مارک لندلر
در حالی که آلمان اعزام بیش از هزار نیروی خود به لبنان و پیوستن آنها به نیروهای چندملیتی حافظ صلح در این کشور را مورد توجه قرار داده است، آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان توانسته است موقعیت مستحکم و قاطعی برای خود و کشورش در عرصه جهانی به وجود بیاورد، اما مرکل که این هفته از سوی مجله فوربس به عنوان قدرتمندترین زن جهان شناخته شده است، در داخل آلمان با مشکلات زیادی روبروست.
مرکل شاهد کاهش شدید محبوبیت عمومی، افزایش تنش ها در داخل حزبش و نیز بالاگرفتن اختلافات در دولت ائتلافی آلمان است که راه اجرای برنامه های او را کاملا سد کرده است. نظرسنجی انجام شده اخیر نشان می دهد که تنها 30 درصد از رای دهندگان آلمانی، حامی دموکرات مسیحیان هستند. این درصد برای حزب دموکرات مسیحی که در کنار رقیبش حزب سوسیال دموکرات به اداره دولت مشغول است، بسیار پایین است و از سوی دیگر، درصد اقبال عمومی به شخص مرکل نیز که در ماه ژانویه 55 درصد بود، اکنون به 37 درصد نزول پیدا کرده است.
این آ مار حاکی از آن است که دولت مرکل نسبت به دولت پیشین با صدر اعظمی گرهارد شرودر از محبوبیت فوق العاده ای برخوردار نیست. مرکل 52 ساله با وجود آنکه شرودر را در انتخابات سال گذشته میلادی در آلمان پشت سر گذاشته است، اما نتوانسته خود را به سطحی بالاتر از او در عرصه داخلی آلمان برساند. <ولفگانگ نواک> یکی از مشاوران سابق شرودر که اکنون از مدیران دویچه بانک است، درخصوص مرکل می گوید: <او بیشتر به یک هماهنگ کننده شباهت دارد تا به یک رهبر. این بزرگترین مشکل اوست.>
وی چنین ادامه می دهد که <مردم آلمان یک رهبر واقعی می خواهند؛ و به همین جهت سیاست های مرکل را نمی پسندند.> تا همین دو ماه پیش، مرکل در صدر دولتی قرار داشت که مسوول برگزاری جام جهانی فوتبال بود، آن روزها همه گمان می کردند برگزاری جام جهانی در آلمان می تواند خون تازه ای در رگ اقتصاد این کشور بدمد و همه چیز را دگرگون کند، اما اکنون نشانی از شور و هیجان آن روزها به چشم نمی خورد و این کسالت بیش از همه در دولت آلمان دیده می شود. البته اینکه چه مقدار از این فضا ناشی از سیاست های مرکل بود، هنوز مشخص نیست، اما صدر اعظم آلمان که اخیرا از گذراندن تعطیلات در ایتالیا بازگشته است، اذعان کرده که کاملا در مورد سیاست هایش مطمئن و مستحکم است. وی حتی معتقد است اقتصاد آلمان که با لقب <بیمار اروپایی> شناخته می شد، اکنون وضعیتی بسیار بهتر از گذشته دارد.
برخی از تحلیلگران معتقدند موقعیت مرکل در آلمان، بهتر از آن چیزی است که در نظرسنجی ها اعلام می شود. او رقیب خاصی برای پست صدراعظمی ندارد. ائتلاف نسبتا باثباتی را در دولت رهبری می کند )هرچند که مدیریت قوی ندارد و حزب او نیز هیچ انتخابات منطقه ای سرنوشت سازی را در پیش ندارد، اما این بدان معنی نیست که آنگلا مرکل هیچ هدفی در ذهن ندارد. واقعیت آن است که او اهدافش را به شیوه خاص خودش پیگیری می کند. در شرایطی که رهبران انگلیس و فرانسه به حاشیه رانده شده و موقعیت پیشین خود را از دست داده اند، مرکل موقعیت آن را دارد که به چهره اصلی در عرصه سیاسی اروپا تبدیل شود. با این وجود، سیاست های مرکل در داخل آلمان تا حدی مبهم و متغیر بوده است. اولین تصمیم تعیین کننده او در عرصه اصلاحات اقتصادی که سیستم خدمات درمانی آلمان را تحت تاثیر قرار می داد، در طیف سیاسی این کشور مورد انتقادات زیادی قرار گرفت و سیاستی ضعیف و بی پایه خوانده شد.
برخی دیگر از اصلاحات موردنظر او مثل اصلاح بازار کار آلمان نیز چندان قابل اجرا نبودند، زیرا سوسیال دموکرات ها و حتی چهره های تاثیرگذار حزب دموکرات مسیحی هم نسبت به آن مقاومت نشان می دادند و نهایتا هم مرکل قادر نشد برنامه درستی برای ریشه کن کردن مشکلات اساسی آلمان در این زمینه بیابد.
این مشکلات داخلی، در تناقض کامل با موقعیت مرکل در عرصه سیاست خارجی قرار دارد. آنگلا مرکل توانسته است به طور شگفت انگیزی در عرصه سیاست خارجی موفق باشد. ترمیم روابط آلمان با آمریکا، میانجیگری برای حل اختلافات میان همسایگان اروپایی و فاصله گرفتن هرچه بیشتر از ولادیمیر پوتین و سیاست هایش در روسیه، از جمله مواردی است که باعث شده آنگلا مرکل به عنوان یک دیپلمات کارکشته و ماهر در عرصه سیاست خارجی شناخته شود.
جان کورن بلام، سفیر سابق آمریکا در آلمان در همین راستا می گوید: <مرکل در عرصه ای که کاملا در آن بی تجربه بود، نشانه هایی قوی از پختگی و تجربه را به نمایش گذاشته است.>
علیرغم بهبود وضعیت آلمان در عرصه بین المللی، تصمیم مقامات این کشور برای پیوستن به نیروهای حافظ صلح در لبنان، می تواند درد سر و خطرهای بزرگی را پیش روی مرکل قرار دهد، زیرا آلمان ها با توجه به سابقه حکومت نازی در این کشور ترجیح می دهند در هیچ مناقشه ای که احتمال قرار گرفتن آنها در برابر نیروهای اسرائیل را فراهم کند، شرکت نکنند، اما در شرایط فعلی، آلمان اعلام کرده که تنها نیروهای دریایی خود را به منطقه اعزام خواهد کرد تا از آب های لبنان حفاظت کنند و به نظر می رسد مرکل می خواهد با توسل به این حربه، احتمال ایجاد موقعیتی مشابه آنچه آلمان ها سعی در پرهیز از آن را دارند، کاهش دهد. نتایج نظرسنجی ها در آلمان نشان می دهد نظر مردم آلمان در مورد اعزام نیروهای این کشور به خاورمیانه، کاملا مشابه به مرکل نیست، زیرا دو حزب مهم و بزرگ آلمان از آن حمایت کرده اند. هماهنگ کننده روابط آلمان و آمریکا در وزارت امور خارجه آلمان در همین راستا می گوید: <این اقدام را شاید نتوان یک گام منطقی به شمار آورد، اما واقعا تحول بزرگی در سیاست خارجی آلمان در 10 سال اخیر به شمار می رود.>
در همین حال، در سال آینده میلادی مرکل شانس های بیشتری برای تحکیم موقعیت خود در عرصه جهانی در اختیار خواهد داشت، زیرا آلمان به صورت دوره ای ریاست اتحادیه اروپا و گروه هشت را به عهده می گیرد و به این ترتیب، شرایطی متفاوت از گذشته در عرصه جهانی در اختیار مرکل قرار می گیرد. با این وجود، مرکل نباید انتقادات داخلی از عملکرد خود در عرصه سیاسی و اقتصادی آلمان را نادیده بگیرد، زیرا در آن صورت، احتمال می رود که موقعیت مناسب خود در عرصه جهانی را نیز از دست بدهد.