اکبر صفری
صبحدم آخرین روز دهه ازکرامت، همزمان با طلوع هشتمین خورشید ولایت، خورشید انقلاب در قم طلوع کرد. شور و شعور مردم انقلابی قم برای استقبال از رهبرانقلاب که از هفته ها قبل از ورود ایشان با عناوین مختلف در غلیان و فوران بود، سرانجام در 27مهر در قالب امواجی خروشان به تصویر نشست و حماسه ساز شد. حضور حماسی و کم نظیر طلاب و آحاد مردم متدین و انقلابی شهر خون و قیام در استقبال از رهبرمعظم انقلاب، این سفر را از زوایای گوناگون در تاریخ برای همیشه ماندگار کرد. در کنار حماسه جاوید و انقلابی، حماسه بسیار ارزشمند دیگری به وقوع پیوست که به واقع می توان آن را مکمل و رمز ماندگاری حماسه مردمی 27 مهر درتاریخ قم و نقطه ای نورانی در تاریخ پرافتخار مراجع تقلید تشیع به شمار آورد و آن نقش مراجع معظم تقلید دراین مانور عظیم و حرکت انقلابی بود. این اقدام بصیرانه و هوشمند به لحاظ برخورداری از آثاری ماندگار و مستمر در تقویت جایگاه ولایت فقیه و مشروعیت نظام اسلامی، تحکیم وحدت میان جریان مردمی و روحانیت، انزوای جریان فتنه و.... حرکتی مبارک و راهبردی برای حال و آینده انقلاب اسلامی به شمار می رود. طوری که می توان از مراجع معظم تقلید به عنوان بزرگان حوزه و اولین خاکریزهای دفاع از ولایت فقیه یاد کرد. لذا به این بهانه برآن شدیم که با نگاهی به نقش برجسته مراجع معظم تقلید در خلق حماسه مردمی 27مهر، جایگاه ارزشمند این بزرگان را به عنوان بخشی از قدرت های نرم انقلاب اسلامی و سرمایه های معنوی و فکری نظام اسلامی به اختصار مورد اشاره قرار دهیم.
1- مراجع تقلید پشتوانه فکری و عقیدتی نظام: مراجع معظم تقلید به عنوان اندیشمندان و بزرگان حوزه های علمیه که سالهای متمادی در زمینه علوم و معارف دین، اصطلاحا استخوان خورد کرده اند، قطعا از صلاحیت علمی لازم برای ورود و اظهارنظر درحوزه مسائل مربوط به دین و دنیای مردم برخوردارند. لذا نه تنها دراظهارنظر در حوزه مسائل اعتقادی و دینی نسبت به سایر مردم در اولویت هستند، بلکه نظرات آنها به عنوان افراد خبره و کارشناسان برجسته مسائل دینی از جایگاه علمی و عقلایی بالایی در میان آحاد مردم به ویژه خواص جامعه برخوردار است. بنابراین نقش این بزرگان، به عنوان پرچمداران حوزه دین، در ترسیم و تقویت خطوط اسلام ناب و اصیل، روشنگری در حوزه افکار عمومی، شناخت مسائل معرفتی و اعتقادی جامعه و در یک کلام کمک به شناخت حق از باطل به ویژه در کوران فتنه بسیار موثر و قابل توجه است. لذا همانطور که تاریخ سراسر افتخار تشیع نشان داده است، مراجع معظم تقلید می توانند به عنوان پشتوانه های فکری نظام و مرزبانان حوزه عقیده، به عنوان فرماندهان ارشد عرصه جنگ نرم نقش آفرینی کنند.
دراین میان نقش این بزرگان در دفاع علمی و منطقی از تئوری «ولایت فقیه» و جایگاه «ولی فقیه» به عنوان شاهرگ حیاتی حکومت اسلامی درعصر غیبت بسیار قابل توجه است. چرا که مراجع معظم تقلید به لحاظ برخورداری از جایگاه علمی ممتاز و افکار نو و پویا درحوزه دین و مذهب می توانند درتبیین و صیانت علمی از موضوع ولایت فقیه به عنوان میراث معنوی امام خمینی به طور برجسته ای نقش آفرینی کنند. این موضوع در شرایط کنونی که دشمنان انقلاب اسلامی آشکارا سمت و سوی تهاجم رسانه ای و تبلیغاتی خود را به سوی اصل ولایت فقیه نشانه رفته و برای ایجاد شبهه، انحراف یا کم رنگ نمودن آن، تلاش گسترده ای را آغاز کرده اند، بیش از گذشته ضروری به نظر می رسد. لذا حضور مراجع تقلید دراستقبال از رهبر انقلاب درسفر به قم نیز در همین راستا از سوی بسیاری از تحلیل گران و کارشناسان منطقه ای و فرامنطقه ای از زوایای مختلف بسیار مهم ارزیابی شد. چرا که این حضور به واقع حمایت فکری، علمی و عقلی از جایگاه ولی فقیه و اندیشه های امام خمینی (ره) محسوب می شود و تجدید بیعت با رهبر انقلاب به واقع تجدید پیمان با آرمان ها و اندیشه های رهبر فقید انقلاب اسلامی به شمار می رود. تجلیل از مقام علمی و فقهی رهبر انقلاب به عنوان رهبر دینی جامعه مسلمین نیز از دیگر آثار و برکات این استقبال با شکوه محسوب می شود. بنابراین استقبال گسترده مراجع معظم تقلید از رهبر انقلاب می تواند به عنوان مانور قدرت نرم انقلاب اسلامی درمیدان جنگ نرم قابل ارزیابی باشد.
2-سلامت فکری و رفتاری مراجع تقلید: لحاظ نمودن و شرایط و ضوابط دینی در زوایای مختلف زندگی مراجع معظم تقلید و بهره مندی از یک زندگی پاک، ساده و منطبق با آمیزه های دینی و الهی، درکنار صلاحیت علمی سند افتخار و بزرگترین امتیاز مرجعیت دینی مذهب تشیع به شمار می رود. درهمین راستا عدم تاثیرپذیری از هیجانات کاذب سیاسی، تکلیف گرایی و دوری از حب و بغض های شخصی و مراعات آداب و اخلاق انسانی و اسلامی درموضع گیری های شخصی این بزرگان باعث شده، حضور و حمایت مراجع معظم تقلید درجامعه از قدرت و قداستی خاص و تاثیرگذار برخوردار باشد. نتیجه و آثار این نوع خط فکری درمتن جامعه که ناشی از خط اسلام اصیل است می تواند ضمن ناامیدی دشمنان انقلاب اسلامی درجذب مراجع اصیل و انقلابی، حمایت مردمی از مواضع و خطوط سیاسی این بزرگان نیز به شدت تقویت شود. طوری که در تقویت و حمایت از مواضع سیاسی این بزرگان بذل مال و جان حداقل هایی است که در این زمینه مشاهده می شود. لذا برخورداری از سلامت فکری و رفتاری درپرتو عمل به آموزه های پیدا و پنهان اسلام ناب توسط این بزرگان، درکنار صلاحیت علمی و تخصصی آنها، از مراجع معظم تقلید، استوانه های مستحکم و قدرتمندی برای حکومت اسلامی و جامعه دینی به وجود آورده است. بنابراین حمایت نظری و عملی یکپارچه این بزرگان از اصل اساسی حاکمیت اسلامی یعنی ولایت فقیه می تواند در تحکیم پایه های مشروعیت نظام اسلامی برجسته و نقش آفرین باشد. لذا این حمایت عالمانه و تنها براساس تکلیف و وظیفه شرعی، در مقایسه با حمایت هایی که با انگیزه های دنیوی از برخی افراد و شخصیت ها صورت می گیرد، نه تنها قابل مقایسه نیست بلکه از اثرپذیری و ماندگاری بیشتری در معادلات بین المللی و جهانی برخوردار است. بر همین اساس حمایت هوشمندانه و عالمانه مراجع تقلید از جایگاه و موقعیت رهبر انقلاب به عنوان ولی فقیه و استقبال از ایشان تنها بر مبنای تکلیف گرایی، سیلی محکمی بر چهره نظام سلطه و جریان فتنه نواخت و بافته های آنان را پنبه کرد.
3- قدرت نفوذ در لایه های اجتماعی: مراجع تقلید به لحاظ برخورداری از صلاحیت علمی، سلامت فکری و رفتاری و حرکت در خط اسلام اصیل همواره مورد اعتماد و اطمینان طبقات مختلف مردم قرار داشته اند. این اعتماد و اطمینان باعث شده مردم همواره به این بزرگان به عنوان مشعل های فروزان در دل گمراهی ها نگاه کنند و مرجعیت دینی حلقه اتصال مردم با معارف و مکتب نورانی اهل بیت به شمار روند. لذا این نوع حرکت و حمایت همه جانبه و آگاهانه تر که نشان از جایگاه بالای اجتماعی و معنوی مراجع دینی است، توانسته قدرت نفوذ این بزرگان را نیز در لایه های مختلف جامعه بیش از سایر خواص تشدید و تقویت نماید. بنابراین بزرگان به عنوان خواص درجه یک جامعه می توانند در تحکیم پیوند جریان مردمی و حکومت دینی و تقویت پشتوانه مردمی از نظام اسلامی نقش برجسته ای داشته باشند. حمایت همه جانبه و گسترده مردم از فتوای علما و مرجعیت همچون تحریم تنباکو، ملی شدن صنعت نفت، قیام های متعدد ملت ایران در حمایت از امام خمینی(ره) و... از جمله مصداق های روشن در این حوزه است. این موارد که گوشه ای از توان مرجعیت در همراه نمودن اقشار مختلف جامعه و بسیج نمودن سلیقه های متفاوت در پرتو وعده های الهی و اطمینان و اعتماد همه جانبه مردم به مرجعیت است، به واقع نشان عینی و تجربه شده ای از نفوذ معنوی بالا و جایگاه اجتماعی این بزرگان به شمار می رود. لذا مراجع معظم تقلید به لحاظ اثرگذاری در ابعاد مختلف جامعه دینی و حتی مسلمانان در جامعه غیردینی در بسیج افکار عمومی نقش برجسته ای دارند. به همین دلیل استقبال و حمایت مراجع معظم تقلید از رهبر انقلاب به لحاظ تحکیم پیوند میان ملت و رهبری و تقویت پشتوانه مردمی نظام بسیار قابل توجه است.
4- تکریم از شخصیت برجسته رهبر انقلاب: رهبر انقلاب همواره نسبت به تکریم از مقام مرجعیت دینی تأکید داشته است. این موضوع همواره در طول دوران زندگی معظم له و مخصوصاً در دوران زعامت رهبری ایشان که از قدرت و اختیارات بیشتری برخوردار شده اند بیش از گذشته به طور عملی و نظری مورد توجه قرار گرفته است. عدم چاپ رساله عملیه برای مقلدان فراوان ایشان علی رغم اصرار بیش از حد افراد به لحاظ احترام به مقام مراجع معظم تقلید از جمله موارد عملی احترام رهبر انقلاب در این زمینه است. تکریم مراجع معظم تقلید و بهره مندی از نظرات و مشاوره های این بزرگان نیز از جمله توصیه های مهم رهبر انقلاب به قوای سه گانه و اساتید، فضلا و طلاب حوزه های علمیه قم و اقشار مختلف جامعه است. طوری که در سفر اخیر به استان قم این موضوع در دل توصیه ها و بیانات رهبر انقلاب در دیدار با علما، اساتید و فضلا و طلاب حوزه های علمیه قم همواره مورد تأکید معظم له بود. مراجع معظم تقلید و ولایی نیز به عنوان افرادی قدرشناس و فرهیخته این نوع بزرگ منشی و تواضع رهبر انقلاب را با حضور حماسی و پررنگ خود پاسخ دادند و پیوند مرجعیت و رهبری دیگر بار در تاریخ انقلاب اسلامی تحکیم و یاد و خاطره همراهی مراجع معظم تقلید در همراهی با امام و انقلاب زنده شد.
بنابراین حضور مراجع معظم تقلید در حماسه 27 مهرماه سال جاری به عنوان نماد برجسته ای از حمایت مرجعیت دینی از جایگاه ولی فقیه و اندیشه های امام خمینی، از زوایای متعددی قابل توجه و ارزیابی است. لذا به صراحت می توان گفت تلاش دشمنان انقلاب اسلامی و جریان فتنه برای شکاف میان رهبری و مرجعیت و قرار گرفتن دیدار مرجعیت با رهبر معظم انقلاب در کانون امپراطوری رسانه ای غرب به دلیل اهمیت بیش از حد موضوع بوده است. طوری که دشمنان انقلاب اسلامی قبل و بعد از دیدار این بزرگان با رهبر انقلاب و تا روزهای پس از این ملاقات هنوز هم به تلاش های شیطانی و نافرجام خود برای کم رنگ نمودن این حماسه بی نظیر و پر خیر و برکت ادامه می دهند. اما غافل از اینکه مرجعیت ولایی، بسیجی، هوشمند و تکلیف گرای شیعه در پاسداری از اسلام ناب با تمام وجود همواره در صحنه است و در مسیر دشمنان انقلاب و نظام که به واقع دشمنان اهل بیت(ع) هستند حرکت نخواهند کرد.