همانطور که در خبرها آمده بود، بیشتر عناصری که در خیابانهای شهرهای عراق به کشتار کور زن و مرد و کودک و پیرمردان بیدفاع مشغولند و تحت عنوان القاعده و به نام اسلام و مبارزه با اشغالگران از جنایاتی را علیه مردم مظلوم و بیدفاع انجام میدهند، اتباع عربستان هستند. سلفیهایی که پیش از این در لباس مدعیان وهابی فتوای حلیّت خون شیعیان را سر میدادند، اکنون در چهرهای تندخوتر، خشنتر و بیمنطقتر همچنان به مشوّه جلوه دادن چهرۀ اسلام مشغولند. اما آنچه در این میان مهم و شایان توجه است آن است که اینان در چه زمینهای و با چه حمایتهایی قادرند به مدت دو سال و اندی زیر چشم نظامیان آمریکا به کشتار مردم بیگناه ـ و آن هم شیعیان - مشغول باشند و تاکنون به دام نیافتاده باشند؟
برخی از ناظران سیاسی با قاطعیت معتقدند که اینان به خوبی از طرف سرویسهای اطلاعاتی پشتیبانی میشوند. اینان معتقدند که عربستان بهانه لازم را برای آشوب در عراق دارد و سرویس اطلاعاتی این کشور توانسته است با نفوذ در بخش عراقی القاعده و بهدستگیری هدایت امور، از عناصر سادهلوح برای انجام عملیات انتحاری سوءاستفاده کرده و مقاصد خود را پیش ببرد. به عبارت دیگر، با توجه به اینکه درصد بالایی از عناصر القاعده - بویژه در عراق - اتباع عربستان هستند، سرویس اطلاعاتی این کشور با نفوذ در صفوف آنها ضمن تغذیه مالی، اطلاعاتی و پشتیبانی بمبگذاران انتحاری، مقاصد خود را در عراق پیش میبرد. در چنین تحلیلی، عربستان توجیه و انگیزهای قوی برای به آشوب کشاندن صحنۀ داخلی عراق و جلوگیری از تأمین امنیت و تثبیت قدرت دولت در بغداد را دارد. چه، عربستان به رغم اختلاف جدی با صدام، هیچگاه نخواسته و یا نتوانسته حاکمیت شیعیان و کردهای عراق را نیز بر سرنوشت خویش به رسمیت بشناسد. در تحلیل ریاض از اوضاع عراق، به دلیل سازوکار دموکراتیک در این کشور، بطور طبیعی شیعیان و کردها قدرت خواهند یافت و قدرت یافتن اینان، هم به معنای آغاز مطالبات جدید شیعیان در عربستان خواهد بود و هم به معنای به هم خوردن موازنۀ قدرت در خلیج فارس. چه، پیش از این ریاض تلاش میکرد چنین موازنهای را به نفع خود برقرار کند و اینک این موازنه به هم خورده است. این در حالی است که تهران پیش از این طرح امنیت جمعی در خلیج فارس را مطرح کرده و معتقد است منطقه به اندازۀ کافی بیثباتی، تنش و درگیری را تجربه کرده و اکنون بهتر است دولتهای منطقه بجای تعارضهای دروغین که ناشی از تفکر برتریطلبی بعث عراق بود، دور جدیدی از احترام و همکاری متقابل را تجربه کنند.
تحلیلگرانی که معتقدند پشت قضایای عراق و کشتار مردم بیدفاع این کشور سرویس اطلاعاتی عربستان قرار دارد، در ارائۀ دلایل خود به هجوم اتباع عربستان به عراق و کمکهای پشتیبانی به القاعده عراق از طریق مرز مشترک با عربستان اشاره میکنند و معتقدند تنها کشوری که از آشوب و ناامنی در عراق سود میبرد، عربستان است که در چنین زمینهای با متهم کردن دیگران به بیتوجهی نسبت به اوضاع عراق، کوچکترین قدمی تاکنون در جهت خواست اکثریت مردم عراق برنداشته است. ریاض اخیراً در حرکتی غیرمنتظره نسبت به آینده اراضی عراق نیز ابراز نگرانی کرده، ولی تاکنون هیچ اقدامی در جهت تسکین آلام و رنجهای مردم عراق، احترام به خواست آنان و حرکت به سمت کنترل اوضاع، تامین امنیت و تثبیت امور برنداشته است.
با چنین واقعیاتی، آیا ریاض متهم اول در خشونتهای عراق نیست؟ آینده نشان خواهد داد.