یوسف محسنزاده
رایس - وزیر خارجه آمریکا - در حال حاضر ابتکار عمل دیپلماتیک برای بدست گرفتن تلاشهای خصمانه غرب علیه ایران در زمینه پیگیری پرونده هستهای و ارجاع آن به سازمان ملل را شروع کرده است. رایس در اروپا با مقامات چند کشور گفتوگو کرد و به علاوه به یک سفر پیشبینی نشده به روسیه دشت زد که طی آن با پوتین پیرامون پرونده هستهای ایران مذاکره کرد. هنری کیسینجر - وزیر سابق آمریکا - نیز به مسکو رفته و با پوتین گفتوگو کرده است. وزیر خارجه اسبق آمریکا - نیز به مسکو رفته و با پوتین گفتوگو کرده است. کیسینجر هر چند سالها از سیاست بطور عملی کنارهگیری کرده است، اما هرازگاهی در مورد موضوعات حساس روز اظهارنظر میکند و تا آنجایی که به موضوع پرونده هستهای ایران مربوط میشود وی جزو کسانی است که خواهان شدت عمل آمریکا در مقابل ایران بوده و در این میان تصور میشود وی در گفتوگو با پوتین، این موضوع را مطرح کرده باشد. روشن است که رایس در اروپا، بیشتر در مورد راهکارهای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل گفتوگو کرده است. چرا که هم آمریکا و هم اروپا، در این مقطع نسبت به ضرورت احاله پرونده ایران به شورای امنیت به توافق ظاهری رسیدند. هر چند که میتوان در مورد اهداف ناهمگون اروپا و آمریکا در قبال این راهحل رادیکال، سخن بیشتری گفت، اما فعلاً اروپاییها چنین میپندارند که ارجاع پرونده ایران به سازمان ملل به منزله ترمزی عمل خواهد کرد که شتاب ایران بسوی دسترسی کامل و تمامعیار به چرخه سوخت هستهای را کندتر خواهد کرد. اما بدیهی است آمریکا هدف دیگری را در سر میپروراند و انگیزهای جز زمینگیر کردن ایران و جلوگیری مطلق از دسترسی ایران به فنآوری هستهای به خاطر ابقای انحصاری توانمندیهای هستهای خاورمیانه در اختیار اسراییل، ندارد. اکنون رایس میکوشد پوتین را متقاعد کند که به ایران فشار لازم را جهت بازگشت به میز مذاکرات چهارجانبه اعمال کند، طبعاً تهران چنین آمادگی را از قبل اعلام کرده است اما آن را، بدون قید و شرط، پذیرفته است. اما غربیها میگویند باید شرط به حالت قبلی بازگردد و این، به معنی تعلیق کار در تأسیسات اصفهان است. طبعاً ایران چنین مسألهای را نمیپذیرد و به همین دلیل است که رایس در مسکو، پوتین را به ضرورت اقناع مسئولان کشورمان در مورد تعلیق کار در اصفهان، ترغیب میکند. بدیهی است مقامات روسیه به ملاحظات ملی کشورمان در مورد دسترسی به انرژی هستهای احترام قایل بوده و همکاری آنان را در تکمیل نیروگاه هستهای بوشهر، علامتی گویا و واضح از خواست و نظر آنان در مورد حق کشورمان برای بهرهمندی از انرژی هستهای محسوب میشود. از طرفی روسیه دارای معادلات و محاسبات ویژه خود از شرایط بینالمللی است و بعید است که در مورد مسایلی که خود روسها در آن ذینفع هستند، از دستور کار واشنگتن پیروی کنند. به همین دلیل احتمال موفقیت رایس در مسکو، ضعیف است. زیرا آمریکاییها باید در چارچوب خواسته خود برای ترغیب مسکو به اتخاذ رفتار سیاسی مشخص در مقابل ایران، باید به امتیازدهی روی آورند و این در حالی است که اساساً امتیازی ندارند که ارایه نمایند.