محمدعلی عسگری
گروه بینالملل: اکنون دیگر هیچ کس نمیتواند در قدرت بینالمللی و بلامنازع القاعده، این سازمان تروریستی پرآوازه تردیدی روا دارد. هنوز تصاویر انفجارهای مرگبار لندن از صفحات نخست رسانهها محو نشده که چهار بمب دیگر در همان شهر کار گذاشته میشود. هنوز ماجرای انفجارهای طابای مصر خاتمه نیافته که یک سلسله انفجارهای هولناکتر بندر توریستی شرمالشیخ را زیر و رو میکند. آخرین دستاورد این شبکه مخوف تروریستی چهار انفجار پی در پی دیروز در شرمالشیخ مصر بود که بر اساس آخرین آمارها تا لحظه تنظیم این گزارش 88 کشته و بیش از 200 مجروح را در پی داشته است. حادثه درست یک روز قبل از آن اتفاق میافتد که قرار بود متهمان پرونده انفجارهای ماه اکتبر گذشته در طابا محاکمه شوند. در آن تاریخ انفجاری در شهر طا – شبه جزیره سینا – رخ داد که در اثر آن 34 نفر از جمله 11 گردشگر اسرائیلی کشته شدند. همچنین انفجارهای دیروز صبح شرمالشیخ در حالی رخ میداد که مصر میرفت تا پنجاهوسومین سالروز پیروزی انقلاب خود را به عنوان روز ملی جشن بگیرد و حسنی مبارک رئیسجمهور 77 ساله این کشور پس از یک سخنرانی در بین نظامیان مصری به طور غیر رسمی قصد خود را برای ورود به پنجمین دوره ریاست جمهوری اعلام کرده و میرفت که به تعطیلات سالانه خود برود. انفجارهای شرمالشیخ خواب حاکمان مصر را دوباره آشفته ساخت و جهان را در برابر یکی دیگر از صحنههای مرگبار تروریستی قرار داد.
شرح واقعه
شرمالشیخ یک بندر توریستی و تفریحی کوچک در کنار سواحل مرجانی دریای سرخ و در جنوب شبهجزیره سینا است که نه تنها جزیرهای ثبات برای مصر که برای منطقه محلی امن و دنج تلقی میشد. به آنجا «شهر کنفرانسها» میگفتند. زیرا به راحتی دیپلماتهای خارجی اعم از اسرائیلی، آمریکایی و غیره به این شهر رفتوآمد میکردند و اکثر کنفرانسهای مهم مربوط به فلسطین و عراق در این شهر برگزار میشد. در کنار دیپلماتها که همیشه در پی ماموریتهای ویژه خود بودند، سالانه هزاران گردشگر خارجی از کشورهای اروپایی و آسیایی به این بندر رفتوآمد میکردند و در هتلهای مدرن و نوساز آن به استراحت میپرداختند. مصر از طریق گردشگری سالانه 6/6 میلیارد دلار درآمد دارد و گروههای تروریستی برای ضربه زدن به دولت همین نقطه را هدف قرار میدهند. در انفجارهای سال 1997 و 2004 دقیقاً همین هدف تعقیب میشد که طی آن دهها گردشگر خارجی کشته شدند. به گزارش منابع خبری چهار انفجار دیروز شرمالشیخ از ساعت 1 بامداد یعنی زمانی که اغلب کابارهها مملو از جمعیت بوده رخ داد. گفته میشود ابتدا رانندهای خودرو بمبگذاری شدهاش را به درون هتل موسوم به باغ غزال (غزاله گاردن) در منطقه خلیج نعمان راند و با انفجار آن بخش بزرگی از هتل را ویران کرد. چند صد متر آنسوتر بمبی در پارکینگ خودروهای هتل موونپیک منفجر شد و سپس انفجار دیگری بازار قدیمی شهر را به لرزه درآورد که طی آن دست کم هفده کارگر مصری را که در قهوهخانهای نشسته بودند کشت. چهارمین انفجار نیز در نزدیکی یک پارکینگ مینیبوس رخ داد و دود و غبار زیادی را به هوا پراکند. در این رشته انفجارها علاوه بر کارگران مصری و یک پلیس، دهها جهانگرد خارجی کشته و زخمی شدند. هنوز اطلاعات دقیقی از این افراد در اختیار نیست اما شبکههای خبری میگویند پیکر اتباع کشورهای کویت، بحرین، قطر، انگلیس، عربستان سعودی، ایتالیا، هلند، روسیه و اسپانیا در میان قربانیان دیده میشود و در عین حال اعتراف دارند که تعداد زیادی از اتباع کشورهای ایتالیا، عربستان، انگلستان، روسیه، اوکراین، مصر و یک نفر از اسرائیل زخمی شدهاند.
انفجارهای دیروز شرمالشیخ از انفجارهای سال 1997 که طی آن 58 جهانگرد کشته شدند مرگبارتر بود. در مورد تعداد انفجارها همچنان اختلاف است و بعضی آن را ناشی از سه انفجار و بعضی دیگر ناشی از هفت انفجار میدانند اما خطرناکترین انفجار مربوط به هتل غزاله بود که به صورت انتحاری انجام شد. به گزارش خبرگزاری فرانسه بمبگذار انتحاری با خودرو خود ابتدا سد جلوی در ورودی را شکست و پس از آنکه یکی از ماموران امنیتی خواست او را متوقف کند به سرعت به سمت بخش رزرو هتل رفت و سپس انفجار عظیمی روی داد. دولت مصر با لغو تمام تعطیلات و گسیل داشتن گروههای نظامی و امنیتی میکوشد تا اوضاع را تحت کنترل گرفته و عاملان این حادثه را شناسایی کند.
عاملان فاجعه شرمالشیخ
گرچه مقامات رسمی مصر میکوشند تا از آوردن نام القاعده پرهیز کرده و دستهای بیگانه را در پشت این حوادث ببینند اما گروههای اقماری وابسته به القاعده با فرستادن بیانیههایی بر روی سایتهای اینترنتی مسئولیت این انفجارها را بر عهده گرفتهاند. به گزارش شبکه خبری الجزیره حبیب العادلی وزیر کشور مصر گفت این انفجارها با انفجارهای طابا ارتباط دارد و در عین حال یادآور شد نمیتوان هویت عاملان را مشخص کرد. مقامات امنیتی مصر میگویند دستهای خارجی از طریق گروهها و مجموعههایی که قصد دارند ثبات مصر را بر هم زنند در این حادثه دخالت دارند. عادلی همچنین با متهم کردن اسلامگرایان تندرو گفت: «کسانی این اعمال وحشیانه را انجام میدهند که زیر پوشش و شعار اسلام عمل میکنند.» وی یادآور شد این حادثه خللی در اراده نیروهای امنیتی مبنی بر تعقیب عاملان چنین حوادثی ایجاد نمیکند. گذشته از اظهارات وی، سازمانی به نام «سازمان القاعده در بلاد شام و کنایه – گردانهای عبدالله عزام» مسئولیت انفجارهای شرمالشیخ را برعهده گرفت. این همان سازمانی است که انفجار طابا را بر عهده گرفته بود. به گزارش شبکه الجزیره گروه یاد شده در بیانیه خود گفته است: «هدف از این حملات ضربه زدن به صلیبیها و صهیونیستها و رژیم مرتد مصر» بوده است و این عملیات پاسخی است به جنایاتی که در عراق، افغانستان، فلسطین و چچن بر مسلمانان میرود و «ما انتقام برادرانمان را در سینا خواهیم گرفت.» این نکته آخر به دستگیری گسترده اسلامگرایان پس از انفجار طابا اشاره دارد. حسنی مبارک رئیسجمهور مصر که بلافاصله تعطیلات خود را قطع و به شرمالشیخ آمد طی یک کنفرانس مطبوعاتی قول داد که تروریستها را دستگیر کرده و به چنگ عدالت بسپارد. دیروز در آخرین خبرها آمده بود که سه تیم مصری، انگلیسی و آمریکایی مرکب از کارشناسان مبارزه با تروریسم راهی شرمالشیخ شدهاند. در همین حال کشورهای مختلف جهان یکی پس از دیگری با محکوم کردن انفجارهای شرمالشیخ به سران مصر تسلیت میگویند. گفته میشود اکثر کشتهها مصری هستند و تاکنون پلیس چندین نفر را به عنوان مظنون دستگیر کرده است.
واکنشها
در اولین واکنش نسبت به این انفجارها، وزارت امور خارجه آمریکا به شدت این اقدامات را محکوم کرده و اعلام کرد: کشتن شهروندان بیگناه را به هیچ وجه نمیتوان توجیه کرد. کاندولیزا رایس که در رامالله بود گفت: آمریکا در کنار دوست خود مصر قرار دارد و با همکاری آن کشور به مقابله با تروریسم برمیخیزد. دولت انگلیس زخمی شدن هشت تن از اتباعش را در این انفجار تأیید کرد و جک استراو طی پیامی گفت: جنگ ما با تروریسم جنگ مصر است. کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل نیز در واکنش به بمبگذاریهای انتحاری در شرم الشیخ ابراز خشم و تأسف کرد. سخنگوی سازمان ملل گفت: عنان بار دیگر از اعمال خشونت و ارعاب علیه شهروندان مصری همزمان با روز ملی این کشور ابراز تأسف و انزجار کرد و گفت که به هیچ وجه قابل توجیه نیست. فلسطینیان نیز این عملیات انتحاری را که در آستانه دیدار محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان و کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا روی داد، محکوم کردند. صائب عریقات مذاکره کننده ارشد فلسطین در بیانیهای اعلام کرد: ما قاطعانه این حملات را محکوم میکنیم و به دولت و مردم مصر تسلیت میگوییم و برای مجروحان طلب شفای عاجل داریم. خبرگزاری کویت نیز از واکنشهای شدید روسیه، آمریکا، ژاپن و کویت به انفجارهای صبح دیروز در شرمالشیخ خبر داد. وزارت امور خارجه روسیه نیز با صدور بیانیهای، ضمن ابراز همدردی با خانوادههای قربانیان این حادثه تروریستی تأکید کرد: مطمئناً عاملان این جنایت به زودی شناسایی شده و به سزای اعمالشان میرسند. سخنگوی وزارت امور خارجه ژاپن نیز در بیانیهای به شدت این اقدامات تروریستی را که به کشته شدن مردم بیگناه منجر شده محکوم کرد و همدردی خود را با خانواده قربانیان ابراز کرد. شیخ صباحالاحمدالجابرالصباح نخست وزیر کویت نیز طی پیامی به حسنی مبارک رئیسجمهور مصر، به شدت حوادث تروریستی در شرمالشیخ را محکوم کرد.
عبدالرحمنبنحمدالعطیه دبیر کل شورای همکاری خلیج فارس نیز با محکوم کردن این انفجارها آمادگی این شورا را برای همکاری با دولت مصر اعلام کرد. شیخ حمدبنزایدآلنهیان وزیر امور خارجه امارات نیز ضمن ابراز همدردی با دولت و مردم مصر، از تمامی کشورهای عربی و اسلامی خواست تا برای ریشهکنی تروریسم به شکلی فعال و مصمم بسیج شوند. وزارت امور خارجه هلند در لاهه اعلام کرد: سه تن از اعضای سفارت هلند در مصر پس از انفجارها قاهره را به مقصد شرمالشیخ ترک کردند تا به قربانیان احتمالی هلند در این حادثه کمک کنند. وزارت امور خارجه قطر و اردن طی پیامهای جداگانهای ضمن ابراز همدردی با دولت و مردم مصر، اقدامات تروریستی در این کشور را محکوم کرده و خواهان برخورد قاطع و جدی با این قبیل حوادث شدند. بشار اسد رئیسجمهور سوریه و اکملالدین احسان اوغلو دبیر کل سازمان کنفرانس اسلامی نیز این انفجارها را محکوم کردند. یکی از اعضای کنست (پارلمان رژیم صهیونیستی) نیز اعلام کرد: انفجارهای شرمالشیخ منعکس کننده شکست بزرگ وزارت اطلاعات مصر در سیطره بر اوضاع امنیتی است. وی افزود: دهها تن در منطقه سینا ساکن هستند، لذا دولت مصر باید بر اوضاع امنیتی منطقه کاملاً مسلط باشد. در همین حال اسرائیل دیروز پیشنهاد اعزام تیمهای نجات ارتش را به تفریحگاه شرمالشیخ مطرح کرد. منابع نظامی اعلام کردند، یگانهای کارشناسی برای استقرار در صحرای سینا به حالت آمادهباش درآمدند و شرمالشیخ به یک پادگان نظامی تبدیل شده است. در میان دهها مجروح این انفجار یک اسرائیلی نیز به چشم میخورد، اما وزارت امور خارجه اسرائیل اعلام کرد، هیچ طرح فوری برای خارج کردن 10 هزار تنی که گمان میرود در این تفریحگاه باشند، صادر نشده است.