اسدالله بادامچیان
روسیه همسایه بزرگ ما و یک قطب قدرت جهانی است
مصالح و منافع ملی ایران و روسیه، در سطح بینالمللی و منطقه در تعامل و همکاری بر اساس احترام متقابل است. به ویژه در شرایط فعلی که آمریکا درصدد هژمونی و سلطه بر منطقه خاورمیانه و قفقاز است. روسیه پیشنهادی در زمینه تولید سوخت هستهای به ایران داده است.
هنوز طرح مدون این پیشنهاد در اختیار عموم نیست. اما گفته میشود که مفاد آن این است که ایران و روسیه در خاک روسیه تاسیسات تولید سوخت هستهای صلحآمیز بطور مشترک داشته باشند. آمریکا و چند کشور اروپایی از این طرح روسیه استقبال کردهاند، برای آن که باعث توقف تولید سوخت هستهای ایران شود.
در برابر محتوای این طرح برخی آن را بشدت رد میکنند و در مناسبترین بیان آن را هدیه فریبنده دانستهاند که روسیه آنرا با رضایت غرب به ایران پیشنهاد کرده است.
بعضی هم آن را راهحلی برای رفع مشکل غربیها با فعالیت هستهای صلحآمیز ایران دانستهاند که اینان تعدادشان زیاد نیست ولی بهر صورت از حرف آنها بوی سازش میآید. در میان این دو دیدگاه که از هم بشدت فاصله دارند، بر آنم که راهی دیگر باید جستجو کرد:
بنظرمن، اصل پیشنهاد روسیه، برای تاسیسات تولید سوخت هستهای مشترک پیشنهاد خوبی است، بشرط آنکه شرطی علیه مصالح ملی ایران نداشته باشد. اینکه ایران و روسیه در تاسیسات سوخت هستهای متعلق به ایران مشترک شوند کار مفیدی برای دو کشور است. اینکه تاسیسات در خاک روسیه یا ایران باشند مشکلی نیست اگر بر اساس قراردادی باشد که استقلال هستهای ایران را آسیب نزند. حتی میشود برنامهریزی کرد که همزمان دو تاسیسات مشترک یکی در خاک روسیه و دیگری در خاک ایران ایجاد شوند. اما اگر قرار باشد که تاسیسات مشترک موجب شود که استقلال ایران در تولید سوخت هستهای صلحآمیز آسیب ببیند، طبعا مطابق منافع ملی ایران نخواهد بود و برای ایران منطقا و عقلا قابل قبول نیست.
روسیه نیز اگر منافع ملی متقابل را در نظر دارد، نمییابد امری را به ایران پیشنهاد دهد که مغایر با منافع ملی همسایه قدرتمندش میباشد. روسیه را ابزار حل مشکل آمریکا و چند کشور اروپایی نماید.
این موضوع را برای دولتمردان روسیه، میتوان با لحنی دوستانه، و منطقی بیان کرد و این بهترین روش است و نیازی به برخورد داغ یا انفعالی نیست نظر نگارنده این است که از روسها بخاطر پیشنهاد اشتراک در تاسیسات تولید سوخت هستهای با ایران تشکر کنیم. آمادگی خود را در اولویت یک در تاسیس این تاسیسات در خاک ایران اعلام داریم. در صورت تمایل روسها میتوان تاسیسات دیگری را در روسیه بطور مشترک اداره کرد. اگر روسیه این پیشنهاد ما را پذیرفت ترتیب مذاکرات بعدی داده شود. اگر روسیه ایجاد تاسیسات مشترک را فقط در خاک روسیه قبول داشت و آن هم با شرط غیر قابل قبول برای ایران، آن را میتوان با احترام رد کرد و روابط و مذاکرات را در همان جهت حسن روابط ادامه داد. بهرحال پیشنهادی است از طرف همسایه ایران که با آن با حسن نظر روبرو شویم و در مذاکرات با حفظ احترام متقابل و روابط مودت آمیز، آنچه امکان پذیرش برای ایران نیست برای آنها بیان نماییم و فضای مذاکرات بگونهای باشد که راهکارهای مناسب در جهت تبدیل پیشنهاد مذکور به برنامهای که منافع ملی دو کشور را حفظ نماید طرح نماید و طمع دشمن مشترک ایران و روسیه را بباد دهد.