جلسه سخنرانی و پرسش پاسخی که با حضور سیدمصطفی تاجزاده عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت با موضوع مردمسالاری در حکومت ایران به دعوت انجمن اسلامی دانشکده علوم پایه دانشگاه کاشان برگزار شد.
این سخنرانیها از جمله سخنرانیهایی است که اصلاحطلبان پس از آرامشی که بدست آوردند در خصوص وجوب وجود دمکراسی در ایران برگزار میکنند. تاجزاده در این مراسم گفت: امروز صحبتهایی برای حضور افراد غیرمجتهد در مجلس خبرگان میشود اما نگاه کنید یکی از روزنامههای نهاد قدرت هر لفظ رکیک و ناشایستهای که ممکن بود از لامذهب تا معاند به کسانی که چنین صحبتهایی را مطرح میکنند انتصاب داد. من فکر میکنم راه بسیار طولانی تا رسیدن به دموکراسی در ایران باقی مانده است. وی راه نجات کشور و رسیدن به مردمسالاری واقعی را قانون و انتخابات آزاد عنوان کرد و گفت: قانون اساسی فعلی ایران تدابیر کامل و کافی برای تضمین دموکراسی در ایران را ندارد. وی افزود: اینکه بعضی اصرار دارند به جای جمهوری اسلامی گفته شود حکومت اسلامی به این دلیل است که جمهوریت نظام در تمام دنیا خصوصیات تعریف شدهای دارد که یکی از آنها اصالت رای ملت است. این عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت در قسمتی دیگر از سخنان خود افزود: برای ملتهای با سابقه دینی و تاریخی شبیه ما دو شیوه حکومت هرگز دوام نمیآورد: یکی جمهوری سکولار است. سکولاری که به ضدیت با دین بپردازد یا بهتر بگوییم قصد زدودن دین از صحنه اجتماع را داشته باشد این مدل از سکولاریسم حتی اگر با رای اکثریت و در مقطعی به خاطر سرخوردگی مردم از بعضی مسائل پیروز شود و حکومت را در دست گیرد باز هم به خاطر ضدیت با عقاید بعضا مقدس عامه عمر طولانی نخواهد داشت. دیگری هم استبداد دینی است که البته سابقه طولانیتری در ایران دارد. گذشته نشان داده که دست به انقلاب مردم بسیار خوب است اگر هم بشود پشت دیوارهای بلند مقدسات مذهبی راه را برای خودکامگی مهیا کرده باید منتظر بود تا یک روز تمام نارضایتیهای ملت جمع شود و یک جا فرصت انفجار پیدا کند و نسخه استبداد همراه دین را درهم پیچد.
تاجزاده در ادامه در پاسخ به سوال یکی از دانشجویان گفت: اوایل انقلاب بحثها آزادتر عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت در پایان سخنانش گفت: من شخصا فکر میکنم اگر دانشگاه توسط نیروهای غیرمذهبی اداره میشد، من به عنوان یک مسلمان بیشتر از امروز برای مناظره و دفاع از عقاید متفاوتم فرصت و آزادی داشتم. فکر میکنم آن اوایل هم آقای مطهری به موهبت جریان داشتن نیروهای فکری و قومی و متکثر و مناظره جدی بود که میتوانست بهترین و کاملترین دفاع از اسلام در مقابل سوالات نظریهها و ایدئولوژیهای متفاوت یا مخالف ارائه دهد. گشایش درهای نبوغ علی و فلسفی و حتی راهکارها و روشهای علمی تنها در شرایط تضارب منطقی و جدی آرا ممکن میشود.
جریان راست به طور کیفی امکان بازسازی خود را ندارد
یک فعال سیاسی با تاکید بر این که گفتمان مسلط در جامعه ایران هم چنان گفتمان دموکراسی است، مگر این که به چنان وضعی از ناهنجاری اجتماعی برسیم که در نتیجه سردرگمیها نوعی فاشیسم نفوذ کند. علیرضا رجایی پژوهشگر و فعال سیاسی در تبیین نقد درون گفتمانی با بیان این که مشخص نیست که به لحاظ فلسفی چه قدر صحبت از نقد درون گفتمانی درست باشد اظهار داشت: اما در حوزه سیاست، بیشتر ناظر به این است که جریانهای سیاسی تا جایی که به لحاظ فکری و پشتوانه اجتماعی بضاعت گسترش داشته باشند خود را بازسازی کنند. وی افزود: جریانهای مختلف سیاسی در ایران به ویژه بعد از دوم خرداد 76 با رویکرد جدیدی از سوی مردم به کل نظام سیاسی مواجه شدند و این نوع بازسازی چه در جریان معروف به راست و چه در جریان چپ اتفاق افتاد. در حوزه جریانهای چپ حاکمیت به مروز شاهد بروز جریانهای جدیدی مربوط به گروه اصلاحطلب شدیم، البته این امر به معنای آن نیست که چپ سنتی اصلاحطلب نبودند، اما گفتمان اصلاحات ما به ازاهای جدیدی را پیدا کرد که جبهه مشارکت را میتوان به عنوان نمونه نام برد. وی درباره علت ایجاد کار گفتمانهایی در جریان اصلاحطلب با بیان این که طیف اصلاحطلبان بسیار وسیع بوده و هستند یادآور شد: در جریان اصلاحطلب برخی به گروههای بیرون از حاکمیت نزدیک شدند و حتی در مقاطعی کار مشترک سیاسی انجام و برخی دیگر به این فرآیند واکنش نشان دادند.
اشتباهات تاریخی نسلهای گذشته باعث پرداخت هزینههایی شده است
محمد توسلی گفت: با ایجاد ساختارهای جامعه مدنی در کشور، میتوانیم به آزادی و دموکراسی حاکمیت مردم برسیم. محمد توسلی در نشست تاریخشناسی احزاب ایران اظهار داشت: در گذشته با توجه به عناصر فرهنگ استبدادی، فردگرایی و تکروی را تشویق میکردند و افرادی بودند که افتخار میکردند به هیچ حزب و گروهی وابسته نیستند و آن را به عنوان یک ارزش مطرح میکردند، اما امروزه این اظهارنظرها به عنوان یک ارزش تلقی نمیشود. وی افزود: هر کس باید در راستای مبانی فکری و اندیشه خود به یکی از احزاب و گروهها بپیوندد. وی افزود: در انقلاب مشروطه دو دیدگاه مطرح است. یک دیدگاه مربوط به مراجع و روحانیون نواندیش است که از فکر مشروطیت دفاع میکنند و در مقابل مراجع و روحانیون نواندیش روحانیون دیگری همچون شیخ فضلالله نوری که طرفدار مشروطه است، با انتخابات مجلس قانونگذاری آزادی و این نوع ارزشهای جامعه مدرن که آن موقع مطرح میشد، کاملا مخالفت میکرد. وی با بیان اینکه اشتباهات تاریخی نسلهای گذشته باعث پرداخت هزینههایی شده است به دوران حکومت رضاخان اشاره کرد و گفت: در دوران بیست ساله رضاخان با یک دوره اختناق روبرو شدیم که استبداد مجددا به وجود آمد و در این مدت جامعه عقب ماند.