سیامک طاهری
هستینگز گزارشگر رولینگ استون نزدیک به یک ماه ژنرال مک کریستال و همراهان نظامی او را از پاریس تا افغانستان، و به منظور تهیه گزارشی از جنگ افغانستان همراهی می کند. در متن گزارشی که حاصل این سفر است، نقل قول هایی تکان دهنده از ژنرال و همراهان او آورده شده است. انتشار این نقل قول ها به جنجال بزرگی می انجامد. آنها ضمن آنکه تیم کاخ سفید را به تمسخر گرفته بودند و آنها را نادان و بی اطلاع، دلقک و... خوانده بودند، با همین الفاظ تحقیرآمیز از رهبران غیرنظامی و منتخب سایر دولت ها از جمله فرانسه نیز نام برده بودند؛ جملات و کلماتی که حاکی از بیزاری، بی اعتنایی و بی احترامی عمیق نسبت به دستگاه مدنی و غیرنظامی است. به این ترتیب چهره ای که این ژنرال از خود در اذهان عمومی برجا گذاشت چهره یک نظامی خشن و تهی مغز با دیسپلین نظامی تمام عیار بود که از دنیای سیاست و سیاستمداران متنفر است.
تا پیش از این واقعه اختلاف جدی ای بین کاخ سفید و فرمانده برگزیده اش در رابطه با جنگ افغانستان وجود نداشت. در رابطه با افزایش نیروهای امریکایی در افغانستان نیز تفاهم کامل وجود داشت. هر چند در گزارش مک کریستال نکات بدبینانه ای در مورد جنگ افغانستان وجود داشت اما آنچه باعث بروز توفانی علیه ژنرال شد لحن بی ادبانه او و به تمسخر گرفتن تمام سیستم مدنی ایالات متحده بود. این لحن یادآور فیلم های هالیوودی ای بود که در آن ژنرال های جنگ طلب با فریب و دور از چشم سیاستمداران و با خودخواهی به پیشبرد نقشه های نابودگرانه خود می پردازند. این گونه بود که با انتشار این مطالب همه مقامات و جناح ها مجبور شدند از وی برای حفظ ظاهر فاصله بگیرند. به این ترتیب تا پیش از تصمیم اوباما، طیف گسترده و متضادی از رسانه ها و مفسران آنها از راست ترین تا چپ ترین محافل اعلام کردند «مک کریستال باید برود».
به این ترتیب یک واقعه که در میان نظامیان امریکایی امری معمول است وقتی از پرده بیرون می افتد به جنجالی بزرگ تبدیل می شود که بزرگ ترین متضرر آن تمامی دستگاه دیپلماسی امریکاست. چه چیز باعث این وحدت نظر بین جناح های گوناگون امریکایی شده است؟
اختلاف بین ژنرال ها و سیاستمداران همیشه در امریکا وجود داشته است. این اختلاف در دوره هایی که قدرت در دست دموکرات ها بوده بیشتر و در دوره جمهوریخواهان کمتر بوده است. اینک ریاست جمهوری در دست یک دموکرات سیاهپوست است که با شعار تغییر و صلح روی کار آمده است. از فردای روی کار آمدن اوباما تلاش و بسیج جنگ طلبان علیه او آغاز شد. مهمانی های موسوم به تی پارتی از آن جمله است. این فشارها علیه اوباما در دو جبهه صورت می گیرد؛ از یک سو سیاست داخلی او مورد هجوم قرار می گیرد و از سوی دیگر سیاست جهانی او. اوباما با به تصویب رساندن طرح های اصلاحات اقتصادی خود توانست در یک جبهه به یک موفقیت نسبی دست یابد. در این جبهه او هنوز با چالش بزرگی به نام بیکاری مواجه است. مشکل دیگر او در عرصه داخلی ویرانی زیست بوم امریکا در منطقه ای بزرگ به علت نشت نفت به خلیج مکزیک است. چالش دیگر او در سیاست خارجی است. در کمتر از دو سالی که از ریاست جمهوری او می گذرد هر چند از میزان دخالت امریکا در جنگ عراق کاسته شده اما جنگ افغانستان گسترش یافته و باعث افزایش تلفات ارتش امریکا شده است. علاوه بر آن شبه جزیره کره نیز به منطقه ای تبدیل شده که هر آن امکان انفجار در آن متصور است. در چنین شرایطی عدم تصویب معاهده کاهش تسلیحات اتمی بین روسیه و امریکا از سوی سنای این کشور را باید ضربه ای به اوباما و طرح هایش تلقی کرد. علاوه بر این او با یک دشمن خانگی نیز طرف است. او کسی نیست جز وزیر خارجه اش یعنی خانم هیلاری کلینتون که گویی هنوز شکست خود از اوباما در انتخابات ریاست جمهوری را فراموش نکرده است و برای رقابت در دوره آینده آماده می شود. برای این کار او می کوشد با گرفتن یک چهره سرسخت جنگی بخش هایی از نیروهای راست را متوجه خود کند. رفتار جنگ طلبانه او در رابطه با کره را نیز باید از این دیدگاه مورد بررسی قرار داد. در چنین شرایطی اگر اوباما بخواهد خود را از شر رقیب خانگی خلاص کند بی گمان با نزدیک بودن انتخابات میان دوره ای، او و حزبش شکست سختی را متحمل خواهند شد و اگر به تحمل ادامه دهد باید خطر عدم موفقیت در سیاست های خود را در زمینه کاهش تنش در جهان به منظور کاهش هزینه های نظامی- که برای سامان دادن به اقتصاد به هم ریخته امریکا به شدت به آن نیازمند است- بپذیرد.
با نزدیکی انتخابات میان دوره ای در امریکا نبرد بر سر پیروزی در این انتخابات گسترش می یابد و همه عرصه های سیاست داخلی و خارجی این کشور را دربر خواهد گرفت. در این میان خطای آقای ژنرال و بی احتیاطی او در نگه داشتن زبان خود باعث شد حتی دوستانش هم در چنین شرایط حساسی برای حمایت از او ریسک نکنند و این مساله یک امتیاز برای اوباما به حساب آمد. تا زمان انتخابات باید منتظر دورهای بعدی نبرد داخلی در امریکا بود و آقای ژنرال اولین قربانی این نبرد خواهد بود.