* جناب زارعی ، به عنوان سئوال اول بهتر است پیشینه ای از دلایل شکل گیری ساختار های بین المللی کنونی ارائه شود. اساسا چگونه نظام فعلی بر ساختار های بین المللی حاکم شد؟!
** خوب باید گفت نظام موجود جهانی که شاخص ترین رکن آن سازمان ملل است همه ناشی از تبعات فضای بعد از جنگ جهانی دوم است. پس از پیروزی متفقین آنان شاکله اصلی این ساختار را پدید آوردند. در آن مقطع کشورهای آمریکا ، انگلیس ، فرانسه ، چین و روسیه برندگان جنگ بودند و از این رو تمام قواعد را بر اساس منافع خویش پایه ریزی کردند. طبعا کشورهای دیگر نتوانستند جایی در مدیریت جهان به خود اختصاص دهند . امروز بیش از شش ده از عمر این ساختار ظالمانه می گذرد.
* همان طور که شما اشاره کردید بیش از 60 سال از ایجاد سازوکارهای بینالمللی فعلی می گذرد. شما نتایج مدیریت فعلی را چگونه ارزیابی می کنید؟!
** این سئوال بسیار مهم و کلیدی است. اگر ما بخواهیم ارزیابی دقیقی از وضعیت ساختار ها داشته باشیم باید نتایج این 6 دهه را مورد فحص قرار دهیم.طی 60 سال گذشته بر خلاف ادعای کشورهای غربی اوضاع بین المللی به سمت ناامنی پیش رفته است. ما در سطح بین الملل شاهد افزایش تنازعات و جنگ های خونین بودیم. از سوی دیگر مقوله تروریسم نیز به شدت در جهان افزایش یافته است. دو جنگ خونین عراق و افغانستان که به کشته شدن هزاران زن و کودک و آواره شدن میلیون ها نفر منجر شد نتیجه مدیریت غرب بر جهان بود.
از سوی دیگر طی این شش دهه اغلب کشورهای جهان به سمت افزایش توانایی های جنگی پیش رفته اند و امروز ما شاهد ایجاد یک مسابقه تسلیحاتی بین المللی هستیم. از سوی دیگر این مسابقه به سمت سلاح های هسته ای حرکت کرد و در این 60 سال کشورهایی مانند هند ، پاکستان و کره شمالی و... به سمت سلاح هسته ای حرکت کردند.
اگر از نظر سیاسی نیز این 60 سال را مورد ارزیابی قرار دهیم باید بگوییم که قطعنامه های شورای امنیت که شاخصی برای ارزیابی وضعیت سیاسی سازوکارهای بین المللی است به سمت افزایش مداخله در امور داخلی کشورها و تشجیع منازعات منطقه ای پیش رفته است. در 30 ساله اولیه تعداد قطعنامه های شورای امنیت بالغ بر 600 عدد بوده است اما در 30 ساله دوم این قطعنامه ها به بیش از 1500 عدد رسیده است. این موضوع خود نشان می دهد که افزایش مداخله سیاسی قدرت های بزرگ در موضوعات داخلی کشورها به شدت افزایش یافته است.
در مجموع به نظر من مدیریت 60 ساله گذشته به جای آنکه به فکر خیر و صلاح جامعه بشری بوده باشد در پی منافع کشورهای عضو شورای امنیت بوده است. البته با توجه به وجود حق وتو چنین امری آنچنان هم تعجب آور نیست!
* رئیس جمهور کشورمان طی 5 ساله گذشته همواره بر ایجاد ساختارهای جدید در نظام
بین المللی تاکید داشته اند . در نگاه جمهوری اسلامی ایران سازوکارهای بین المللی که بر اساس عدالت تکوین یافته باشد چگونه است .؟! به عبارت بهتر آنچه که ایده آل نظام اسلامی است چقدر با وضعیت فعلی متفاوت است؟!
** نکته ای که همواره جمهوری اسلامی ایران طی سه دهه گذشته بر آن تاکید داشته است مشارکت تمامی کشور ها در مدیریت جهانی بوده است. در واقع ایران به دنبال ساختاری است که در آن تمام کشور ها ، تاکید می کنم تمام کشورها به اندازه مساوی در مدیریت جهان سهم داشته باشند.این امر کاملا مطابق با موازین انسانی است که البته با آنچه که امروز ما در ساختارهای بین المللی می بینیم بسیار متفاوت است .
* آیا در ساختار ایده آل همچنان ما شاهد شورای امنیت و حق وتو هستیم؟!
** ببینید موضوع در خصوص حق وتو که کاملا مشخص است . هیچ کشوری حق ندارد برای حفظ منافع خویش حقوق سایرین را زیر پا لگد مال کند. حق وتو ناشی از حکومت زور بر جهان است و اساسا دلیل مخالفت نظام اسلامی با وضعیت فعلی نیز در همین است .
اما در خصوص شورای امنیت باید گفت بالاخره یک اراده فائق می بایست وجود داشته باشد . بی شک این اراده باید متکی بر اراده جمعی در سطح جهان باشد.
* امروز بسیاری از کشور های جهان نسبت به وضعیت فعلی ساختارهای بین المللی ناراضی هستند و ما نمود این نارضایتی ها را در حرکت های مستقلانه کشورهای آفریقایی، آمریکای لاتین ، خاورمیانه و... می بینیم. به نظر شما راهکار های اساسی برای دستیابی به یک مدیریت مشترک در سطح جهان چیست؟!
** بله خوشبختانه امروز از شرق تا غرب عالم متوجه ناعادلانه بودن نظام بین المللی شده اند با این حال هنوز جای کار بسیار وجود دارد .
ما باید سایر کشورها را در این زمینه هوشیار کنیم و به تدریج آنان را با خود همراه سازیم .
البته امروز بسیاری از کشور ها علنا در برابر زیاده خواهی های غرب و آمریکا مقاومت می کنند که این خود نشان از فراگیر شدن گفتمان تغییر در ساختار ها در سطح جهان دارد.
* با تشکر از شما که در این گفتگو شرکت کردید
** من هم ممنونم.