کیان راد
یکی از ویژگیهای کار اطلاعرسانی پیگیری خبر است. به عبارت دیگر خبرنگاران وظیفه دارند یک خبر یا رویداد را تا زمانی که تمام زوایای آن به طور کامل آشکار شود پیگیری کنند و افکار عمومی را از زوایای مختلف آن رویداد آگاه سازند.
یکی از رویدادهایی که طی دو هفته اخیر بازتاب گستردهای در ایران و جهان داشت و یادداشتها و تفسیرهای مختلفی در باب آن در نشریات مختلف به چاپ رسید، ماجرای سقوط هواپیمای سی 130 ارتش در منطقه مسکونی توحید در نزدیکی فرودگاه مهرآباد تهران و کشته شدن بیش از یکصد نفر از هموطنان ما بود که اغلب آنان از خبرنگاران، عکاسان و تصویربرداران رسانههای جمعی بودند. هفته گذشته در همین روز در همین ستون نوشتم که برای کشف دلایل سقوط هواپیمای سی 130 باید به دنبال شاه کلید باشیم و همان جا نوشتم که شاه کلید یافتن دلایل سقوط هواپیما، آگاهی از این موضوع است که چه فرد یا افرادی قصد داشتند خلبان هواپیما را مجبور کنند علی رغم میل باطنی خود پرواز کند.
اما در این زمینه گویا کسی قصد پاسخگویی ندارد. حتی پس از گذشت بیش از 10 روز از سانحه سقوط هواپیما، خبرهای ضد و نقیضی در مورد خلبان هواپیما به گوش میرسد. عدهای میگویند خلبان هواپیمای سقوط کرده همان خلبانی است که از ابتدا قرار بود پرواز کند اما به دلیل نقص فنی از پرواز خودداری میکرد و سرانجام مجبور شد کاری بر خلاف میل باطنی خود انجام دهد و عدهای دیگر معتقدند خلبانی که هدایت هواپیما را به عهده داشت خلبان رزرو بود که جایگزین خلبان اول شده بود.
اما جالب اینجاست که حتی در مورد این موضوع ساده، هیچ کس تاکنون پاسخ مناسبی در اختیار رسانهها و افکار عمومی قرار نداده است تا بتوان از این طریق عاملان سقوط هواپیما را یافت. چرا که با برقراری ارتباط با خلبان اول ـ در صورت وجود ـ میتوان این سرنخ را به انتها رساند که چه کسانی به پرواز هواپیما اصرار داشتند؟
اما اکنون که در این مورد اطلاعرسانی کافی انجام نمیگیرد، نمیتوان ماجرا را رها کرد و به امید آینده نامعلوم نشست. راههای دیگری هم برای یافتن شاهکلید سقوط هواپیما وجود دارد که یکی از آنها آگاهی از مکالمات برج مراقبت و خلبان هواپیما طی پرواز هشت دقیقهای سی 130 است. اگر بدانیم خلبان طی این مدت چه گفته و برج مراقبت چه دستوراتی به خلبان داده بسیاری از ابهامات رفع میشود. قطعا خلبان زمانی عزم بازگشت به مهرآباد را کرده است که از نقص فنی هواپیما مطلع شده و باز هم قطعا خلبان هواپیما، نقص فنی را به برج مراقبت اطلاع داده است. پس چرا کسی مایل نیست مکالمات خلبان و برج مراقبت در 8 دقیقه پرواز سی 130 فاش شود؟
اجازه دهید موضوع را از زاویهای دیگر بررسی کنیم. هواپیمای سی 130 یکی از هواپیماهای جان سخت محسوب میشود که از نیم قرن پیش تاکنون در کشورهای مختلف جهان مورد استفاده قرار گرفته است. این هواپیمای آمریکایی دارای چهار موتور جداگانه است که احتمال از کار افتادن همه موتورهای آن نزدیک به صفر است و در صورت از کار افتادن سه موتور، حتی با یک موتور هم میتواند به پرواز خود ادامه دهد و خود را به نزدیکترین فرودگاه برساند. پس چرا هواپیما سقوط کرد؟ قابلیت این هواپیما به گونهای است که حتی میتواند به جز باند فرودگاه روی زمین هموار هم بنشیند. پس چرا خلبان اصرار داشت هواپیما را به فرودگاه مهرآباد برساند؟ آیا اصرار از طرف برج مراقبت بود؟
از طرف دیگر شایعهای این روزها شنیده میشود مبنی بر اینکه هواپیما از نظر تامین اکسیژن مورد نیاز دچار اختلال شده بود. آیا این موضوع عامل اصلی سقوط هواپیما بود؟
این پرسشها و پرسشهای دیگری از این دست را تنها میتوان با شنیدن مکالمات خلبان با برج مراقبت پاسخ داد. آیا متن این مکالمات به اطلاع مردم میرسد؟
استیضاح وزیر دفاع فرصت مناسبی فراهم میکند تا زمینه برای انتشار متن مکالمات خلبان و برج مراقبت فراهم شود.
اگر به خلبان اصلی هواپیما دسترسی وجود ندارد، میتوان از طریق نوار مکالمات خلبان و برج مراقبت، شاه کلید سقوط هواپیما را پیدا کرد.