پایگاه اینترنتی اسیا تایمز در مقاله ای به قلم کاوه افراسیابی مینویسد ، ایران قول داده است به مشوق های پیشنهادی که در ازائ تعلیق برنامه هسته ای ان به ویژه فعالیت های مربوط به غنی سازی اورانیم ارائه شده است پاسخی سریع بدهد اما روند تصمیم گیری در ایران مستلزم یک تصمیم جمعی است که ممکن است تحقق ان با توجه به پیچیدگی های نهادی جمهوری اسلامی دشوار باشد.
تازه ترین اخبار از تهران درزمینه سیاست خارجی تشکیل شورای جدید روابط خارجی به ریاست کمال خرازی ، زیر خارجه سابق ایران ، است این شورا از جمله دیگر افراد علی اکبر ولایتی ، زیر خارجه ایران قبل از خرازی ، سران نیروهای نظامی را در بر می گیرد شورای جدید برای کمک به روند تصمیم گیری در خصوص مسائل خارجی به همراه وزارت خارجه ، ورای عالی امنیت ملی و مجمع تشخیص مصلحت نظام تشکیل شده است.
همچنین باید از مجلس نام برد که نقش نظارت را طبق قانون اساسی اسلامی بر عهده داردزوی کار امدن مجدد خرازی محتاط پس از تقریبا یک سال وقفه ممکن است به لحاظ تغییر موضعی میانه روانه در سیاست خارجی ایران به فال نیک گرفته شود تغییر موضعی که احتمالا بر مباحثات کنونی در خصوص مسئله هستهای در جهت اشتی به جای رویارویی تاثیر خواهد گذاشت اما اکنون خطر سرهم بندی دیوان سالارانه در تصمیم گیری هسته ای وجود دارد چون مشارکت نهاد های مختلف در درون دولت روندی حتی پیچییده تر را باهدف متوازن ساختن منافع چند گانه و بالاتر از همه تشکیلات امنیت ملی کشور موجب می شود.
تشکیلات امنیت ملی ایران به طور کلی از حوادث یازده سپتامبر دو هزارویک در امریکا و اخیرا به علت هراس و نگرانی از تهاجم امریکا و ، اسرائیل ومواردی از افشائ فعالیت های سری واشنگتن در داخل ایران به ویژه در میان جمعیت های نژادی این کشور اهمیت تازه ای در درون جمهوری اسلامی پیدا کرده است مادلین البرایت ، وزیر خارجه امریکا در دولت بیل کلینتون ، گفته است نگرانی های ایران در زمینه امنیت ملی از زمان تهاجم امریکا به افغانستان و عراق در همسایگی این کشور به شدت افزایش یافته است.
با این وجود مشکل تصمیم گیری دیوان سالارانه در خصوص مسئله هسته ای تا حدی داخلی است و با روح جناح گرایی سیاسی و تنوع نهادی حکومت ایران و نیز فشار ها ی خارجی ارتباط دارد اشتباه محص دولت های غربی و خیل کارشناسان انها در خصوص مسائل ایران این است که تاخیر پاسخ ایران به بسته پیشنهادات هسته ای را تعلل میدانند چون این تفسیر پیچیدگی های تصمیم گیری در نظامی سیاسی ایران را نادیده می گیرد ، ظامی که در ان هیچ کسی نمی خواهد در اینده به علت اشتباه در زمینه سیاست خارجی باتوجه به حساسیت مناقشه هسته ای جاری سرزنش شود.
تصمیم گیری نهایی با ، یت الله سید علی خامنه ای ، هبر عالی ایران ، ست هم اکنون او با مذاکرات مستقیم با امریکا در باره مسئله هسته ای مخالف است ولی در عین حال راه را برای مذاکره در باره اقدامات مربوط به کنترل ، تایید و تضمین باز می گذارد در مقابل ، یم یونگ ایل ، رهبر کره شمالی ، خواهان مذاکرات مستقیم با واشنگتن است چین ، وسیه ، ژاپن و امریکا نتوانسته اند از طریق مذاکرات شش جانبه با کره شمالی در پکن بن بست هسته ای کره شمالی را حل و فصل کنند چنین مذاکراتی تحت ان شرایط از مشروعیت بیشتری در مقایسه با شرایط ایران برخوردار است.
در واقع مقایسه کره شمالی با ایران مناسب نیست گرچه رسانه های امریکا به ویژه با توجه به شایعات اخیر درباره روابط نظامی سری بین پیونگ یانگ و تهران در گیر این مسئله بوده انداما ماهیت روابط انها هرچه باشد مقایسه این دو کشور به چند دلیل درست به نظر نمی رسد اول انکه بر خلاف کره شمالی که در ارتباط با امریکاو کره جنوبی نگرانیهای مشروع در زمینه امنیت ملی دارد ایران صرف نظر از حضور نیروهای امریکایی در مجاورت ان دقیقا با همان معضل روبرو نیست دوم ، درحالیکه کره شمالی علنا تسلیحات هسته ای تولید کرده و درباره برنامه خود لاف زنی می کند ایران رسما به دلایل مذهبی و امنیت ملی تولید تسلیحات هسته ای را رد کرده است و نه از پیمان منع تکثیر تسلیحات هسته ای خارج شده نه به عضویت با پادمان اژانس بین المللی انرژی اتمی خاتمه داده است.
بالاخره انکه کره شمالی یک دژ سفت و سخت استالینی منزوی درمقایسه با حکومت تقریبا کثرت گرای اسلامی در ایران است قیاس های کاذب اغلب منجر به انتظارات و تصمیمات سیاسی کاذب می شود به همین دلیل هرچه زودتر موج قیاس ها بین ایران و کره شمالی متوقف شود بهتر است صرف نظر از این مسئله ، کنون نکته مهم ان است که پیشنهاد متقابل ایران به بسته مشوق ها چگونه خواهد بود ایا به قدر کافی خلاقانه خواهد بود که از مجموعه مشوق های پیشنهادی پنج عضو دائم شورای امنیت به علاوه المان بهره برداری کند یا در گرو فرایند دیوان سالارانه تصمیم گیری خارجی خواهد بود مطمئنا قبل از اتمام تابستان جواب این سوال را خواهیم گرفت کاوه افراسیابی دانشمند علوم سیاسی و نویسنده کتابها و مقالاتی در باره امور خارجی ایران است.