علیاکبر اعتمادی
پس از اظهارات خدام در مورد بشار اسد و اعلام تلاش وی برای سرنگونی دولت حاکم بر سوریه فشارها بر دمشق برای همسویی با اهداف غرب افزایش یافت و حتی غرب خواستار بازجویی از بشار اسد از سوی کمیته تحقیق شد، آنچه در مقطع کنونی حائز اهمیت است، تلاش بشار اسد برای کسب حمایت کشورهای عربی و عملکرد این کشورها در برابر خواستههای وی میباشد. (در این راستا مذاکراتی میان دمشق با مصر و عربستان صورت گرفته است). چنانکه روز گذشته سعود الفیصل از دمشق دیدار کرد و بشار اسد نیز با امیر عبدالله در جده ملاقات نمود. در شرایط کنونی رویکرد عربستان به سوریه از چند منظر قابل تامل است
1) عربستان به خوبی میداند که پس از سوریه، آمریکا و غرب برای انجام اصلاحات مدنظر خود در سایر کشورهای عربی بویژه عربستان اقدام خواهند کرد (چنانکه پیش از سوریه در عراق این سناریوها تکرار شد). لذا سایر کشورها برای حفظ موقعیت و حکومت خود باید با حمایت از دمشق از آن به عنوان ابزاری برای جلوگیری از تشدید فشارها و سیاستهای غرب بهرهبرداری نمایند.
2)در صورت سرنگونی دولت اسد، احتمال روی کار آمدن اخوانالمسلمین که سابقهای طولانی در مقابله حاکمان عرب برای تشکیل دولت اسلامی و شیعی دارند، افزایش مییابد که این مسئله نیز میتواند تهدید کننده امنیت ممالک عربی از جمله عربستان باشد.
3)با رویکرد جدید ایران در عرصه جهان اسلام بویژه مواضع رئیسجمهور کشورمان در قبال تحولات سرزمینهای اشغالی و رژیم صهیونیستی که به ارتقاء جایگاه ایران در عرصه بینالمللی منجر شد عربستان که خود را سردمدار و عامل اصلی در تحولات جهان اسلام میدانست، نیز تحرکات جدیدی را برای احیاء قدرت آغاز نمود بویژه اینکه امیر عبدالله در ده سال گذشته نیز رویکرد ضدغربی داشته است. لذا در شرایط کنونی این فرصت برای آنها ایجاد شده تا بتوانند به عنوان بازیگری بزرگ در خاور میانه مطرح گردند.
4) عربستان تلاش دارد تا اختلاف میان کشورهای عربی در عرصه سیاست خارجی را کاهش داده و پانعربیسم را احیا کند. چنانکه اجلاسهای متعددی در این راستا برگزار شده است.
در نهایت میتوان گفت که در شرایط کنونی کشورهای عربی بویژه عربستان به خوبی آگاهند که در صورت عدم پشتیبانی از دمشق در آینده آنها نیز مورد تهاجم آمریکا قرار میگیرند، لذا آنها نیز به ناچار باید از سوریه در برابر غرب حمایت کنند بویژه اینکه سکوت در قبال این امر پیامدهای ناگواری برای وحدت جهان اسلام خواهد داشت. بر این اساس نه تنها کشورهای عربی بلکه تمام جهان اسلام باید در برابر زیاده خواهیهای غرب علیه دمشق متحد و به حمایت از آنها بپردازند تا اولین گام برای تحقق اهداف اجلاس کشورهای اسلامی (اجلاس مکه) برداشته شود.