گروه سیاسی: اظهارات چند روز پیش آیت الله هاشمی رفسنجانی رئیس هیات امنای دانشگاه آزادی اسلامی درباره مسئله وقف این دانشگاه، بار دیگر با واکنشهایی در جبهه مخالفان وقف دانشگاه آزاد اسلامی روبه رو شده است. منصور کبکانیان و حسین کچوئیان دو عضو شورای انقلاب فرهنگی، عباس سلیمینمین و حمید رسایی از جمله چهرههایی بودند که روز گذشته نسبت به سخنان هاشمی رفسنجانی واکنش نشان دادند. کچوئیان وقف دانشگاه آزاد را باطل خواند و کبکانیان با اشاره به تشکیل تیم حقوقی –فقهی از طرف رهبر معظم انقلاب از اعضای هیات موسس دانشگاه آزاد خواست کمی صبر پیشه کنند و در این باره اظهار نظر نکنند.هاشمی رفسنجانی چند روز پیش در مراسم افتتاح دانشگاه آزاد واحد بابل در این شهر شمالی کشور، با اشاره به اقدامات انجام شده در جهت گسترش دانشگاه آزاد در کشور گفت: ما با این امکانات و برای حفظ آن، براساس فتوای رهبر و چهار مجتهد که در هیات موسس حضور داریم تصمیم به وقف این دانشگاه گرفتهایم، صیغه آن نیز خوانده شد و قبض و اقباض نیز انجام شد که فکر نمیکنیم کسی بتواند آن را به هم بزند و اگر کسی توانست این کار را انجام دهد از خداوند قویتر است و از او پس میگیرد.
وقف دانشگاه آزاد باطل است
اما حسین کچوئیان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در واکنش به این اظهارات، با بیان اینکه وقف دانشگاه آزاد منتفی است، گفت: ظاهراً آقای هاشمی رفسنجانی درسهای فقهی خود را به خوبی نخوانده است وگرنه یک مفهوم روشن از رابطه فقه و حکومت به دست میآورد. او با بیان اینکه هیات فقهی و حقوقی مامور از طرف مقام معظم رهبری میخواست و میبایست امکان وقف اموال دانشگاه آزاد از طرف مسئولان این دانشگاه را بررسی کرده و نتیجه را اعلام کند، اظهار داشت: این بررسیها انجام شده و بر اساس آن چیزی که در اخبار آمده است نتیجه این بررسیها منفی بوده است. وی گفت: کاملا مشخص است که هر فقیهی در هر کجای دنیا نمیتواند هر فتوایی را صادر کند که حکومت، نظام و ولایت نیز ملزم به عمل به آن باشند. علما میتوانند بنا بر جایگاه خود فتوایی صادر کرده و کتاب و مقاله بنویسند، اما برای اجرای یک فتوا و الزام عملی به آن باید مرحله ارتقا به حکم نیز طی شود که این کار مستلزم پیوند آن با نظام ولایی خواهد بود. کچوئیان با بیان اینکه هاشمی رفسنجانی با این اظهارنظرها میخواهد مسئله را سختتر کند، یادآور شد: وی ابطال وقف اموال دانشگاه آزاد را غیرممکن دانسته و مدعی شده است که هر کسی این کار را انجام دهد، در مقابل خدا قرار میگیرد، اما ما این حکم را ابطال میکنیم و در مقابل خدا هم قرار نمیگیریم.
هیات موسس صبر پیشه کند
منصور کبکانیان دیگرعضو شورای عالی انقلاب فرهنگی هم با بیان اینکه تیم کارشناسی فقهی و حقوقی بررسی اساسنامه دانشگاه آزاد و موضوع وقف را به پایان رساندهاند و گزارش این موضوع را ارائه داده اند، گفت: اعضای هیات موسس دانشگاه آزاد از اظهارنظر درباره وقف خودداری کنند. اکنون تمام اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی منتظر اعلام نتیجه رسمی این بررسیها هستند تا مشخص شود که چه مطالبی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ابلاغ میشود تا بتوانیم هماهنگ با نظر مقام معظم رهبری حرکت کنیم. عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: در این شرایط توصیه میکنیم که همه عزیزانی که به موضوع دانشگاه آزاد و اصلاح اساسنامه علاقهمند بودند یا به هر دلیلی آن را پیگیری میکردند، صرف نظر از عضویت در هر جناح و دستهای که هستند، اکنون از هرگونه اظهار نظر که به ایجاد جو نامناسب در این موضوع منجر میشود خودداری کنند. وی خاطرنشان کرد: در این شرایط تاکید داریم که همه جریانات از جمله مسئولان و هیات موسس دانشگاه آزاد و همچنین سایر افرادی که بر انجام اصلاحاتی در مدیریت دانشگاه آزاد برای ارتقای کمی و کیفی این مجموعه علمی مصر هستند، اندکی صبر و تحمل پیشه کنند و از اظهارنظرهایی که باعث پیچیدگی بیشتر موضوع و ایجاد شائبه جوسازی شود پرهیز کنند. وی با بیان اینکه کار اجرای اساسنامه دانشگاه آزاد رو به جلو پیش میرود و دیری نمیپاید که به نتیجه نهایی برسد، تصریح کرد: خوشبختانه همه افراد حاضر در این ماجرا بهرغم وجود نظرات مختلف و حتی مخالف در مواضع خود تصریح کردهاند که نظر مقام معظم رهبری را در این مسئله فصلالخطاب میدانند. عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: با توجه به این موارد دیگر لزومی ندارد که افراد مختلف پیشاپیش در خصوص نتایج بررسی هیات کارشناسی مامور از طرف مقام معظم رهبری اظهار نظر کنند چون ممکن است این سخنان علاوه بر ایجاد جو نامناسب در جامعه، احیانا برای تصمیمگیریهای آینده مشکلاتی ایجاد کرده و حتی باعث ایجاد سوءتفاهم بین طرفین ماجرا شود.
از اساس وقفی صورت نگرفته است
عباس سلیمی نمین از جمله جدی ترین منتقدان مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی هم در گفتوگویی به اظهارات هاشمی پاسخ گفته و افزوده است: این گونه سخنان و مباحث در اثر نبود نظارت بر اموال عمومی صورت میگیرد و عدم نظارت موجب شده تا نزدیک سه دهه یک اموالی در اختیار افرادی قرار بگیرد که احساس تملک و چسبندگی به اموال عمومی کنند و این احساس تملک امروز در قالب وقف بروز کرده آن هم وقفی که ادامه کنترل افراد خاصی را برای این اموال تضمین کند بیان میشود. وی افزود: وقف اصولاً از نظر فقهی و عقلی زمانی میتواند از جانب شخص یا موسسهای صورت بگیرد که حق تملک مالکانهای بر اموال داشته باشد. اگر فردی نسبت به اموال عمومی حق تملک مدیریتی داشته باشد نمیتواند تلقی بر آن کند که مالک بر آن اموال است. در مورد دانشگاه آزاد و اموال آن، هیات موسس و هیات امنا حق تملک مدیریتی دارند به این معنا که میتوانند این اموال را بفروشند و جابهجا کنند ولی به لحاظ مدیریتی این اجازه را ندارند که درصدد اتخاذ تصمیماتی بر آیند که اموال آن مجموعه را ببخشند. شما اموالی را میتوانید وقف کنید که قدرت این را داشته باشید که بتوانید آن اموال را ببخشید چون وقف نوعی از بخشش است و اینکه از دایره هیات امنا و موسس خارج است. او افزود: کار خلاف اصلاً نمیتواند مبنای تحقق یک مسئلهای قرار بگیرد و بگویند نمیشود وقف را برگرداند، بله اگر کار درستی بود نمیشد وقف را برگرداند اما شما اگر اموال دیگران را وقف خود کنید و بگویید ما وقف کردیم و مادام العمر کنترل این اموال را بر عهده داریم این خود از اساس خلاف است و طبیعی است که وقف آن هم باطل است.
وقف رد شده است
از سوی دیگر، حمید رسایی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با ایرنا اظهار داشت: ظاهرا و بنابر اخباری که ما داریم شورای فقهی تعیین شده از سوی رهبری، وقف دانشگاه آزاد را درست ندانسته ولی تاکنون این نظر اعلام عمومی نشده و موضعگیری هاشمی هم از این موضوع حکایت میکند. وی افزود: آقای هاشمی گفته است که با نظر رهبری وقف دانشگاه را انجام داده است، این درحالی است که اگر رهبری با وقف موافق بودند شورای فقهی برای ارائه نظر کارشناسی در این مورد تشکیل نمیدادند. وی تاکید کرد: برخلاف نظر آقای هاشمی مبنی بر اینکه برهم زدن وقف دانشگاه آزاد به نوعی مقابله با خداست، باید گفت بر اساس اندیشه امام راحل، در دوره غیبت امام عصر، تجلی مخالفت با احکام خدا در مخالفت و مقابله با احکام ولی فقیه ظهور مییابد.