* لایحهای که تحت عنوان صندوق مهر رضا(ع) از سوی رئیس جمهور مطرح شده است برای پاسخگویی به چه نیازی ارائه شده است و چه اهدافی قرار است در این لایحه دنبال شود؟
** صندوق مهر رضا(ع) که لایحه دو فوریتی آن از طرف دولت به مجلس ارائه شد دو فوریت آن رای نیاورد و نمایندگان محترم به یک فوریت آن رای دادند و بعد از آن پس از مراحلی که در کمیسیونها گذراند وارد صحن شد که یک فوریت آن هم مورد تایید نمایندگان قرار نگرفت. و به صورت یک لایحه عادی درآمد. اما مشخصات این لایحه این بود که در آن سه هدفگذاری عمده دیده میشد و آن هم اشغال، ازدواج و مسکن جوانان بود. با رویکرد به مناطق محروم و کمتر توسعه یافته این لایحه 3 بخش جدای از هم داشت: یک بخش تشکیلات بخش وظایف و اهداف و بخش دیگر، تامین منابع بود. در بحث اهداف اختلافی بین دیدگاههای کارشناسانه دولت و نمایندگان وجود نداشت، یعنی همه متفقالقول بودند که مشکلات اساسی جوانان هر چه زودتر برطرف شود. برای این کار دو مساله دیگر وجود داشت یکی تشکیلاتی که دولت برای صندوق مهر امام رضا(ع) تهیه دیده بود و دیگری منابع صندوق. مخالفین این لایحه معتقد بودند که با وجود نهادها و سازمانهای مختلف در کشور دیگر نیازی نیست که ما بیاییم و یک تشکیلات جدیدی هم درست کنیم و این هم بشود یک تشکیلات اضافی در کشور.
معتقد بودند که اگر مثلا مشکل مسکن داریم، متولی برای مسکن هست، یعنی وزارت مسکن، بنیاد مسکن و کلیه کسانی که در زمینه مسکن فعالیتی میکنند را داریم همچنین گفتند کمیته امداد هم برای مناطق محروم خانهسازی کرده است و معتقد بودند که اگر میخواهند کاری برای جوانان صورت بگیرد خوب توسط خود متولیان این امور و مسوولین امر اجرا شود. در مورد اشتغال و ازدواج هم ما همین وضعیت را در مجلس داشتیم. بحث تامین منابع بحث سوم بود. دولت 1200 میلیارد تومان از طریق تبصره 11 و سایر منابع و حدود 30 درصد از صندوق ذخیره ارزی مدنظر قرار داده بود. مخالفین معتقد بودند که از صندوق ذخیره ارزی نمیتوان استفاده کرد. به خاطر اینکه در برنامه چهارم اجازه استفاده از صندوق ذخیره ارزی به دولت داده نشده است و همچنین ما اگر صندوق ذخیره ارزی را تبدیل به ریال بکنیم اثرات تورمی به دنبال دارد که مشکلات بسیاری برای کشور ایجاد میکند. که مخالفین با توجه به این مشکلات معتقد بودند که نباید از صندوق ذخیره ارزی استفاده شود. مجموع این بحثها در مجلس انجام شده، چندین جلسه کارشناسی با حضور وزرا و کارشناسان مختلف اقتصادی در مجلس تشکیل شده است که مجموعا کارهای گستردهای در این زمینه صورت گرفته که انشاءالله نتایج آن در برنامه مجلس خواهد آمد و مطرح خواهد شد.
* لایحه فعلا در چه مرحلهای قرار دارد؟
** فعلا در نوبت صحن است.
* همانگونه که خود شما گفتید یکی از دلایل مخالفین این طرح این بود که ما در کشور نهادهای متعددی را داریم که به امور اشتغال، ازدواج و مسکن جوانان میپردازند و اگر قرار است کاری در این زمینهها صورت بگیرد توسط نهادهای مربوط انجام شود با توجه به این اشکالات این صندوق قرار است چه جایگاهی در این میان داشته باشد؟
** آنچه که دولت پیشنهاد کرده این است که صندوق را به عنوان موسسه مالی دولتی پیشبینی کرده، اما مخالفین معتقدند که چطور میشود از صندوق ذخیره ارزی 30 درصد و 1200 میلیارد تومان از درآمد کشور را در اختیار یک صندوق غیر دولتی قرار دهیم که هیچ نظارتی هم بر آن اعمال نخواهد شد و هیچ وزیری هم پاسخگو نیست. لذا در مجلس وضعیت تشکیلاتی آن تغییر پیدا کرد و قرار شد زیر نظر وزارت کار فعالیت کند و نه به صورت صندوق غیر دولتی که نتوان آنرا مورد حساب و کتاب قرار داد.
لذا اگر این صندوق زیر نظر وزارت کار قرار بگیرد، یک وزیر پاسگو در ارتباط با این منابع وجود خواهد داشت.
* رویکرد کمیسیون اجتماعی مجلس با این لایحه چگونه است و با چه دیدی این لایحه را بررسی کرده است؟
** کمیسیون اجتماعی معتقد است که با این شرایط که در لایحه در نظر گرفته شده است مشکلات اساسی جوانان ما حل شود، بحث ازدواج و مسکن آنها نیز حل خواهد شد. یعنی اگر کسی شغل مناسب و درآمد مناسب داشته باشد امکان تامین مسکن حداقل به صورت استیجاری برایش مهیا میشود ولی اگر بشود به مسکن و ازدواج جوانان هم کمک کرد کار بسیار بزرگی صورت گرفته است. لذا ما معتقدیم که به هر طریقی که میشود کمک کنیم اما منطقی و معقول باشد تا مانند صندوق فرصتهای شغلی دچار مشکل نشویم و منابع به هدر نرود و نتیجهای هم گرفته شود. این صندوق و اعتبارات آن باید به صورت واقعبینانه در اختیار کسانی قرار گیرد که استحقاق آن را دارند و میبایست این صندوق یک تشکیلات تخصصی که تجربه کافی در این زمینه دارد، داشته باشد تا بشود به هدفهای پیشبینی شده دست پیدا کرد.
* در برابر اشکالاتی که از سوی مخالفان این لایحه عنوان شد، موافقان چه دلایلی را عنوان کردند؟
** موافقان معتقد بودند که هدف دولت، هدف درستی است و با این دید اصلاح میکردند که اگر بحث تشکیلات است مخالفان میگفتند غیر دولتی نمیشود. حال این صندوق را زیر نظر یک نهاد دولتی میبریم که در این رابطه دو پیشنهاد وجود داشت، یکی وزارت رفاه و تامین اجتماعی و دیگری وزارت کار. وزارت رفاه در مجلس رای نیاورد به خاطر اینکه میگفتند که وزارت رفاه یک تشکیلات ستادی است که فقط در تهران مرکزیت دارد و در هیچ استانی نه تشکیلات و نه هیچ شعبهای ندارد اما وزارت کار در همه جا تشکیلات داشت. عدهای معتقد بودند که اگر دولت میخواهد این صندوق دولتی نباشد و به صورت عمومی و غیر دولتی باشد ما نهادهای غیر دولتی امتحان پسدادهای داریم، که این تشکیلات و نهادها در هر زمینه کار کردهاند مثل کمیته امداد امام خمینی(ره) که هم در زمینه اشتغال هم در زمینه ازدواج و مسکن فعالیت داشته است. اگر قرار است که تشکیلاتی غیر دولتی باشد ما این کار را مثلا به کمیته امداد بسپاریم که هزینههای زیادی هم برای کشور نداشته باشد. به طور کلی موافقان لایحه بدنبال حل مشکل بودند تا به گونهای این لایحه دوباره در مجلس مطرح شود.
* بعضا گفته میشود که این لایحه یک تصمیم احساسی از سوی رئیسجمهور بود. و مجلس هم به صورت منطقی با این تصمیم و لایحه برخورد کرده و نتیجهاش رد فوریت این لایحه شده، نظر شما در این رابطه چیست؟
** من معتقدم، توجه به خواست مردم، جنبه احساسی و غیر احساسی ندارد. دولتی که آنقدر سنگ دل شده باشد که نخواهد به درد و مشکلات مردم بپردازد و هم دولتی که خیلی با مسائل احساسی برخورد بکند از نظر من رد است.
اما احساس کردن مشکل مردم و توجه به آنان نمیتواند یک عیب و اشکال باشد. علاوه بر آن آنهایی که معتقدند میخواهند غیر احساسی برخورد کنند، راهکار ارائه دهند. مگر آنان اعتقاد به مشکل جوانان ندارند. و قبول ندارند که سن ازدواج رو به بالا رفتن است و همچنین امکان تامین مسکن برای بسیاری از جوانان ممکن نیست. اینها بیایند و راهکار ارائه دهند. تا به هر نحوی که شده این مشکلات هر چه زودتر حل شود.
* آینده وضعیت این لایحه در مجلس را چگونه پیشبینی میکنید؟
** اگر منابع مطمئنتری برای این صندوق در نظر گرفته شود میشود امیدوار بود. چرا که بیشتر اختلافمان در بحث منابع است. یک مقداری ناسازگاری بین اعداد و ارقام هست. مثلا دولت میگوید من مقداری از این را از ما به التفاوت نفت تامین میکنم و از این طرف لایحه به مجلس میرود و میگوید امسال کمبود بودجه دارم. اگر بشود این ابهامات و مشکلات برطرف شود میتوان به تصویب و اجرایی شدن این لایحه امیدوار بود.
* با تشکر از شما که در این گفتگو شرکت کردید.
** من هم از شما متشکرم.