حمزه علی محرمی
ایران به لحاظ برخورداری از تنوع قومی و فرهنگی، کشوری چند قومیتی محسوب می شود. ایرانیان از هرکجا وارد این سرزمین شده اند، با تأثیرپذیری از همدیگر آرام آرام مشترکاتی را خلق کرده و از مجموع ترک، عرب، لر، بلوچ، ترکمن و فارس، ملت ایران را تشکیل داده اند. ظهور اسلام و شکل گیری امت اسلامی، موجب پیوند مستحکم میان قومیت ها شد. با اذعان به این واقعیت مهم تاریخی، نظام اسلامی با نفی اقلیت، اکثریت و قوم برگزیده بر اتحاد و برابری همه ملت ایران تأکید کرده است. بدون تردید، اتحاد و همدلی میان قومیت ها از مهم ترین عوامل پیدایش و تداوم انقلاب بوده است؛ اتحادی که با نفس مسیحایی امام راحل(ره) شکل گرفت و توانست بر تز کهنه استعماری اختلاف و تفرقه، پیروز شود و دست طمع چپاولگران پلید را از این مرز و بوم قطع و همچون سدی محکم در برابر تهاجم دشمن ایستادگی کند. همبستگی و اتحاد قومیت ها با شروع جنگ تحمیلی شکل تازه ای به خود گرفت و به اوج رسید. هنگامی که کشور مورد هجوم وحشیانه دشمن بعثی قرار گرفت، عرب، عجم، کرد، بلوچ و... در اتحادی مقدس از اقصا نقاط کشور به مناطق جنگی غرب و جنوب غربی سرازیر شده و از هر آیین و مذهب و نژادی عاشقانه و جان نثارانه، خاک وطن را از لوث وجود دشمن پاک کردند.
این حرکت مقدس در سال های پس از جنگ نیز فراموش نشد و مردم فارغ از غوغاها و توطئه های دشمن و دعواهای حزبی و باندی، جلوه های حیرت انگیزی از شور و شعور و همبستگی را خلق کردند و جهانیان را به تحیر و تعظیم واداشتند که همدلی و همیاری در فاجعه زلزله بم، نمونه بارز آن بود. دشمنان انقلاب اسلامی با شناسایی این نقطه قوت، همواره در جهت مخدوش کردن این رمز پیروزی حرکت کرده اند. سردمداران سلطه جهانی به ویژه آمریکائیان از همان اوان پیروزی انقلاب، درصدد تجزیه ایران عزیز به چند قطعه کشور کوچک برآمدند و در راستای رسیدن به این هدف شوم، توطئه های گوناگونی را طرح ریزی کردند. سلطه گران کاخ سفید که خودشان را به گروه های لیبرال، دمکرات، شبه نظامیان پس مانده پهلوی، افراطیون چپ گرا و کمونیست دلخوش کرده بودند، هنگامی که دیدند نظام اسلامی از حمایت بی دریغ توده های مردم برخوردار است، نقاب از چهره برداشته و مستقیماً وارد مبارزه با نظام شدند و دو سناریوی خطرناک را به اجرا درآوردند. «جان گریوز»، یکی از دیپلمات های آمریکایی می گوید: «به نظر من حداقل دو سناریو وجود دارد که میتوان با آن آشوب به پا کرد و باعث سقوط نهایی آنان(انقلابی ها) شد. سناریوی اول: تشدید نارضایتی قومی و قبیله ای و نژادی که سبب بسته شدن حوزه های نفتی و رکود اقتصادی خواهد شد. سناریوی دوم: ایجاد اختلاف در میان محصلین مدارس و دانشجویان دانشگاه ها که منجر به بروز نارضایتی عمومی و خشونت میشود.»(1)
استعمارگران ایران همواره کوشیده اند با تفرقه افکنی و شایعه پراکنی در میان کردها،ترک ها، عرب ها، فارس ها و گروه های ملی و مذهبی، آشوب های تجزیه طلبانه و تشنج و ناآرامی به وجود آورند تا بلکه از این رهگذر بتوانند دوباره بر منافع حیاتی و سرمایه های این ملت تسلط یابند. آمریکا در راستای سیاست براندازی نظام اسلامی، همواره گروه های تجزیه طلب و تروریستی را زیر چتر حمایت مالی و سیاسی قرار داده و هر چه توانسته بر ملت و دولت ایران روا داشته است. مقام معظم رهبری در این بارهمیفرماید:«بوش چندمین رئیس جمهور آمریکاست که می خواهد جمهوری اسلامی را ساقط کند.» گاهی اوقات چنان به توطئه ها و سیاست های براندازی دل بسته اند که زمان بندی فروپاشی نظام اسلامی را اعلام کرده اند؛ برای مثال، جکسون،یکی از سناتورهای آمریکا، طی مصاحبه ای در اکتبر 1979 میلادی (مهرماه 1358) اظهار می دارد: «انقلاب ایران محکوم به شکست است و آن کشور در آستانه تجزیه به قطعات کوچک است.»(2)
و یا در زمان ریگان، رئیس جمهور اسبق آمریکا، یکی از سناتورها پیش بینی کرده بود: «جنگ ایران به پایان نخواهد رسید، مگر این که ایران به کلی منهدم شود. اگر رسیدن عراق به موقعیت کشوری قدرتمند مستلزم تجزیه ایران است، بگذار ایران به چهار و یا پنج کشور ضعیف و کوچک تقسیم شود.»(3) البته سیاست تجزیه کشورهای اسلامی امر تازه ای نبود؛ بلکه پس از رنسانس، تحت تأثیر غرب و سیاست های استعماری، تجزیه کشورهای اسلامی در قالب سوء استفاده از واژه ملت و قوم شروع شد. ترکان عثمانی و قاجاریه اولین کسانی بودند که واژه ملت را که واژه ای عربی و به معنای آیین و مذهب است، به معادل لاتینی آن یعنی «Nation» انتقال دادند. در حالی که پیش از آن به معنای آیین و مذهب به کار می رفته و در ادبیات عرب، ترک و فارس نمود یافته است. به طور مثال، فخرالدین عراقی در قطعه شعری می گوید:
به کدام مذهب است این، به کدام ملت است این
که کشند عاشقان را که تو عاشقم چرایی(4)
واژه ملل نیز به معنای ادیان و آیین به کار رفته است. قرآن با نفی هر گونه برتری طلبی قومی و نژادی می فرماید: «ما شما را از گروه ها و شعوب و قبایل قرار دادیم تا همدیگر را بشناسید و بزرگوارترین شما نزد خدا، باتقواترین شما است.»(5) سیره پیامبر اسلام و ائمه هدی علیهم السلام آیینه تمام نمای این مدعا است. برای مثال، سلمان فارسی عجم(غیر عرب) به بالاترین جایگاه نزد پیامبر نایل آمد و یا بلال حبشی، غلام سیاه پوست از محبوب ترین کسان پیامبر به شمار می رفت. اسلام هیچ محدودیتی در برخورداری از مناصب حکومتی و منافع ومنابع عمومی و تعامل و مشارکت گروهی و قبیلهای قائل نیست. منطق اسلام در رسیدن به مناصب حکومتی و برخورداری از ثروت و بیت المال برای همه یکسان است. نظام اسلامی با الهام از تعالیم دینی، حقوق همه اقوام ایرانی را محترم شمرده و در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی تلاش کرده است تا با گسترش ثروت و زیربناهای اقتصادی و خدمات اجتماعی و راه اندازی مراکز علمی و بهداشتی در نقاط مختلف کشور به ویژه مناطق محروم، به این آرمان مقدس نزدیک شود.
بر این اساس، مطالبات قومی و محلی و پی گیری آن امری مطلوب و مورد خواست قانون اساسی بوده و راهکارهای عملی و قانونی برای پی گیری مطالبات مذکور در اصول قانون اساسی تعبیه شده است و نظام و مقام معظم رهبری همیشه مشوّق عملی شدن مطالبات به حق منطقه ای و محلی بوده اند که در سالهای اخیر با راه اندازی شبکه های تلویزیونی استانی به احیای اقوام و فرهنگ و انعکاس مطالبات و نیازهای محلی و قومی اهتمام ویژه ای شده است. چرا که تشکیل جمهوری اسلامی توسط امام راحل(ره) انگیزهای جز گسترش عدالت، مردم سالاری و احقاق حقوق همه اقوام نداشته است. گذشته از این مسأله، نظام جمهوری به جهت ذات خویش ، منافی قوم گرایی است؛ چرا که «جمهوری» برآمده از آرا و خواسته های همه افراد جامعه است و همه مردم فارغ از زبان و قوم و فرهنگ خاص در تشکیل جمهوری اسلامی مشارکت دارند. به طور طبیعی هر گروه و یا فردی از هر قومیت و فرهنگی بتواند در فرآیند انتخابات پیروز شود و آرای حداکثر مردم را جذب کند، باید از نظر قانونی نماینده و رئیسجمهور کل ملت ایران شناخته شود. یکی از نکات قابل توجه در آستانه انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری ترویج اندیشه های جاهلی و قومیت گرایی بود. به نظر میرسد جریان هایی از داخل و خارج با تفرقه افکنی و شایعه پراکنی تلاش می کردند صحنه انتخابات را مخدوش کرده و با موج سواری و تشنج آفرینی، در را‡ی مردم تأثیر بگذارند. عده ای به بهانه «حقوق شهروندان»، «توسعه»، «دموکراسی» و «مطالبات قومی» در پی مصادره آرمانهای ملی و مذهبی و بهره برداری از قومیت ها و تأمین منافع جناحی و باندی بودند که بحمدلله با هوشیاری کامل مردم و حضور گستردهِآنان در صحنه انتخابات توطئه دشمنان خنثی گردید.
حضرت امام خمینی، با توصیه به وحدت کلمه میفرماید: «وحدت کلمه، رمز پیروزی است و این رمز پیروزی را از دست ندهیم و خدای نخواسته شیاطین بین صفوف شما تفرقه نیاندازند... دست خدا با جماعت است.»(6) بیگمان، تفرقه افکنی و تحریک قومیت ها و انکار خدمات ارزشمند انقلاب و ایجاد دلسردی و جریانسازی، جز تقویت سیاستهای استعماری و براندازانه دشمن، نفعی برای ملت و کشور نخواهد داشت. گروه هایی که تصور می کنند با دست یازیدن به چنین اقداماتی می توانند از آب گل آلود ماهی بگیرند، در کوته فکری به سر می برند و مردم به هیچ قیمتی حاضر به از دست دادن همبستگی تاریخی خویش نیستند و این توطئه ها نیز همچون توطئه سال های اخیر مبنی بر ایجاد ناآرامی و اغتشاش مراکز علمی و دانشگاهی، جز رسوایی و شکست ثمری نخواهد داشت و کسانی که چنین توهینی به ساحت ملت شریف ایران روا داشتند پاسخ خود را از حضور گسترده مردم پای صندوق های رای گرفتند.