مجید صابری
پس از اینکه دشمنان نظام نتوانستند از طریق قدرت سخت و جنگ نظامی، انقلاب اسلامی ایران را از پای درآورند، به این نتیجه رسیدند که راههای نرم را برای براندازی نظام اسلامی مورد آزمایش قرار دهند. از این رو جنگ نرم را در دستور کار خود قرار دادند. رابرت گیتس به عنوان وزیر دفاع و رئیس پنتاگون با سوابق ممتد اطلاعاتی و نظامی در سخنرانی خود در چهل و سومین کنفرانس امنیتی مونیخ اعلام میدارد: «اگر آمریکا در گذشته مرتکب اشتباه یا خطایی میشد، افکار عمومی باز هم این کشور را یک قدرت و نیروی مطلوب میدانستند، امروز شرایط فرق کرده و دیگر مثل گذشته نیست. بنابراین باید به جای زور و تهدید از قدرت نرم و ابزارهای فرهنگی و اقناعی برای پیشبرد اهداف استفاده کرد».
موسسات آمریکایی مختلفی در حوزه براندازی نرم فعالیت دارند که صندوق اعانه ملی برای دموکراسی یا NED یکی از مهمترین آنهاست. مسئولان این مؤسسه ادعا دارند NED یک مؤسسه خصوصی است اما بیش از 90 درصد بودجه آن از کنگره آمریکا میآید. NED فعالیت خود در خصوص ایران را از سال 1999 آغاز کرده است. ماموریت این مؤسسه در چارچوب سیاستهای کشور آمریکا در راستای جنگ سرد بوده که پس از جا افتادن براندازی نرم به عنوان روش موازی در کنار براندازی سخت، این مؤسسه فعالیت خود را در این زمینه آغاز کرده است.
در اواخر دهه 90 و بخصوص پس از ماجرای 11 سپتامبر 2001 که دنیای اسلام یک اهمیت کلیدی برای آمریکا، اسرائیل و متحدانش پیدا کرد، NED هم تمرکز خود در منطقه را بیشتر کرد. NED به دلیل اینکه از جمله موسساتی است که بودجه خود را از دولت آمریکا دریافت می کند، مجبور است به مردم آمریکا گزارش دهد. به همین خاطر میشود مطالبی را در خصوص فعالیتهای آن از طریق سایت اینترنتی NED متوجه شد. این موسسه هر ساله چند نفر از افرادی که دارای تجربه هستند و به نحوی نخبه به حساب میآیند را در قالب محقق میهمان بورسیه میکند. از ایران هم هر سال یک نفر بورسیه این موسسه بوده است. هاله اسفندیاری اولین ایرانی است که بورسیه این موسسه بوده است. هاله اسفندیاری در سالی که در NED فعالیت میکرده، بر روی مسئله زنان در کشور تمرکز داشته است. اسفندیاری در مقالهای که برای ژورنال دموکراسی که فصلنامه علمی مؤسسه NED است، بر مسئله زنان تاکید داشته و حتی در این مقاله به ماهنامه زنان به مدیر مسئولی خانم شهلا شرکت نیز اشاره میکند و درست پس از چند سال، مسئله زنان به یکی از برنامههای براندازی در کشورهای مختلف علی الخصوص ایران تبدیل میشود.
دو سال بعد لادن برومند، دختر عبدالرحمان برومند(از نیروهای اپوزیسیون چپ که در ماجرای میکونوس کشته شد) با حمایت آمریکاییها از اروپا به آمریکا میآید و با هزینه دولت آمریکا به تحصیل و زندگی میپردازد. او نیز به مدت یکسال محقق میهمان NED بوده که در طول این یک سال بر روی مسئله حقوق بشر تمرکز داشته است. برومند مدتی بعد با کمک بودجه 75 میلیون دلاری معروف وزارت خارجه کاندولیزا رایس در زمان جرج بوش پسر مؤسسهای به نام بنیاد برومند را راهاندازی میکند. برومند در این مؤسسه با اخذ سالانه 2 میلیون دلار، ماموریت پیدا میکند که موارد نقض حقوق بشر در ایران را جمعآوری و به آمریکاییها ارائه کند. پس از برومند، رامین جهانبگلو با کمک هاله اسفندیاری در سال 2002 به عنوان محقق میهمان به NED دعوت میشود. جهانبگلو در مورد نقش و تاثیر روشنفکران بر اوضاع ایران تمرکز داشته و حتی میتوان گفت به دنبال تاثیرگذاری روشنفکران در براندازی نرم یا به قول موسسه NED گفتمان دموکراسی در ایران بوده است.
سپس سیامک نمازی از دوستان جهانبگلو به عنوان محقق میهمان فعالیت خود در NED را آغاز میکند. سیامک نمازی در زمان حضور در ایران مدیر مؤسسهای به نام آتیه بهار بوده است. این مؤسسه در زمینه اقتصادی فعال بوده و با برخی اعضای حزب کارگزاران سازندگی نیز روابط خوبی داشته است. از دیگر افراد مرتبط با NED میتوان به حسین بشیریه اشاره کرد که در سال 2005- 2004 به عنوان محقق میهمان با این مؤسسه همکاری داشته است. او به دلیل رابطه مطلوب با اصلاحطلبان اهمیت خاصی دارد. بشیریه در زمان حضور خود در این مؤسسه تحلیلی را برای NED تهیه کرد که در آن، به علل شکست و پیروزی اصلاحطلبان و همچنین نقاط ضعف و قوت این جنبش اشاره میکند. ادامه دارد…