* آیا شما امروز بهعنوان وزیر نفت معرفی خواهید شد؟
** «نمیدانم، از آقای دکتر احمدینژاد بپرسید.»
* برای معرفی به مجلس با شما صحبت شده است؟
** «با من هم صحبت شده است.»
* برنامههاتان را ارائه کردهاید؟
** «برنامهای از من گرفتهاند. از دیگران هم گرفتهاند.»
سیدکاظم وزیریهامانه روز گذشته در پاسخ به پرسشی مبنی بر احتمال معرفی کس دیگری برای تصدی وزارت نفت به یک کلمه اکتفا کرد: «نمیدانم» و وقتی شرقی از شایعاتی که درخصوص تدوین شرط و شروط برای معرفی بهعنوان وزیرنفت سؤال میکند آقای سرپرست دوپهلو میگوید: «هیچ شرط و شروطی مطرح نبوده است. این قدر قطعی نبوده که شرط و شروطی وجودداشته باشد. مذاکرات اولیه است.»
هامانه: افزایش سقف تولید اوپک مطرح نیست.
یکشنبه هفته آینده اجلاس وزاری اوپک در کویت برگزار خواهد شد. یکی از نگرانیها، عدم حضور وزیر نفت ایران در این اجلاس است. گفته میشود جلسه رای اعتماد وزیر جدید نفت به گونهای برگزار خواهد شد که وزیر نفت دولت جدید در اجلاس کویت حضور یابد. یکی از خبرنگاران نظر سرپرست وزارت نفت را درباره میزان تولید نفت اوپک و تصمیم احتمالی اجلاس اوپک میپرسد: «با توجه به وضعیت بازار نفت، پس از بحث در کنفرانس وزرا درباره سقف تولید تصمیمگیری خواهد شد. اما این طور به نظر میآید که وضعیت فعلی حفظ شود.» و بعد با محافظهکاری میگوید: «این البته پیشنهاد مجموعه کشورهایی است که تاکنون اظهارنظر کردهاند. پیشنهاد ما ممکن است متفاوت باشد.» سقف تولید فعلی اوپک هم اکنون 28 میلیون بشکه است ضمن اینکه این سازمان 2 میلیون بشکه نفت هم در حالت آماده نگاه داشته تا درصورت نیاز، روانه بازار کند. یکی از خبرنگاران میپرسد: آیا ایران در سطح وزیر در اجلاس اوپک شرکت خواهد کرد یا سرپرست؟ و پاسخ میشنود: «قبل از نشست اوپک قطعاً وزیر تعیین میشود و علیالقاعده وزیر نفت باید شرکت کند. ولی اگر این اتفاق نیفتاد بنده شرکت خواهم کرد.» کاظم وزیری هامانه در پاسخ به سؤال دیگری درباره دستور این جلسه اوپک به نکته جالبی اشاره میکند که پیش از این از زبان سایر وزرای عضو اوپک شنیده نشده بود: «بحث قیمت و احتمالاً دبیرکل مطرح میشود که باید دید موضع کشور ما چیست.» دستور دبیرکلی درحالی از سوی هامانه مطرح میشود که وزرای اوپک پیش از این بهدلیل عدم توافق بر سر انتخاب دبیرکل این سازمان، تفاهم کرده بودند که ادموندا داکور مشاور نفتی رئیسجمهور نیجریه، از اجلاس کویت به مدت یک سال به عنوان رئیس کنفرانس وزرا وظایف دبیرکلی را انجام دهد. درهمین اثنا سؤال دیگری درباره موضع اوپک درباره افزایش سقف تولیدش مطرح میشود: «فکر نمیکنم که اصلاً بحث افزایش سقف تولید مطرح باشد.» خبرنگار ایرنا هم برای شفافترشدن موضع وزیریهامانه همین سؤال را از منظری دیگر میپرسد که پیشنهاد ایران در اجلاس اوپک چه خواهد بود؟ و باز ابهامآلود پاسخ میشنود:«ما الان موضع خاصی اتخاذ نمیکنیم. بستگی به پیشنهادهایی دارد که ارائه میشود.» شرق دوباره میپرسد:
* شما گفتید که بحث افزایش تولید نفت در اجلاس کویت مطرح نیست. یعنی موضع وزارت نفت ایران، همین عدم افزایش سقف تولید است؟
** «فکر میکنم هم اعضا بر اینکه افزایش تولید نداشته باشیم اتفاقنظر دارند. چون هیچ کس تاکنون بحث افزایش تولید را مطرح نکرده است.»
* فکر نمیکنید در زمستان بازار با کمبود نفت مواجه شود؟
** «نفت به اندازه کافی در بازار فراوان است.»
از لیست 400 نفره بیاطلاعم – Don’t Worry
فضای ایجادشده پس از معرفی وزیرنفت دولت جدید در هر گزینه قابل تحلیل است. برای هر گزینه مباحث جدیدی مطرح میشود. از روزی که معرفی هامانه برای وزارت نفت جدیتر شد مطالب گوناگونی مطرح گردید. شرق ترجیح میدهد پاسخ آنها را از زبان وی بنویسد:
* گفتهاند بیماری سرطان خون دارید. توضیحتان چیست؟
** «خدا را شکر که من بسیار سالم هستم»
*توضیحتان درباره شرکتهای متعددی که گفته میشود جنابعالی تاسیس نمودهاید چیست؟
** «من هیچ شرکتی تاسیس نکردهام. اگر شرکتی هم تاسیس شده در دوره وزارت وزیر قبلی بوده است و شخصاً در ثبت شرکت هیچ دخالتی نداشتهام.» و این یعنی انداختن توپ در زمین زنگنه که فعلاً ترجیح به سکوت دارد. هنگامی که شرق از هامانه درباره میزان تسلطش به زبان انگلیسی سؤال میکند به کنایه میگوید: «Don’t Worry» یعنی نگران نباشید. برخی منابع پیش از این از عدم تسلط هامانه به زبان انگلیسی در کنفرانس اوپک اظهار نگرانی کرده بودند. خبرنگار دیگری میپرسد:
* فکر میکنید فردا (امروز) چه اتفاقی میافتد؟
** «ترجیح میدهم فکر نکنم و تا فردا صبر کنم.»
هنگامی هم که از دیدارهای هامانه با رئیسجمهور سئوال میشود خبرنگاران چنین پاسخی میشنوند: «من هفتهای دو یا سهبار با رئیسجمهور دیدار دارم ولی ممکن است در اینباره نباشد.»سه روز پیش، محمد خوشچهره یکی از نمایندگان موثر مجلس وزارت نفت را به میدان مین تشبیه کرده بود. یکی از خبرنگاران نظر سرپرست وزارت نفت را در اینباره جویا میشود: «کار کردن در وزارت نفت کار سخت و طاقتفرسایی است ولی من منظور ایشان را خیلی روشن درک نمیکنم.»
* این درست است که میگویند لیست چهارصد نفره برای تغییر و تحولات تعیین شده است؟
** از آن کس که این لیست را تهیه کرده بپرسید. من اطلاعی ندارم.»
* یعنی چنین لیستی به شما ارائه نشده است؟
** «اطلاعی ندارم، صحبتی هم نشده است.»
هامانه سپس در پاسخی کلی به سئوال خبرنگار شبکه خبر که از اولویتهای وی در صورت وزیر نفتشدن در بخش پتروشیمی پرسیده بود، گفت: «اولویت پتروشیمی در کشور برای نظام کاملاً روشن است. ما هم مجری تصمیمات نظام و دولت هستیم.»
سیاست خارجی وزارت نفت
تحولات ترکیه در بخش گازرسانی و نداشتن وزیر نفت دو عامل مهم برای به مخاطره افتادن وضعیت ایران در مورد صادرات گاز به ترکیه است. براساس قانون مصوب در ترکیه، سیستم گازرسانی این کشور خصوصیسازی شده است. سرپرست وزارت نفت در پاسخ به سئوالی درباره آخرین تحولات بازار گاز ترکیه و نقش ایران در این بازار موضعگیری میکند: «برای مناقصه گاز ترکیه باید تصمیمگیری میشد. یک مرتبه هم نیست. مکرر در سالهای آینده هم برگزار میشود (مناقصه) و ما هم به مصلحت شرکت میکنیم. ما به ترکیه گاز صادر میکنیم و میتوانیم برویم به عنوان بخش خصوصی در توزیع گاز فعال باشیم.» مسئولان وزارت نفت چنانچه فرصتهای فعلی بازار ترکیه را از دست دهند با توجه به شکلگیری طرح «نوباکو» احتمالآ در سالهای آینده با مشکلات زیادی مواجه خواهند شد. پس از صادرات گاز به ترکیه نوبت به پروژه خط لوله صلح و صادرات گاز به هند و پاکستان میرسد. در پی افزایش تقاضای پاکستان برای خرید گاز از ایران، مقامات هندی خواهان احداث خط لوله دیگری در اینباره شده بودند. وزیری هامانه میگوید: «من در جریان چنین موضوعی نیستم.» درباره احتمال حضور روسیه در طرح خط لوله صلح هم پاسخی مشابه میدهد: «الان در جریان نیستم و بحثی نشده است.» سرپرست وزارت نفت معطل ماندن کارها را به خاطر نبود وزیر در راس این وزارتخانه، یکبار دیگر تکذیب میکند: «خدا را شکر میکنم که چنین اتفاقی نیفتاده است.» عدم تمهید درست برگزارکنندگان نمایشگاه ایرانپلاست، روز گذشته باعث آن شد که خبرنگاران در شرایط سختی به طرح پرسشهایشان از هامانه بپردازند. چنانچه اندکی بعد از شروع مصاحبه، اعتراض محمدرضا نعمتزاده مدیرعامل شرکت ملی پتروشیمی را هم در پی داشت.
گفتوگوی تسلطی بعد از رأی عدم اعتماد
اندکی پیش از شروع مراسم افتتاحیه نمایشگاه ایرانپلاست کسی که قرار بود تا یک هفته پیش وزیر نفت شود به اتفاق یکی از همراهانش به سالن مینا میآید تا در مراسم شرکت کند. سیدمحسن تسلطی به عنوان گزینه سوم پیشنهادی رئیسجمهور برای وزارت نفت تنها 77 رأی مثبت از نمایندگان مردم در مجلس گرفت تا امروز نه افتتاحکننده نمایشگاه که شرکتکننده در افتتاحیه ایرانپلاست باشد. سیدمحسن تسلطی میایستد و با طمانینه به سئوالات شرق پاسخ میدهد. سئوالاتی که شاید امروز بتوان آنها را راحتتر از تسلطی پرسید و شاید هم برخی سئوالات را باید چند سال بعد طرح کرد. سیدمحسن تسلطی در همان ساختمان هفتتیر مسئول منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر است فعلاً بدان جهت که میبایست براساس مصوبه هیات دولت مبنی بر حذف مدیران پروازی به منطقه ماهشهر برود. گفتوگوی تسلطی با شرق ده دقیقه به طول میانجامد. حتی اگر برای برخی سئوالات صرفاً پاسخهای کلی دریافت شود شنیدن آن تامل برانگیز است.
* حالا که وزیر نشدهاید چه حسی دارید؟
** احساسمیکنم وظیفهام را انجام دادهام. بنده با هدف وزیرشدن نیامده بودم. برای انجام تکلیف آمده بودم. این را قبلآ هم گفتهبودم.
* تحلیل خودتان از عدم رأی اعتماد مجلس به شما چیست؟
** این حقی است که قانون به مجلس داده است. آنها هم اینطور تشخیص دادهاند.
* من نظر شما را پرسیدم شما فکر میکنید چرا رأی نیاوردید؟
** به هرحال ...، این را باید از نمایندگان سئوال کرد. دلیل رأی ندادن آنها را من نمیتوانم بگویم.
* فکر میکنم الان بتوان راحتتر صحبت کرد. واقعاً بفرمایید آن مطالبی که راجع به شما مطرح میشد دلیلش چه بود؟
** آنها هیچ پایه و اساسی نداشت و کاملاً دروغ بود.
* برخی معتقدند شما نتوانستید آن چنان که باید دفاع کنید؟
** من تلاش خودم را انجام دادم.
* گفته میشود به وزیر بعدی توصیه شده تا از شما و برخی دیگر در یکی از سمتهای بالای وزارت نفت استفاده شود. آیا بعد از رأی عدم اعتماد با شما صحبتی نشده است؟
** خیر، چنین شرطی با بنده نه از قبل بوده و نه من چنین شرطی داشتهام. این مطلب را جایی نشنیدهام.
* آیا بعد از رأی عدم اعتماد با آقای رئیسجمهور جلسهای داشتید؟
** خیر، فقط از ایشان تشکر و خداحافظی کردم.
* نظر آقای رئیسجمهور درباره رأی عدم اعتماد چه بود؟
** از ایشان سئوال نکردم.
* شما که به سئوالات جواب نمیدهید.
** میخواهید غیر از آنچه هست بگویم! خب من نظر آقای رئیسجمهور را نپرسیدم. به خاطر اعتمادشان تشکر کردم و گفتم من وظیفه سربازیام را انجام دادهام.
* آقای رئیسجمهور هیچوقت راجع به موضوعاتی که درخصوص تابعیت دوگانه شما و برخی اعضای خانوادهتان مطرحشدهبود مطلبی سئوال نکردند؟
** وزیر اطلاعات ایشان بررسی کردند. وقتی میبینند چنین مسئلهای وجود خارجی ندارد دلیلی ندارد از من سئوال کنند. ضمن اینکه رئیسجمهور معتقدند نباید به احوال شخصی آدمها وارد شد.
* یعنی قبل از اینکه معرفی کنند درباره این گونه مسائل صحبتی نکردند؟
** ایشان میشناختند.
* در طول دورهای که این شایعات مطرح میشد چطور؟
** خیر.
* نکته دیگری که درباره شما مطرح میشود این است که جنابعالی کمترین رأی ممکن را از مجلس گرفتهاید. راجع به این موضوع تحلیلی ندارید؟
** جناحی تصمیم گرفته بود که به هیچ عنوان با آقای رئیسجمهور همکاری نکند و رأی ندهد.
* یعنی عدم رأی اعتماد به خودتان را جناحی میدانید؟
** به هرحال من اینطور میبینم. اگر رأی آزاد بود نتیجه غیر از این میشد.
* حالا علت اینکه این جناح چنین تصمیمی گرفته چه بوده است؟
** از خودشان سئوال کنید. من که نمیتوانم از قول آنها بگویم.
* گفته میشود ممکن است برخی نمایندگان نوعی سهمخواهی از وزرای پیشنهادی داشته باشند. شما چنین فضایی را درک کردید؟ منظورم کل مجلس نیست.
** به هرحال آنچه من دیدم این بود که کمتر به مسائل اصلی توجه میشد. همه وقت مجلس با شایعات بیپایه و اساس گرفته شد.
* اینکه در آینده برخی نمایندگان سهمی از شما در وزارت نفت بخواهند یا قولی گرفته شود چطور؟
** من قطعاًبه این سئوال پاسخ نمیدهم. محکم بنویسید پاسخ نمیدهم.
* یعنی پاسخ ندادن شما را باید حمل بر صحت گفته شما کنیم؟
** خیر. همه جا سکوت علامت رضا نیست. (لبخند میزند) در آستانه ورود به سالن افتتاحیه سیدمحسن تسلطی با تاکید میگوید: «آن وقت که به تکلیف عمل کردم گفتم الحمدالله الان هم میگویم شکر خدا.» باید منتظر جلسه بعدی رأی اعتماد مجلس به گزینه چهارم وزارت نفت ماند.
صالحی فروز: در سهم 20 درصدی حفاری میکنیم
آغاز حفاری در دریای خزر از برنامههای مهم سال آینده وزارت نفت است. هرچند پیش از این قرار بود با آماده شدن دکل حفاری البرز این حفاری از اردیبهشت امسال انجام شود اما با تأخیر در ساخت دکل، حفاری دریای خزر هم به سال آینده موکول شد. اسدالله صالحی فروز معاون وزارت نفت در امور دریای خزر روز گذشته میهمان مراسم افتتاح نمایشگاه ایرانپلاست بود. وی در گفتوگو با شرق در پاسخ به سئوالی در مورد احتمال تعویق دوباره حفاری در خزر میگوید: «انشاءالله که به تعویق نخواهد افتاد.» صالحیفروز پیشرفت ساخت دکل البرز را 97 درصد عنوان میکند و هنگامی که شرق از مناطق مورد حفاری در خزر میپرسد، میگوید: «جایی که میخواهیم حفاری کنیم مشخص شده است.» وی اما از عنوان نام بلوک مورد حفاری اجتناب میکند: «جایش را نمیتوانیم بگوییم امنیتی است.» صالحیفروز درباره میزان ذخایر نفت بلوک در خزر میگوید: «تا چاه نزنیم ذخایر مشخص نمیشود اما استنباطمان این است که از 17 تا 33میلیارد بشکه ذخیره درجا داشته باشد.» یک شرکت چینی برنده مناقصه نخستین حفاری اکتشافی در خزر است: قبلاً شرکتهای زیادی حضور داشتند. بعد دو شرکت انتخاب شدند که هفته گذشته با چینیها به توافق رسیدیم.» وی قیمت پیشنهادی را یکی از دلایل حذف شرکتهای بزرگ نفتی بینالمللی میداند: «سابقه همکاری شرکت چینی با شرکتهای خارجی نشان میدهد که آنها توانایی انجام کار را دارند.» وی در مورد گرفتن مشاور معتبر فنی از سوی چینیها با تایید موضوع میافزاید: «درقراردادمان با جینیها ذکر شده که هر شرکتی را که به همکاری میگیرند باید حتمآ توسط شکرت نفت مصاحبه شود.» چینیها قرار است 2 حلقه چاه اکتشافی در مدت سه سال در دریای خزر حفر کنند: «چون اولین چاه در مناطق عمیق است شرکت چینی بیشتر به عنوان مشاور فنی عمل میکند. کار اصلی را شرکت حفاری شمال انجام میدهد.»
5/1میلیون تن به ظرفیت پلیمری افزوده میشود
سیدکاظم وزیری هامانه سرپرست وزارت نفت در مراسم افتتاح چهارمین نمایشگاه بینالمللی ایران پلاست که با حضور نمایندگان مجلس، نمایندگان شرکتهای خارجی حاضر در نمایشگاه و برخی مدیران داخلی برگزار شد از تلاشهای شرکت ملی صنایع پتروشیمی برای برگزاری چهارمین نمایشگاه و برخی مدیران داخلی برگزار شد از تلاشهای شرکت ملی صنایع پتروشیمی برای برگزاری چهارمین نمایشگاه ایرانپلاست تشکر و توجه به صنایع پتروشیمی را یکی از مهمترین گزینههای توسعه پایدار و متکی به منابع نفت و گاز عنوان کرد و افزود: توجه به این صنعت در توسعه اقتصادی کشور وظایف خطیری را به عهده شرکت ملی صنایع پتروشیمی گذاشته که از آن جمله تامین مواد اولیه صنایع پاییندستی و کسب سهم روزافزون در تجارت جهانی محصولات پتروشیمی و محصولات پتروشیمی و محصولات پلیمری به طور خاص است. او ادامه داد: صنعت پتروشیمی و صنایع پاییندستی مرتبط با آن در کشوری که در ردهبندی جهانی ذخایر نفت و گاز در جایگاه بالایی قراردارد، از صنایعی است که مزیتهای نسبی و قطعی دارد و در عین حال نقش اساسی در توسعه اقتصادی و اقتصاد ملی خواهد داشت. وزیری هامانه ابراز امیدواری کرد که شرکت ملی صنایع پتروشیمی با راهاندازی چهار خط پلیمری جدید تا پایان سال جاری حدود یک میلیون تن به ظرفیت فعلی کشور و در سال آینده نیز با تکمیل طرحهای منطقه اقتصادی پارس جنوبی 5/1 میلیون تن دیگر به ظرفیت پلیمری کشور اضافه کند و در مجموع ظرفیت تولید پلیمر کشور را به چهار میلیون تن در پایان برنامه چهارم برساند.
وی ادامه داد: شرکت ملی صنایع پتروشیمی باید به تولید حدود دو میلیون تن محصولات پلیمری با درجههای مختلف در پروژههای مسیر خط لوله اتیلن غرب کشور که با 70 درصد سرمایهگذاری توسط بخشهای خصوصی انجام میگیرد و نیز سرمایهگذاری و توسعه صنایع پاییندستی پلیمری مرتبط، براساس سیاستهای دولت توازن منطقهای را در محصولات پتروشیمی ایجاد کند. وزیری هامانه خاطر نشان کرد که با توسعه صنایع پلیمری در قالب طرحهای چشمانداز 10 ساله تولیدات پلیمری کشور به حدود 10 میلیون تن برسد.
پتروشیمی از سبد حمایتی خارج میشود
مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی هم در حاشیه مراسم افتتاح چهارمین نمایشگاه ایرانپلاست در جمع خبرنگاران گفت: موضوع آزادسازی قیمت محصولات پتروشیمی با تائید کارشناسان وزارت بازرگانی و صنایع در دستور کار هیات وزیران قرار گرفته و به زودی از سبد حمایتی دولت خارج میشود. محمدرضا نعمتزاده با بیان این که محصولات اولیه پلیمری به جز چند مورد صادر نمیشوند، افزود: شرکت ملی صنایع پتروشیمی در حال حاضر مواد شیمیای و هیدروکربوری را صادر میکند. وی با اشاره به قطع صادرات پلیپروپیلن، پلیاستایلین و PVC اظهار کرد: اینکه گفته میشود اولویت در بخش پتروشیمی بر صادرات مواد اولیه است، درست نیست. وی با بیان این که نظام سهمیهبندی توزیع مواد اولیه کار را در بخش پاییندستی پتروشیمی با مشکل مواجه کرده است، افزود: با افتتاح سه طرح جدید پتروشیمی این مشکلات برطرف خواهند شد. نعمتزاده به بررسی موضوع تثبیت قیمت مواد پتروشیمی در جلسه هیات وزیران اشاره و اظهار کرد: نتایج بررسی گروه کارشناسی وزارت بازرگانی و صنایع در مورد مشکلات نظام تثبیتی قیمتگذاری، در کمیتهای با حضور معاون اول رئیسجمهور مطرح شده و به زودی محصولات پتروشیمی به جز برخی مواد از سبد حمایتی دولت خارج میشود. مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی در ادامه پیشبینی کرد که قرارداد طرحهای برنامه چهارم این شرکت ظرف امسال و سال آینده امضا شود و افزود: قرارداد پنج طرح اخیر در طرح اتیلن غرب را ظرف یک سال آینده امضا خواهیم کرد. نعمتزاده همچنین تصریح کرد: سرمایهگذاری سالانه شرکت ملی صنایع پتروشیمی بین 25 تا 30 میلیاردریال است و امیدواریم این سرمایهگذاری طی سالهای آینده نیز ادامه یابد. وی ادامه داد: در حال حاضر 500 میلیاردریال اعتبار برای خط لوله اتیلن غرب در نشر گرفته شده و حدود 100 میلیوندلار نیز به صورت فاینانس از محل اعتبارات دولت اختصاص مییابد.
وی همچنین در خصوص خط لوله شرق کشور که اخیراً در جریان سفر ریاست جمهور به خراسان مطرح شده گفت: درحال انجام مطالعات خوراک و بازار مصرف هستیم و فقط نسبت به تامین خوراک این واحدها نگرانیم. چهارمین نمایشگاه ایرانپلاست با حضور شرکتهای خارجی از جمله کانادا، اتریش، آلمان، فرانسه، ایتالیا، ژاپن و مالزی از 12تا 15 آذرماه جاری در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران برگزار میشود.