گروه سیاسی، فرشاد محمودی: این روزها هر جا که گردهمایی دیپلماتهای ایرانی است یا یکی از مسئولان سیاست خارجی و دیپلماسی ایران در جایی حاضر میشود بحث به پرونده هستهای میکشد. اختتامیه همایش تحولات آسیای میانه و قفقاز هم که شامگاه گذشته در زیر هوای بارانی تهران انجام شد با موضوع پرونده اتمی پایان گرفت، حتی نطق علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی که با موضوع حساسیت منطقه آسیای میانه آغاز شد گریزی هم به یکجانبهنگری ایالات متحده داشت و شاهد مثال آن رویکرد دوگانه واشنگتن نسبت به فعالیت صلحآمیز هستهای ایران و فعالیت نظامی اسرائیل و هند بود، چنانکه لاریجانی گلایه کرد که اطلاعات آمریکا که اخیرأ منتشر کردند حاکی از آن بود که ایران 10 سال دیگر به فناوری اتمی دست مییابد. " اگر وضع ایران چنین است چرا از حالا با ما ستیز میکنید؟" مسئول پرونده اتمی ایران سپس گفت که در همین زمان با کشورهایی که بمب اتمی دارند همکاری اتمی و اقتصادی فراوان را پایهریزی میکنید؟ پایان سخنرانی لاریجانی که دیروز در هوای بارانی پس از مدتها کت و شلوار سفید پوشیده بود همراه با جلسه پرسش و پاسخی با حضور کارشناسان و روزنامهنگاران شد. مسئول پرونده اتمی ایران دیروز گفت که مذاکره تنها راهحل برای ایران نیست. وی گفت مذاکره یکی از راههایی است که تهران برای اینکه نشان دهد همه راههای مسالمتآمیز را برای احقاق حقوق ملی ایرانی دنبال میکند انجام شد و حال دیگر این موضوع بستگی به شرایط دارد. وی درباره اینکه ایران تا چه اندازه به انعطاف از سوی اروپاییها در مذاکرات اتمی خوشبین است گفت که مذاکرات میتواند روش معقول و منطقی برای مناقشهها باشد مشروط بر اینکه چارچوب و زمان مشخصی داشته باشد. لاریجانی گفت که معتقد است «هدف»، «چارچوپ» و «زمان» نقاط کلیدی برای انجام یک مذاکرات خوب است. وی گفت: مذاکرات با اروپا مثل مذاکرات با چین و روسیه و کشورهای غیرمتعهدها در حال انجام است. مسئول پرونده اتمی ایران در حالی که توسط علیرضا معیری معاون فعلی وزیر خارجه ایران و سفیر آینده ایران در مقر سازمان ملل در ژنو همراهی میشد تکرار کرد که قبلاً هم گفتهام که حل مناقشه هستهای ایران صرفاً از مسیر مذاکره نمیگذرد. «ما یقین داریم که روند مذاکرات هستهایمان کاملاً صلحآمیز است و این مسئله از مسیرهای حقوقی و فنی آژانس بینالمللی قابل بررسی است، بنابراین جوسازیهایی که بعضی کشورها میکنند محل ندارد.»
وی سپس به نمونه یکی از جنجالسازیها اشاره کرد: «زمانی داد و فریاد میکردند که در پایگاه شهید کلاهدوز ایران، لویزان یا پادگان پارچین فعالیت غیرصلحآمیز هستهای صورت میگیرد. اما ما هر بار نقشه این مکانها را در اختیارشان قرار گذاشتیم وگفتیم هر کجا را میخواهید بروید و ببینید رفتند و دیدیم که چیزی پیدا نکردند به نظر شما این نظارتها و تستها کافی نیست؟ "
رد بیانیه اروپا
لاریجانی دیروزهمچنین بیانیه شورای وزیران اتحادیه اروپا را رد کرد و گفت که بندهای مختلف بیانیه با نگاه افراطی طرح شده است و من با آن مخالفم. وی گفت: اگر اروپاییها فکر میکنند که با این فشارها میتوانند روی عزم ایران تاثیر بگذارند، اشتباه میکنند.
آژانس ابزار شده است
سخنان دیروز لاریجانی را کارشناسان و دیپلماتهایی از چهار گوشه جهان به زبانهای مختلفی که ترجمه میشد میشنیدند. از ایران، چین و ژاپن تا روسیه و اوکراین و تاجیکستان و تا ایالات متحده آمریکا. مسئول پرونده اتمی ایران دیروز در این جمع گفت که آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ابزاری برای یکجانبهگرایی برخی قدرتها در بحث هستهای تبدیل شده است و امروز یک جانبهگرایی سایه خود را بر مسائل هستهای نیز انداخته است. «این دردسرسازیها برای فرصتسوزی است. ما در مرحله اولیه از مذاکرات استقبال میکنیم در عین حال که تاکید میکنم مذاکره تنها راه نیست.» از علی لاریجانی درباره نامه اخیرش به سه کشور اروپایی نیز سئوال شد که وی توضیح داد در این نامه نوشتهایم که از طریق مذاکره میخواهیم حقوق ملت ایران را در دستیابی به فناوری صلحآمیز هستهای صیانت کنیم اما معتقدیم اروپاییها باید قدر این مسیر و رویکرد ایران را بدانند. درباره «رفراندوم فناوری اتمی» نیز از دیپلمات سفیدپوش ایرانی که سر فرصت به پرسشها پاسخ میداد نیز سئوال شد. خبرنگاری از آقای لاریجانی پرسیده بود که چرا به جای پرداختن به طرح رئیسجمهور (که مشارکت دیگر کشورها در برنامه اتمی ایران است) رفراندوم را مطرح نمیکنید. لاریجانی میگوید که بین این دو طرح تفاوتی نمیبیند چرا که برای بهرهگیری از این فناوری بین رئیسجمهور و مردم نظر متفاوتی وجود ندارد. مسئول پرونده اتمی ایران دیروز توضیحاتی نیز درباره ایران و جنگ پیشدستانه آمریکا داد. او گفت که در دستیابی به فناوری اتمی بیش از هر چیز به توان ملی، تکیه داریم. در عین حال ازظرفیت بیرونی نیز استفاده میکنیم و تصور نمیکنم این مسئله با اصول حفظ منافع ما تداخلی داشته باشد بنابراین اصل بر توان ملی است.
مذاکره با اروپا معطل مانده بود
شب گذشته یکی از دیپلماتهای ایرانی حاضر در سمینار از لاریجانی پرسید که شما میگفتید در مذاکرات اتمی فقط لازم نیست با سه کشور اروپایی گفتوگو کنیم چرا به این سه کشور نامه فرستادید؟ لاریجانی گفت که ایران چند مسیر دیپلماتیک و مذاکراتی را ادامه میدهد و بحث دستیابی فناوری اتمی یک تصمیم استراتژیک است مابقی مسائل جنبه تاکتیک برای رسیدن به هدف را دارد. وی سپس توضیح داد که طی این مدت با دیگر کشورها نیز مذاکره شده و آنچه تا به حال معطل مانده، مذاکره با سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و بریتانیا بود. «برداشت ما از ارسال نامه این است که اگر اقدامی دیپلماتیک صورت گیرد این مسیر هم (مذاکره با اروپا) با حفظ حقوق ملت ایران باز خواهد شد». مسئول پرونده اتمی ایران همچنین خبر داد که هنوز اروپاییها پاسخی به این نامه ندادند و تهران منتظر است تا موضوع از مسیر دیپلماتیکاش طی شود. لاریجانی میگوید که این موضوع به زمان احتیاج دارد. خودروی ایرانی آقای دبیر شورای امنیت ملی ایران در مقابل ساختمان سازمان ایرانی مجامع بینالمللی که دفتر وزیر خارجه ایران نیز هست آماده خروج لاریجانی از ساختمان و انتقال او بود که وی به آخرین سئوال نیز جواب داد که آیا ایران به تعلیق مجدد تاسیسات اصفهان راضی خواهد شد یا نه. «این موضوع جدیدی نیست و از طرف اروپاییها هم چنین درخواستی نشده است و هنوز نامهای در این زمینه به تهران ندادهاند." وی درباره اینکه اروپا اصرار دارد که ایران چرخه کامل سوخت را در اختیار نداشته باشد گفت که از این موضوع اطلاع ندارد اما در عالم واقع چیزهایی را به آنچه از او میخواهند تحمیل میکنند.» علی لاریجانی پیش از خروجش ازمحل سمینار گفته بود که نباید کاری انجام شود که ایران را از همکاری با آژانس خسته کنند. باران هنوز میبارید، لاریجانی با بدرقه معاون فعلی وزیر خارجه و سفیر آینده ایران در ژنو که زیر یک چتر انجام شد، محل سمینار را ترک کرد.