امروز سرنوشت اقتصادی و سیاسی جهان به برخی منابع و نهادهای بینالمللی وابسته است که سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و آژانس بینالمللی انرژی اتمی از جمله آنها بشمار میآید.
از طرفی علل و موجبات غائی تاسیس این دو نهاد بینالمللی بخوبی شناخته شده میباشد. یکی بر اساس این اصل تشکیل گردیده تا وحدت و هماهنگی در خط مشیهای انرژی فسیلی (نفتی) میان کشورهای صادرکننده نفت ایجاد کند تا حقوق فردی و جمعی آنها بیشتر حفظ شود و دیگری به دلیل حفظ و توسعه انرژی صلحآمیز اتمی و جلوگیری از هر گونه انحراف از این هدف اساسی و بعبارت دیگر به منظور کنترل و مهار فناوری انرژی اتمی و چرخه سوخت در مسیر غیر صلحآمیز ایجاد و انسجام یافته است.
بنابراین هر دو این نهادها بر ایجاد نوعی نظم بینالمللی در زمینه انرژی در جهان امروز تاکید دارند. البته نمیخواهیم در این یادداشت کوتاه نگاه نقادانه بر سازمان، اهداف و فرایند تصمیمگیری در این دو نهاد داشته باشیم و اساسا در این یادداشت از این منظر به اوپک و آژانس بینالمللی انرژی اتمی نمینگریم بلکه اساس را بر آن قرار میدهیم که مبانی و اهداف آنها را امضا و پذیرفتهایم اما تاکید میکنیم غیر از آن مبانی، اصول و اهداف تعیینشده، نه یک کلمه زیاد و نه یک کلمه کم، که بر اساس سلایق استکباری برخی از اعضای شورای حکام، و برای محروم کردن دیگر کشورها از فناوری صلحآمیز اتمی در بخشهای کشاورزی، پزشکی، صنعتی و ... گاه و بیگاه مطرح میگردد نه اعتقاد داریم و نه پایبند خواهیم بود.
با اینوصف آرایشهای سیاسی در شورای حکام گاهی آنقدر ظالمانه است که نشان میدهد برخی کشورهای عضو با سوء استفاده از آژانس بینالمللی انرژی اتمی میخواهند خارج از اصول یاد شده نظم دلخواه خویش را بصورت گزینشی بر جهان حاکم کنند و در این فراز تحمیلی از هیچ تهدیدی فروگذار نیستند.
از این منظر انحراف روشن و شفاف شورای حکام از اهداف و اصول آژانس بینالمللی انرژی اتمی و محروم کردن کشورها از حقوق مسلم خود، سازمان صادرکنندگان نفت یعنی انرژی فسیلی در مقابل مسئولین جدیدی قرار میدهد که ضرورت دارد نسبت به آن حساسیت لازم را داشته باشد.
غرب باید توجیه شود اگر قرار است بازار انرژی خیلی از ثبات لازم برخوردار باشد ضرورت دارد فناوری انرژی اتمی صلحآمیز بر اساس اصول بینالمللی در اختیار همگان باشد.
اگر غرب به انرژی اتمی جهت جایگزین کردن بخشی از انرژی خیلی نیاز دارد، این نیاز با شدت بیشتری برای کشورهای صادرکننده انرژی فسیلی احساس میگردد. زیرا غرب اصل اولیه را بر گرانی انرژی فسیلی قرار میدهد اما اصل اولیه برای صادرکنندگان انرژی فسیلی پایانپذیر بودن منابع نفتی است که متاسفانه امروز اقتصاد کشورهای صادرکننده به آن اتکا بسیار دارد. از طرفی کشورهای صادرکننده انرژی خیلی بوضوح میدانند که رشد اقتصادی جهان به انرژی (انواع مختلف آن) پیوند خورده است و اگر غرب برای حفظ و ارتقا رشد اقتصادی خود به انرژی اتمی صلحآمیز نیاز دارد بطور مضاعف صادرکنندگان نفت برای ارتقا به دانش روز و گذر از مرحله توسعه نیافتگی به فناوری انرژی اتمی صلحآمیز نیازمند هستند.
لذا فضای بینالمللی فعلی اوپک را در شرایط نوینی قرار میدهد تا جایی که به این نکته متوجه نماید که وقت آن رسیده که اوپک نقش مسئولانهتر و وسیعتری را پذیرا شود و با گنجاندن اهتمام در توسعه انرژی صلحآمیز اتمی در میان کشورهای صادرکننده انرژی فسیلی ضرورت اجتنابناپذیر دستیابی به فناوری انرژی صلحآمیز اتمی را تسهیل بخشد. بدیهی است این مهم میتواند بخشی از خط مشی واحد و هماهنگ برای تامین منافع فردی و جمعی صادرکنندگان نفت باشد که در بند الف ماده 2 اساسنامه سازمان کشورهای صادرکننده نفت بر آن تاکید شده است.