* سالهایی است که شاهد فعالیت بسیج در حوزه ادبیات داستانی هستیم، به نظر جنابعالی که مسئول شورای ادبیات داستانی بسیج هستید ضرورت این فعالیت چیست؟
** بسیج نه تنها در عرصه ادبیات بلکه در بسیاری از عرصههای هنری فعال شده است، حتی به حیطه سرود و موسیقی هم پرداخته و در این رشته بسیار اصولی و علمی کارش را آغاز کرده است.
به طور کلی بسیج، رویکرد فرهنگی هنری را به عنوان یک ضرورت غیر قابل انکار تلقی کرده و سالها است که در این وادی فعالیت میکند از جمله همین بحث ادبیات داستانی که در سال 1379 پیشنهادش را به بنده دادند و مسئولیت را عهدهدار شدم. این در حالی بود که بنده همواره ضرورت و تعهدی نسبت به این مسائل داشتهام، اصلا دغدغه خود من همین است، به همین دلیل بود که همکاریام را شروع کردم و تا الان چهار جشنواره پیدرپی در سطح کشور داشتهایم که تجربهای بسیار گرانسنگ برای ما و بسیج بود، که آزمونی باشد تا واکنش جامعه ادبی کشور را ملاحظه کنیم.
اهل قلم و نوقلمان ما با این موضوع بسیار عالی برخورد کردند و استقبالشان واقعا گسترده بود، این استقبال نه فقط در میان عزیزانی که با بسیج همکاری میکنند بلکه در میان همه اقشار جامعه وجود داشت اعم از اعضای رسمی و کادری بسیج یا غیر از اینها.
* و بعد از این چند سال در کدام نقطه ایستادهاید؟
** مدتی است که شورای ادبیات داستانی بسیج کارش را شروع کرده، در برخی استانها هم شوراهای استانی تشکیل شده و در بقیه استانها هم شکل خواهد گرفت تا به عنوان سازمانی بزرگ و گسترده همهگیر شود.
یکی از موضوعاتی که در دستور کاری شورای ادبیات داستانی بسیج وجود دارد حمایت از آثار نویسندگان است. ما شورایی کارشناسی تشکیل دادهایم و دوستان عضو شورا آثار منتشر شده را بررسی و گزینش میکنند تا کتب مورد نیاز کتابخانههای بسیج در سراسر کشور شناسایی و خریداری شود. که با توجه به تعداد نسبتا بالای این خریدها، کمک خوبی به مولف و ناشری که متعهدانه اثری را تولید کرده باشد، خواهد شد.
من از همین فرصت بهره میبرم و از تمامی اهل قلم و ناشران دعوت میکنم که آثارشان را به ستاد شورا تحویل بدهند. تا ارتباطی دو طرفه میان بسیج و اهالی قلم برقرار شود که به نفع جامعه است.
ازدیگر فعالیتها شورا، شناسایی نویسندگان مستعد در سراسر کشور و حمایت از آنهاست، اعم از چاپ آثار و ....
* جهت حرکت بسیج در عرصه ادبیات داستانی بر چه مقولههایی استوار است؟
** بسیج پاسدار متعالیترین و اصیلترین آرمانها و اهداف تاریخی ملت است. وقتی با این نگاه وارد مقوله ادبیات داستانی میشویم طبیعی است که بسیج در این مقوله هم انگشت روی اصالتها و نیازهای فرهنگی اساسی ملت بگذارد و در جهت شناسایی، بسط و گسترش و تعالی آن فعالیت کند، و به نوعی پاسداری کند از حریم اندیشه و هنر و فرهنگ ملت و نیز مانع آسیبپذیری این حریمها باشد و در عین حال از درون اقدام به تقویت آن اصالتها و ارزشهای فرهنگی ملت کند.
* و نگاه پیشرو؟
** آفاق پیشرو عبارت است از این که بسیج براساس فرهنگ انقلابی، دینی و ملی میهنمان و با تقویت بنیانهای آن حرکت کند و نیز بتوانیم در سطح جهانی و لابهلای فرهنگها حرف و متاع خودمان را عرضه کنیم. این نگاهی کلی است که در سیاستهای بسیج در حوزه ادبیات وجود دارد.
* وجه مشخصه جریان ادبیات داستانی بسیج را در چه زمینهای میدانید؟
**نقطه برجستهای که در عرصه حرکت ادبیات داستانی بسیج دیدهایم و جاهای دیگر یا کمتر است و یا نیست این که وقتی کسی با این جریان در بسیج همراه میشود قبلش پیرایههای عاریتی خود را کنار میگذارد، درست مثل وقتی که کسی میخواهد وارد مسجدی بشود و خودش را مکلف میکند که بسیاری از مسائل را رعایت کند که ریشه در قلب و فطرت و درون آن فرد دارد.
شاهد این مدعای من چند هزار آثاری است که در چهار جشنواره به دستمان رسیده است که میبینیم این آثار به خودی خود بسیاری از مسائل اخلاقی و حساسیتهای ملی فرهنگی را بدون این که تذکر داده باشیم رعایت کردهاند، بدون این که به ارزش هنری اثر لطمه خورده باشد.
این نکته مهمی است، من در جشنوارههای بسیار دیگری حضور داشتهام که در آن جشنوارهها متاسفانه زشتنگاری و وقیحنگاری و زیرپا گذاشتن مسائل اخلاقی و فرهنگی در فضای ادبیات داستانی ما تبدیل به یک شیوه رایج شده و البته میدانیم که این تاثیرپذیری به خاطر حضور آن دسته نویسندگانی است که تحت تاثیر فرهنگ بیگانه فعالیت میکنند.
اما در بسیج ما این مشکل را نداریم و کسانی هم که برای جشنواره ادبیات داستانی بسیج اثر فرستادهاند الزاماً عضو سازمان بسیج نبودهاند و از متن جامعهاند. این که مردم بدون عضویت در سازمان بسیج تفکرات ناب و بسیجی خود را در آثار ادبی عرضه میکنند برای ما شوقانگیز و حرکتآفرین است.
و به گمان من همواره این حرکتهای سالم و اصیل است که میتواند زمان را به نفع خود مصادره کرده و بالنده بشود، که انشاءالله ادبیات داستانی بسیج هم چنین توفیقی را دارد.
* متاسفانه بعضیها این گونه عنوان میکنند که بسیج را چه به این کارها؟!
** این اشتباه است که مقوله بسیج را صرفاً مناسب پشت خاکریز قلمداد کنیم. بسیج در تمامی شئون زندگی حضور دارد و همان عاملی است که جامعه را جلو میبرد. این عامل اصیل یکی از شاخههایش ادبیات است و لذا ما توقع نداریم هنرمندانی که به بدنه جریان ادبیات داستانی بسیج میپیوندند عضو بسیج باشند. همه اهل ادب همکار ما هستند چون بسیج مال همه است.
این موضوع در زمینه آثار هم مصداق دارد، آثاری که قرار است قلمی شود از لحاظ محتوا محدودیتی ندارد و فقط درخواست ما این است که تعهد به فرهنگ اصیل ملت باید در آثار هویدا باشد. محدود کردن بسیج به عرصه دفاع مقدس درست نیست، به گمان من و از نگاه اهالی بسیج همه کسانی که برای اعتلای ملت و وطن میکوشند از اهالی بسیج هستند. خوب میدانیم که بسیج از اشخاص خاصی شکل نگرفته، و در متن ملتمان است و آحاد مردم را در برمیگیرد، و به نیازهای همین جامعه پاسخ میدهد.
از این منظر طبیعی است که سمت و سوی فعالیتهای اخیر بسیج به طرف کارهای غیرنظامی میباشد از جمله امور هنری و ادبیات. البته گاهی هم ممکن است و ضرورت دارد که فعالیت بسیج در عرصه دفاعی گسترده شود کما این که دیدیم در سالهای دفاع دقدس این چنین بود.
به طور کلی فعالیتهای بسیج از متن نیازهای جامعه ریشه میگیرد.