مترجم: فریدون دولتشاهی
درست پیش از سفر "هوجین تائو" رئیس جمهوری چین به ایالات متحده یک جبهه جدید در رقابت فزاینده میان دو ابرقدرت امروز و دو قدرت رویایی فردا گشوده شد. چندین عضو جمهوریخواه کنگره که به جنگ لفظی با چین بر سر تجارت، شغل و تقویت نظامی قانع نیستند، ابراز نگرانی کردند چین ممکن است سعی کند قبل از آمریکا به ماه برسد. آنها ظاهراًً خیلی جدی از آن وحشت دارند آمریکا در یک مسابقه جدید فضایی، گرفتار شده باشد- و این که دارد آن را میبازد.
واقعیتها که اخیرا در یک جلسه توجیهی کنگره برای ناسا (خود یک مسافر کهنه کار ماه) مطرح شد، این است که چین دو وسیله سرنشیندار در مدار قرار داده و سومی را نیز برای سال 2008 در نظر گرفته است و مایل است یک آزمایشگاه به فضا بفرستد. سیاستمداران از نقشه چین برای سفر به ماه در سال 2017 نگرانند و میخواهند آمریکا 5 میلیارد دلار خرج کند تا زودتر به آنجا برسد.
آمریکاییها مطمئناً حق دارند از نزدیک مراقبت باشند چین در فضا چه میکند- به ویژه وقتی پای برنامههای نظامی در میان است. اما این فکر که یک مسابقه فضایی جدید برای رسیدن به ماه در جریان است، خندهدار است- و نه صرفاً چون نیل آرمسترانگ این مسابقه را در سال 1969 برد. به جزئیات نگاه کنید: چین معلوم میشود یک روبوت به ماه میفرستد نه یک گروه فضانورد و اصلاً چرا آمریکا میخواهد انسان را دوباره به ماه بفرستد؟
دلیل آن- و این برای عاشقان سینه چاک انتقاد از چین تعجبآور نخواهد بود- یک گروه فشار قدرتمند داخی است. دنبال کردن یک روبوت چینی به دریای آرامش ممکن است غیر عادی باشد، اما یک راه ماهرانه دوشیدن پول اضافی از مردم آمریکا برای ناساست. شما ممکن است از خود بپرسید چگونه "تام دیلی"، رهبر بر کنار شده اکثریت، میتواند با یک قیافه جدی به همکارانش هشدار دهد که وضع پیشرفته برنامه فضایی چین یک جنبش اسپوتنیک سده بیست و یکم به شمار میرود؛ "اما منطق او خیلی روشنتر میشود، وقتی بدانید ناسا یک کارفرمای بزرگ در ناحیه او در تگزاس است. طی سالها سیاستمداران آمریکا آنقدر برنامه قضایی کشور را طول و تفصیل داده و پول و فزونخواهی به آن تزریق کردهاند که اکنون به شکلی باور نکردنی باد کرده است. هزینه پرتاب یک سفینه ساده رفت و برگشت آمریکا معادل بودجه کامل یک سال برنامه فضایی چین با 200000 دانشمند و مهندس آن است.
بازوی قوی
اما چیزی بیش از پول در مخاطره است. فکر یک مسابقه فضایی با یک کشور عظیم کمونیست، خاطرات سالهای دهه 1960 را زنده میکند- که دقیقاً به این دلیل است که برای بعضی از محافظهکاران در کنگره جذاب است. اما حتی در آن روزهای دشوار، جک کندی شروع کرده بود به فکر کردن به این که همکاری با اتحاد شوروی در برنامههای فضایی غیرنظامی ممکن است فکر بهتری باشد. چین باید تشویق شود در برنامه ایستگاه فضایی بینالمللی مشارکت کند. اگر ماموریت ماه قرار است چندملیتی باشد، در این صورت چین نیز باید در آن مداخله داده شود. وقتی دولتها برای افتخار در فضا رقابت میکنند، برندگان پیمانکاران و بازندگان مالیات دهندگان هستند. عجیب این است جنجال در کنگره زمانی روی میدهد که مسابقه واقعی در فضا به بخش خصوصی منتقل شده است. در حال حاضر، چهار شرکت گفتهاند وسایط نقلیه مداری برای گردشگری فضایی خواهند ساخت. "الون ماسک" که با پیپال، یک سیستم پرداخت آن لاین ثروتی به هم زد، سعی دارد حرفه پرتاب ماهواره (و شاید همچنین حرفه حمل و نقل مداری) را با موشک فالکون 1 ارزان خود دگرگون کند. اینها مسابقههای تسلیحاتی هستند که به سود همه ما هستند. امید که ادامه یابند.