خشم آمریکا از عدم تمکین ترکیه
ترکیه به عنوان یکی از بازیگران موثر منطقه بهطور عمده و در زمینههای مختلف از همکاری تمام و کمال با واشنگتن در قبال ایران سر باز زده است. همین امر موجبات خشم مقامات کاخ سفید را در پی داشته است.
خبرگزاری رویترز به تازگی در گزارشی با اشاره به این موضوع نوشت: مقامات آمریکایی گفتوگوهایی را با ترکیه در خصوص تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران برگزار کردند. این اقدام اخیر واشنگتن از افزایش خشم آمریکا از روابط تجاری ترکیه با ایران باوجود تحریمهای موجود علیه تهران حکایت دارد.
بر اساس این گزارش، نشست میان مقامات واشنگتن و آنکارا حدود دو هفته پیش میان مقامات وزارت خارجه و وزارت خزانهداری آمریکا و مقامات دولت ترکیه برگزار شد.
برگزاری این نشست میان واشنگتن و آنکارا پس از این صورت گرفت که ترکیه اعلام کرد که با وجود تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران که تجارت با این کشور را محدود میسازد، از روابط تجاری خود با ایران حمایت میکند.
یکی از منابع وزارت خارجه ترکیه نیز اعلام کرد: در نشست اخیر آمریکا و ترکیه در خصوص تحریمهای آمریکا علیه ایران تبادل نظراتی صورت گرفت.
وی در ادامه تأکید کرد: ما به آمریکاییها اعلام کردیم که ترکیه هیچ الزامی برای پیروی از تحریمهای یکجانبه علیه ایران نمیبیند
تاکید ترکیه بر ادامه روابط با ایران
با وجود ابراز خشم آمریکا از بیتوجهی ترکیه به تحریمهای یکجانبه علیه ایران، مقامات آنکارا همچنان بر استمرار مناسبات دوجانبه خود با تهران تاکید میکنند. شاید بتوان این اظهار نظرها را به عنوان سیگنالهایی برای واشنگتن در نظر گرفت تا اهمیت روابط بین دو کشور را درک کرده و تلاش بیهوده برای تخریب آن نکند.
"تانیر یلدیز " وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه حدود 15 روز پیش در مصاحبه با خبرگزاری انگلیسی رویترز از اقدام شرکتهای ترکیهای در صادرات بنزین به ایران حمایت کرد و گفت: اگر اولویت بخش خصوصی آن است که این محصولات (بنزین) را به ایران بفروشند، ما از آنها حمایت میکنیم.
بر اساس اسناد وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا، هر شرکتی که به فروش بنزین به ایران اقدام کند با مجازاتهایی روبرو خواهد شد که محرومیت از سیستم مالی آمریکا یا محرومیت از حضور در قراردادهای پیمانکاری ایالات متحده از جمله این مجازاتها به شمار میآید.
گردش سیاست خارجی ترکیه به سمت ایران
آنکارا که دل چندان خوشی از واشنگتن در حمایت از ترکیه در دستیابی به آمال و اهداف بلندمدت خود ندارد، به نظر میرسد اصلاحات و تغییراتی را در سیاست خارجی خود اعمال میکند. حذف ایران به عنوان تهدید در سند جدید شورای امنیت ملی ترکیه را میتوان در این راستا ارزیابی کرد.
روزنامه "ملیت " ترکیه اخیرا نوشت که آنکارا تصمیم گرفته است ایران را از لیست کشورهایی که امنیت ملیاش را تهدید میکند، حذف کند. انتظار میرود شورای امنیت ملی ترکیه طی دو ماه آینده این سند را که ایران را برای ترکیه تهدید اعلام نمیکند، تایید کند.
روزنامه "یدیعوت آحارونوت " نیز همان ایام با اشاره به این موضوع، در تیتر بزرگی، دوری اسرائیل و ترکیه از یکدیگر و نزدیک شدن ایران و ترکیه را به همدیگر، عنوان خود قرار داد.
این امر میتواند تاثیری بس شگرف را در تعاملات دوجانبه ایران-ترکیه داشته باشد. گویی ترکیه پس از چندین مدت دریافته است که تبدیل به یک مهره کلیدی در عرصه مناسبات منطقهای و جهانی، با حضور تحت کنترل نظام سلطه جهانی قابل جمع نیست و به همین دلیل بر آن شده است تا تغییراتی را در این زمینه ایجاد کند.
"فئودور لوکیانوف " کارشناس مسائل سیاسی روسیه بر این باور است که ترکیه به توسعه روابط با روسیه و ایران متمایل شده است.
وی میگوید: ترکیه اخیرا تا مرز قطع روابط با اسرائیل پیش رفت و در عین حال به نزدیک ساختن روابط خویش با ایران پرداخته است. مسئله تنها در این نیست که ترکیه از تحریمهای آمریکا در قبال جمهوری اسلامی حمایت نمیکند، بلکه بهطور کلی در سطوح مختلف اختلافات بین ترکیه و آمریکا افزایش یافته است. البته این مسئله مسلما مورد رضایت مقامات آمریکایی قرار ندارد. آنها نگران آن هستند که ترکیه را بهعنوان متحد خویش در منطقه از دست بدهند. به همین دلیل هم با احتیاط با این کشور برخورد می کنند.
وی در ادامه به موضعگیری جدید ترکیه در قبال روسیه پرداخته تاکید میکند: منافع ترکیه و روسیه در منطقه دیر یا زود بریکدیگر منطبق میشوند و ترکیه در حالی که بهطور آشکار از آمریکا فاصله میگیرد، به روسیه نزدیکتر میشود.
مقامات آنکارا قصد دارند روسیه را از لیست کشورهایی که برای امنیت ملی ترکیه تهدید بهشمار میروند، حذف کنند. بر اساس اطلاعات رسانه های محلی، این تصمیم در نشست ماه اکتبر شورای امنیت ملی ترکیه اتخاذ شده است. تاکنون روسیه، به همراه یونان، عراق و ایران در به اصطلاح «کتاب قرمز» معروف ترکیه (قانون اساسی قرمز و یا «قانون اساسی محرمانه» این کشور) جای داشت.
لوکیانوف میافزاید: دو عامل در این تصمیم گیری نقش دارد. نخست توسعه سازنده روابط روسیه و ترکیه طی دو سال گذشته است که با سفر نخست وزیر و سپس رئیس جمهوری روسیه به ترکیه فعال شد. علاوه بر این قراردادهای اقتصادی بین دو کشور افزایش یافته و قراردادهای انرژی متقابلا سودمندی در حال بررسی هستند. در مجموع روسیه شریک مهمی برای ترکیه محسوب میشود.
وی حرکت اخیر آنکارا را در راستای استقلال بیشتر تلقی کرده و تاکید میکند: از طرف دیگر ترکیه طی سالهای اخیر بهطور اساسی به اصلاح سیاست خارجی خود پرداخته است. اگر پیش از این روابط با آمریکا برای آنکارا اهمیت زیادی داشت، اکنون دیگر ترکیه به مراتب مستقل تر از گذشته عمل می کند. البته این به منزله آن نیست که ترکیه سعی در تیره ساختن روابط خویش با آمریکا کند، ولی در مقایسه با گذشته آزادانه تر قادر به تصمیم گیری در مسائل سیاسی است و دیگر همچون گذشته به هر آنچه آمریکا بگوید، گوش فرا نخواهد داد.
هراس صهیونیستها از همگرایی کشورهای منطقه با ایران
روزنامه صهیونیستی "یدیعوت آحارونوت " به تازگی در گزارشی از تشکیل محور جدیدی در منطقه با حضور ایران، ترکیه، سوریه و لبنان خبر داد و اعلام کرد که این محور، نقطه مقابل محور آمریکا در منطقه است که شامل اسرائیل، عربستان و مصر است.
این روزنامه در این زمینه به آمریکا هشدار داد و نوشت: ترکیه اعلام کرده است که ایران دیگر برای این کشور تهدید و دشمن به شمار نمیرود.
این روزنامه در این زمینه به حذف ایران به عنوان تهدید در سند جدید شورای امنیت ملی ترکیه اشاره کرد.
بنا بر گزارش یدیعوت آحارونوت، ایران گزارشی را در وزارت خارجه خود به دستور "محمود احمدینژاد "، رئیس جمهور این کشور آماده کرده است که از اتحاد راهبردی ترکیه و ایران پرده برمیدارد.
در گزارش این روزنامه آمده است که گزارش وزارت خارجه ایران شامل 9 حوزه میشود و منوچهر متکی وزیر خارجه ایران، آن را حوزههای همکاری با ترکیه خواند و مهمترین آن طرح تاسیس خط ارتباطی جغرافیایی خشکی-آبی از طریق ترکیه برای صدور نفت و گاز ایران است. ادامه دارد...