
«بسیاری از رؤسای دانشگاه ها از سطوح علمی صحیح و مناسبی برخوردار نبوده و ساختار دانشگاه ها را دچار مشکل می کردند که این به نوبه خود معضلاتی برای دانشگاه به دنبال داشت.»
دبیر واحد سیاسی جامعه اسلامی دانشجویان خاطرنشان کرد:
«اقدامات وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری از مهم ترین اقدامات در راستای رشد علمی دانشگاه ها بوده و به کارگیری افراد جوان تر به شور و نشاط در دانشگاه ها می انجامد.»
تیموری با بیان این که تابستان فرصت بسیار مناسبی در راستای وفق رؤسای جدید با دانشگاه ها است، افزود:
«تابستان در شرایطی که دانشگاه ها از تعطیلی موقت برخوردارند، فرصت مناسبی به رؤسای جدید می دهد تا با محیط جدید یا دانشگاه موردنظر وفق یابند.»
وی با بیان این که معیار انتخاب رؤسای جوان دانشگاه ها باید براساس تعهد و تخصص باشد، اذعان داشت:
«رؤسای جوان تر باید از تجربیات رؤسای گذشته استفاده کرده و به این شکل نباشد که رؤسای قبلی به طور کامل کنار گذاشته شوند.»
تیموری از مزایای مهم حضور رؤسای جدید و جوان در دانشگاه ها را تزریق علمی در این دانشگاه ها دانست و خاطرنشان کرد:
«با رؤسای جوان تر ارتباط دانشجویان با اساتید هم تغییر یافته و معمولا گزینش سنی اساتید از سوی رؤسای جوان منجر به تعامل بیشتر با دانشجویان می شود.»
دبیر واحد سیاسی جامعه اسلامی دانشجویان بیان نمود که با رؤسای جوان، زبان علم برای دانشجویان قابل فهم تر خواهد بود و این در حالی است که با ورود این افراد شیوه های جدیدی به دانشگاه ها تزریق می شود.