د. محمد الرمیحی
ترجمه: مهدی هاشمی
بازداشت شماری از مسئولان امنیتی سابق لبنان از سوی نیروهای امنیتی این کشور بنا به درخواست هیات بینالمللی بررسی ترور رفیق حریری به اتهام دست داشتن در این ترور، به طور گستردهای از سوی رسانههای خبری جهانی مورد توجه قرار گرفت. این امر بحثهای زیادی را درباره نقش حکومت مدرن در خاورمیانه و تاسیس حکومتی آرمانی به ههراه داشت. حسن العلوی، نویسنده عراقی، در کتاب خود با عنوان «حکومت باندی» اوضاع کشور عراق در سایه حکومت حزب بعث به رهبری صدام حسین را بررسی میکند. وی با مقایسه «حکومت باندی» با حکومت مدرن به این نتیجه میرسد: در کشوری که یک باند حاکم باشد، این باند حاکم است که تصمیم میگیرد چه کسی حق حیات دارد و چه کسی ندارد، چه کسی باید به ثروت برسد و چه کسی باید در فقر بماند.
همچنین تعیین میکند که چه کسی خائن و چه کسی میهنپرست است، چه کسی اجازه سخن گفتن دارد و چه کسی میبایست ساکت بماند. از نظر باند حاکم ملت به چند دسته «انسان، حیوان و موجودات پستتر» تقسیمبندی میشود. معلومات فاش شده از پرونده ترور حریری نشان میدهد که «حکومت باندی» تنها به حکومت بعثی صدام حسین محدود نمیشود و تحت عناوینی مختلف و با درجاتی متفاوت در جاهای دیگر نیز ظاهر میشود. چنین حکومتی به بدترین صورت ممکن در لبنان نمود پیدا کرد. در سایه این حکومت لبنان شاهد وقوع جنایت ترور نخستوزیر سابق خود رفیق حریری و همراهان وی نیز ادامه ترورهای سیاسی پس از آن حادثه هولناک بود. سوابق فعالیتی مهلیس، رئیس هیات بینالمللی بررسی ترور حریری، که هفته گذشته با حضور در کنفرانسی خبری به سوالهای خبرنگاران پاسخ گفت، حکایت از آن دارد که او در زمینه تعقیب تروریستها که مهلیس در کنفرانس خبری، همه داشتههای خود را مطرح نکرده است و سخنان او دامهایی برای به چنگ انداختن متهمان به دست داشتن در ترور او در بر دارد. برخی به گمان رهایی به سرعت اسیر این دامها شدند. ماجرای ترور حریری سرانجام حکومتهای باندی در کشورهای منطقه بحران زده خاورمیانه را مطرح میکند. متاسفانه لبنان نیز در حال تجربه چنین حکومتی است. «حکومت باندی» علاوه بر قتل شهروندان خود (هر آن که بخواهد و در هر زمانی) و از بین بردن مخالفان عاقبت استقلال کشور را تسلیم بیگانگان خواهد کرد. کشور عراق مثال بارز این امر به شمار میآید و آنچه این روزها در لبنان رخ میدهد نیز از همین نوع است.
مهلیس یک لبنانی نیست بلکه اهل برلین است. او مدعی عام و پیگیر جرایم سازمان یافته است. خواه این جرایم از سوی باندی معمولی صورت گیرد، خواه باندی حکومتی، مهلیس از شورای امنیت سازمان ملل دستور میگیرد و نه از پارلمان لبنان یا از قانون اساسی این کشور، به رغم شعارهای پرطنین «حکومت باندی» در لبنان در نهایت استقلال کشور را تسلیم بیگانگان کرده است. حکومت باندی در لبنان سعی دارد تا به مردم ساده بقبولاند ترور حریری در راستای دفاع از هدف والایی صورت گرفته است. در حالی که اگر در لبنان گرایش به ناسیونالیست عرب مطرح باشد، حریری مهمترین نماینده آن بود. همچنین وی از طرفداران گرایشهای توسعهگرایانه محسوب میشد. با این وجود عدهای سعی دارند تا این تصویر را نزد مردم ایجاد کنند که حریری، عرب ناسیونالیست و لبنانی است. این یک تناقص آشکار است.
برخی برنامههای توسعه ارائه شده از سوی حریری را بر ضد فقرا میدانند و این در حالی است که او امکانات تحصیلی و مداوا را برای دهها فقیر، فراهم ساخت و فرصت بهرهمند شدن از دستاوردهای توسعه را برای آنها مهیا کرد و لبنان را در مسیر توسعه قرار داد. یکی از اقدامات حکومت باندی، پس از آنکه استقلال کشور را تسلیم بیگانگان کرد، ابهامسازی در عرصه داخلی است. حکومت باندی مستقل نبوده و در درون حکومت دیکتاتوری شکل میگیرد و دستورات خود را از یک رهبر دریافت میکند. مزدوران حکومت باندی با آگاهی از گناهکاری خود به دلیل قتل و آواره ساختن مردم، بیگناه اقدامات خودرا به دستوراتی که از سوی عالیترین مقام اجرایی به آنها ابلاغ شده است منسوب میکنند. در این راستا آنها مدارکی را برای رهایی خود در مواقع ضروری نگهداری میکنند. آنها این مدارک را نه تنها برای رهایی خود در مواقع فاش شدن نقششان بلکه به عنوان ضمانتی برای حمایشان در برابر کسانی حفظ میکنند که دستورات را صادر کردهاند. بنابراین مزدوران حکومت باندی در صورت به دام افتادن، به شرط در امان ماندن از مقامهای صادر کننده دستورات مطالب زیادی برای گفتن داند و مهلیس با اطلاع از این نکته، تلاش میکند تا آن را بکار گیرد. در صورت ادامه حاکمیت دیکتاتور، تنها شمار اندکی از مزدوران حکومت زنده خواهند ماند. قطع ارتباط حاکم با مزدوران جنایتکار و از میان بردن هرگونه اطلاعات و بستن پروندهها از جمله دلایل حاکمان برای از بین بردن مزدوران خود به شمار میآید.
ماجرای ترور حریری ناگفتههای زیادی دارد. لبنانیها از زد و بندهایی در گوشه و کنار سخن میگویند. در صورت صحت داشتن چنین ادعاهایی مصداقیت بینالمللی نیز همچون حکومت لبنانی که مصداقیت خودرا از دست داد، از اعتبار خواهد افتاد. این امر فاجعهای برای همه به شمار میآید. ترور شخصیت مهمی همچون رفیق حریری در لبنان آن هم در چنین برههای از زمان سبب شده است تا کشف حقیقت این ترور علاوه بر خانواده حریری و سنیهای لبنان از سوی هر شهروند لبنانی که امید به فردایی بهتر دارد، مورد توجه قرار گیرد. کشف حقیقت خواسته همه شهروندان عربی است که آرزوی فرا رسیدن روز رهایی از سلطه مزدوران باند حاکم و مافیای سیاسی و اقتصادی را دارند. مافیایی که به واسطه سردادن شعارهایی ملی، سرنوشت میلیونها انسان را در دست گرفته و هزاران نفر از آنان را آواره کرده است. برخی از این مردم را به زندانها انداخته، صدایشان را در گلوه خفه ساخته و شمار زیادی از آنها را به گورهای دستهجمعی سپرده است.
همه انتظار دارند که گزارش مهلیس علاوه بر شناسایی طراحان و عاملان ترور حریری و همراهان وی از اهداف، شیوهها و اهرمهای حکومت باندی پرده بردارد. با تحقق چنین هدفی میتوان گفت که در مسیر درست تاسیس حکومت مدرن (حکومت شهروندی و قانون) در منطقه بحران زده خاورمیانه قرار گرفتهایم.