تاریخ انتشار : ۲۲ مهر ۱۳۸۹ - ۱۱:۳۸  ، 
شناسه خبر : ۱۷۸۳۸۱
نقش امام خمینی(ره) در مقاومت فلسطین در گفت‌وگو با دکتر کامل وزنه استاد اقتصاد بین‌الملل دانشگاه نیویورک و دانشگاه کانادایی بیروت
سهند صادقی بهمنی مقدمه: امام خمینی و افکار او همواره اذهان و توجهات اندیشمندان و متفکران سراسر جهان را به خود جلب نموده است. چنین روزهایی، بهانه ای مناسب برای این اندیشمندان است تا با گردآمدن در کنار یکدیگر به بحث و بررسی افکار امام بپردازند و نوآوری های خویش را به یکدیگر عرضه نمایند. امسال هتل آزادی مکانی بود که این اندیشه ورزان را گرد هم آورد. همایش یک روزه ای با عنوان «امام خمینی، فلسطین و خاورمیانه» از سوی ستاد برگزاری ارتحال حضرت امام(ره) جمعه ۱۳ خردادماه در هتل آزادی برگزار گردید. در حاشیه این همایش با دکتر کامل وزنه که استاد اقتصاد بین الملل دانشگاه نیویورک و دانشگاه کانادایی بیروت است به گفت وگو نشستیم که با هم می خوانیم.

* از این که وقت خود را در اختیار ما گذاشتید سپاسگزاریم. به نظر شما برگزاری این همایش‌ها و کنفرانس‌ها چگونه می‌تواند شناخت ما را نسبت به افکار امام خمینی افزایش دهد.
** در ابتدا از مسئولان برگزاری همایش امام خمینی و فلسطین که اعضای شریف بیت معظم امام راحل هستند، خصوصاً از جناب آقای سید حسن خمینی که مسئول برگزاری این همایش هستند سپاسگزاری می کنم. در مورد سؤال شما باید بگویم که همان گونه که می دانید، امام خمینی سمبل بزرگ مسلمانان در سراسر جهان است. پیام امام، تعلیم او و انقلابش در سراسر مناطق اسلامی عربی و بین المللی شناخته شده است. مخصوصاً در لبنان امام خمینی حق بزرگی بر مقاومت دارد زیرا فکر انقلابی و فکر مقاومت از انقلاب اسلامی ایران الهام گرفته شد. به علاوه این همایش شخصیت بلند امام خمینی را از جهات مختلف و به خصوص موضوع مورد بحث یعنی فلسطین بررسی می نماید. دیگر این که این گونه همایش ها مسلمانان علاقمند به مسائل کشورهای اسلامی را از سراسر جهان گردهم می آورد و همان گونه که می دانیم مسائل دنیای اسلام باید مورد توجه مسلمانان باشد.چه این مسئله در کشمیر باشد و چه در لبنان باشد، چه در فلسطین و چه در هر جای دیگری. می دانیم امروزه مسلمانان حتی در به اصطلاح مهد دموکراسی یعنی آمریکا هم مورد ظلم و ستم هستند و طبعاً این کنفرانس ها باید به مسائل آنان هم اهتمام بورزد.
* در افکار امام چه جاذبه‌ای وجود داشت که شما را به شناخت افکار او واداشت و این که چگونه و از چه طریقی این مرد بزرگ را شناختید؟
** من در سال ۱۹۶۰ در لبنان و در شهر بیروت متولد شدم. وقتی که مرحله نوجوانی را پشت سر گذاردم و وارد سنین جوانی گردیدم امام را با نقشی که در انقلاب اسلامی ایران به عنوان رهبری ایفا می نمود شناختم. البته زمینه هایی هم در خود بیروت وجود داشت. امام موسی صدر در میان شیعیان تقریباً نقش امام را در ایران داشت، با تأسیس حزب الله و مقاومت در لبنان بیشتر به عمق افکار امام پی بردم و دانستم که فلسفه و فکر امام، فلسفه و فکر اسلام یعنی همان فلسفه و فکر عزت و کرامت است. در این مرحله بود که به مطالعه کتب امام پرداختم. البته می دانید برخی از کتب امام در اصل به زبان عربی است و برخی دیگر نیز به عربی ترجمه شده است، جاذبه اصلی امام برای جوانانی چون من که وطنشان و خاکشان توسط اشغالگر «اسرائیل» مورد تجاوز واقع شده بود، شجاعت، بی باکی، عزتمند بودن و نترسیدن جز از خداوند بود. امام می گفت اگر همه مسلمانان یک سطل کوچک آب بریزند اسرائیل را آب می برد. امام می گفت: آمریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند. این تعالیم امام بود که برای جوانان جاذبه داشت که چگونه یک روحانی با بیش از هشتاد سال سن این گونه شجاعانه در مقابل مستکبران می ایستد و از آنها نمی هراسد.
* به نظر شما چگونه افکار امام بر معادلات فلسطین اثر گذاشت؟ می‌دانیم که در لبنان زمینه مهیا بوده است ولی می‌خواهم از شما سؤال کنم افکار امام چگونه به فلسطین منتقل گردید و مقاومت اسلامی را در آنجا شکل داد؟
** می خواهم به یک نکته اساسی اشاره کنم، در لبنان و فلسطین و مصر و دیگر کشورهای اسلامی به امام خمینی به عنوان یک روحانی شیعی نگریسته نمی شود. او رهبر مسلمین است و از چنین جایگاهی برخوردار است؛ بنابراین آنگاه که رهبر و پیشوای مسلمانان به نکته ای اشاره می کند و یا مسئله ای را بازگو می کند در واقع به اسلام و فلسفه و هدف آن اشاره می کند. وقتی امام می گوید اسرائیل باید از بین برود، هر جوان مسلمان فلسطینی به وجد می آید، سلاح به دست می گیرد و به مقاومت در برابر متجاوز می پردازد. امام به مذاهب اشاره نمی کند. امام می گوید ای مسلمانان اگر دشمن به شما حمله نمود در برابر او بایستید، زیرا ایستادن و مقابله با دشمن متجاوز وظیفه هر زن و مرد مسلمانی است. این فکر امام است که جاذبه و گیرایی دارد و امام از طریق دمیدن روح حماسی و روح جهاد در درون جوانان آنان را احیاء می کند. آنها را به آنچه که باید باشند یعنی به مسلمانانی شجاع و مقاوم در برابر ظلم و ستم تبدیل می کند، آنها را از حالت یأ س، نومیدی و سکون خارج می سازد. آری ، مقاومت در فلسطین و لبنان این گونه مدیون امام است.
مقاومت اسلامی در فلسطین و لبنان مدیون امام هستند. باید به این حقیقت اشاره کنم که گروه های لبنانی بعد از ۱۸ سال مقاومت نتوانستند کاری از پیش ببرند و چون اهدافشان و استراتژی هایشان اسلامی نبود ولی مقاومت اسلامی توانست طعم تلخ شکست را به دولت متجاوز بچشاند. سال ۲۰۰۰ سال آزادی لبنان بود. آن هم به وسیله مقاومتی که محصول تفکر امام بود، نه مقاومتی که محصول فکر دیگران بود. اگر امروز اسرائیل را می بینید که خوار و ذلیل شده از غزه خارج می شود، اینها محصول مذاکرات نیست چرا که اگر محصول مذاکرات بود چرا از سال ۱۹۹۳ تا کنون این پدیده رخ نداده بود و همچنین محصول مبارزات پنجاه ساله نیروهای مختلف فلسطینی نیست؛ تنها و تنها محصول مقاومت جوانان مسلمان تربیت شده در مکتب امام خمینی است. آری این فکر امام است که اسرائیل را خوار و نه تنها خوار بلکه ذلیل شده از فلسطین و لبنان اخراج می کند. امروز ما در لبنان و برادران ما در فلسطین با افتخار سرمان را بلند می کنیم و اعلام می داریم فکر امام توانست ما را عزیز گرداند. توانست روحیه و شجاعت از دست رفته مان را به ما بازگرداند و ما این را هرگز فراموش نخواهیم کرد.
* آقای دکتر! به نظر شما امروز چه راهکاری می‌توان از افکار امام برای آزادی قدس و مسائل فلسطین و خاورمیانه استخراج نمود؟
**  امام اولاً با قرار دادن روز جهانی قدس در آخرین جمعه ماه مبارک رمضان ، قدس را از یک مسئله مغفول مانده در کتاب ها خارج کرد و آن را به مسئله روز مسلمانان تبدیل نمود، امروز مسلمانان در جمعه آخر ماه مبارک رمضان در هر جای دنیا که باشند به پاسداشت افکار امام و برای این که وحدت خویش را در این زمینه به معرض دید عالمیان بگذارند در راهپیمایی ها ظاهر می شوند و به مردم مظلوم و ستم دیده فلسطین اعلام می دارند ما هرگز شما را از یاد نبرده ایم، همواره به فکر شماییم و هرگز دست از کمک به شما بر نخواهیم داشت. اینها همه به فضل امام است. آری این امام بود که قدس را در رأس مسائل اسلام و مسلمانان قرار داد. امام فرمود: قدس پاره تن اسلام است، قدس اولین مسئله مسلمانان است. ثانیاً امام بیان نمود: اسرائیل یک غده سرطانی است و باید از بین برود؛ بنابراین با مبدأ گفت وگوها مخالف بود و معتقد بود پروژه اسرائیلی ها در قلب جهان اسلام و با هدف تفرقه و اختلاف ایجاد کردن میان مسلمانان ایجاد شده است؛ بنابراین، این پدیده قابل مذاکره کردن نیست تنها راه مقابله با آن مقاومت مسلحانه است. این فکر امام در طول زمان صحت و درستی خویش را به اثبات رسانده است.
مقاومت در فلسطین و لبنان امروز به خوبی به راهگشا بودن افکار امام پی برده است و دیگر نیاز به بازنگری نمی بیند، هرگاه اسرائیل با زور و مقاومت مواجه شده است عقب نشینی کرده است و هرگاه مذاکرات با اسرائیل مطرح شده است اسرائیل پیش آمده است امروز حتی خود مسئولان حکومت خودگردان نیز به خوبی به این مسأله واقف هستند و از نیروهای اسلامی مانند جهاد اسلامی و حرکت مقاومت اسلامی یعنی حماس به عنوان یک اهرم بسیار قوی و بهتر است بگوییم مهمترین اهرم در مذاکرات استفاده می کنند زیرا خوب می دانند که آنها برگ برنده ای در مذاکرات ندارند مگر مقاومت .به همین جهت است که می بینید هرگز سعی نمی کنند در داخل میان خودشان و حماس و جهاد درگیری و تنش ایجاد کنند. اخیراً محمود عباس اعلام داشته است خط قرمز ما جنگ داخلی است و هرگز حتی یک تیر هم به سمت مقاومت اسلامی شلیک نخواهد شد. بنابراین امام هنوز تأثیر اصلی بر مقاومت چه در پیدایش آن و چه در استمرار آن دارد البته کسی هم این نقش امام را انکار نمی کند. امام علاوه بر این باعث توحید صفوف مسلمین شد .قبل از امام میان شیعیان و اهل تسنن و مسیحیان همواره اختلاف نظر و دیدگاه وجود داشت ولی انتشار افکار امام درباره وحدت در نبرد با رژیم صهیونیستی سبب شد تا گروههای مختلف دینی و عرفی در کنار یکدیگر و در مقابل دشمن صهیونیستی قرار گیرند.
از این جهت افکار امام را می توان توحید بخش ارزیابی نمود خوشبختانه امروز شاهد هستیم دیگر به اختلافات تکیه نمی شود و تنها و تنها به وحدت تکیه می شود وحدت امروز مهمترین عامل در مبارزه با رژیم صهیونیستی است از این جهت هم باید افکار امام را ستود و راهگشا دانست در واقع امام یک مجموعه کامل عملی و فکری است که به مقاومت جسم و روح می بخشد.
* به عنوان آخرین سؤال در این بخش می‌خواستم از شما بپرسم، آینده مقاومت را چگونه ارزیابی می‌کنید همان گونه که می‌دانید سازمان ملل و شورای امنیت این سازمان تحت فشار اسرائیل و آمریکا قطعنامه ۱۵۵۹ را که در واقع علیه مقاومت می‌باشد تصویب نمود. به نظر شما در مرحله کنونی مقاومت چه باید بکند، آینده را چگونه می‌بینید؟
** سؤال خوبی را مطرح نمودید، من می خواهم با یک مقدمه جواب سؤال شما را بدهم. ببینید امام خمینی به مقاومت اسلحه نداد، پول نداد، امکانات نداد زیرا در آن شرایط یعنی در سال ۱۹۸۲ خود ایران هم از نظر اقتصادی وضع مناسبی نداشت ولکن فکر انقلابی را امام صادر نمود، جوانانی که از ایران آمده بودند، نمی خواستند باز و بسته کردن اسلحه را به جوانان مقاومت بیاموزند می خواستند آنها را از نظر روحی و فکری تربیت کنند و پرورش دهند آنها فکر انقلابی و فلسفه مقاومت را به جوانان لبنانی آموختند .در مورد این قطعنامه به اصطلاح ۱۵۵۹ شور ای امنیت سازمان ملل نیز وضعیت چنین است، ببینید این قطعنامه دارای بندهای مختلفی است بند اول در مورد خروج سوریه از لبنان بود که انجام شده است .سوریه- منظورم ارتش سوریه است- خدمات فراوانی در لبنان انجام داد در حالی که شارون بیروت را در ۱۹۸۲ مورد تهاجم قرار داده بود حافظ اسد و ارتش سوریه از بیروت دفاع می کردند و در این راه جان و مال خویش را فدا نمودند . البته به علت این که در هر صورت سوریه از لبنان خارج شده است نمی خواهم وارد جزییات این مسأله شویم.
بند دوم درباره سلاح مقاومت و یا میلیشیای لبنانی است که به نزع سلاح میلیشیا معروف شده است، اولاً در رابطه با این بند باید به عرض شما برسانم. مقاومت میلیشیا نیست بنابراین تحت این بند قرار نمی گیرد، ثانیاً حتی اگر بپذیریم مقاومت همان میلیشیا است و یا بخشی از آن است باز هم باید گفت این مسأله یک مسأله داخلی لبنانی است و ربطی به هیچ کشور خارجی ندارد آمریکا، فرانسه و اسرائیل حق ندارند در مسائل داخلی لبنان دخالت کنند و اصولاً هیچ کشوری نباید این حق را به خود بدهد و در مسائل داخلی لبنان دخالت کند. لبنان کشوری است مستقل، رهبری مستقل و منتخب خود را دارد. بنابراین تصمیم های اساسی و تصمیم هایی که مربوط به کشور است در شورای رهبری که متشکل از رئیس جمهور، رئیس مجلس و نخست وزیر است گرفته می شود.
البته ما به هیچ کشور خارجی هم اجازه دخالت در امور داخلی خویش را نخواهیم داد.
امروز هیچ صدایی در لبنان وجود ندارد که با سلاح مقاومت و حزب الله به رهبری حجت الاسلام و المسلمین سید حسن نصرا لله مخالف باشد آیا سلاح حزب الله و مقاومت شریف و یاران شریفش تاکنون در لبنان علیه کسی به کار گرفته شده است تا براساس آن خلع سلاح شود؟ اگر کسی چنین ادعایی دارد باید آن را اثبات کند زیرا هر ادعایی باید همراه با دلیل باشد. در بیست و اندی سال گذشته که جوانمردان حزب الله سلاح به دست گرفته اند و براساس افکار امام راحل به مبارزه با رژیم صهیونیستی و آمریکا مشغول هستند حتی یک تیر در مسائل داخلی لبنان و علیه گروههای داخلی لبنانی شلیک نکرده اند. رهبری مقاومت سیدحسن نصرالله نیز در این باره حرف جالبی دارد او می گوید: هر کس دستش را به سوی سلاح مقاومت دراز کند دست او را قطع خواهیم کرد. واقعاً عبارت جالبی به کار گرفته اند زیرا این سلاح سلاح مقاومت و اسلام است. حال وقت آن رسیده است که از مقدمه ای که از امام نقل کردم استفاده نمایم، امام مانند معلمی است که علم می آموزد، در اینجا نیز قضیه چنین است حتی اگر بر فرض محال، سلاح مقاومت از دست او خارج شود ولی باز هم مقاومت چیزی را از دست نداده است. زیرا مقاومت دارای فکر است، آیا می توانند فکر مقاومت را هم نزع و فلج کنند، اینجاست که می گویم امام هنوز تأثیر خود را حفظ نموده است. در این قطعنامه علاوه بر بندهای آشکار که در آن مذکور است بندهای مخفی و مستتری نیز وجود دارد، که می توان از توطین یا لبنانی کردن مهاجرین و آوارگان فلسطینی که هم اکنون در اردوگاه های جنوب بیروت زندگی می کنند نام برد. البته به فضل پروردگار هرگز این توطئه به ثمر نخواهد نشست، سید حسن نصرالله رهبری مقاومت در این باره می گوید: آنها سالها در جنگ تلاش نمودند این کشور را که در ظاهر ضعیف ترین کشور عربی است از پای در آورند ولی نتوانستند، حال چه شده است که چیزی را که در جنگ به دست نیاوردند می خواهند با مذاکره به دست بیاورند واقعاً مسأله مهمی است آنها بیست سال هزینه کردند ولی مقاومت هر روز قویتر و عزیزتر و آنها ذلیل تر و خوارتر، شدند، حال واقعاً چه شده است. به قول امام آنها هیچ غلطی نمی توانند بکنند بله این منطق مقاومت است، مقاومت ادامه دارد و آینده مقاومت که در سؤال شما منعکس شده بود به نظر من خیلی روشن است.
مقاومت هرگز سلاحش را به زمین نخواهد گذاشت و روز به روز سربلندتر به راه به افتخار خویش ادامه خواهد داد تا پیروزی نهایی یعنی نابودی غده سرطانی منطقه یعنی اسرائیل محقق گردد.
* آقای دکتر از این که وقت خود را برای مصاحبه در اختیار روزنامه همشهری قرار دادید متشکرم.
** من هم از روزنامه همشهری به علت مطرح کردن این مسائل و زنده نگه داشتن آن در میان مردم و جوانان ایران کمال سپاسگزاری را دارم. امیدوارم که بتوانید امام را آن گونه که شایسته است به نسل جوان خود و به سایر کشورهای دنیا بشناسانید و در کار خویش موفق باشید.