هنگامه شهیدی
پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب محمود احمدینژاد، سیدمحمد خاتمی رئیسجمهوری سابق دو مؤسسه با نامهای مؤسسه بینالمللی گفتگوی فرهنگها و "بنیاد باران" [بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران] را تأسیس نمود. در آخرین روز ریاست جمهوری او، طی مصوبهای در 11 مرداد ماه 1384 نام این دو موسسه خصوصی به لیست موسسات قانون استخدام کشوری اضافه شد و برخی از مدیران و کارشناسان دولت به این دو مؤسسه جدید انتقال یافتند. بر اساس مصوبه دولت قبل، کارشناسان و مدیران مذبور از حقوق و مزایای دولتی کشور و همچنین ردیف بودجه دولت استفاده کرده و مزایای گسترده موسسات موضوع ب ماده 11 قانون استخدام کشوری شامل آنها میگردید.
محمد خاتمی پیش از ترک کرسی ریاست جمهوری از طی شدن مقدمات حقوقی تشکیل این مؤسسات خبر داده بود و هدف از تأسیس آن را تلاش در جهت "خدمت فرهنگی، علمی و تحقیقاتی و کارآفرینی و تربیت مدیران برجسته و به خصوص جذب و جلب فناوریهای نوین" اعلام کرده بود. او قبلا در جلسهای که با مدیران ارشد دولتش در آخرین روز تیرماه گذشته داشت گفته بود: به زودی نام بنیادی اعلام خواهد شد که مقدمات حقوقی آن در حال طی شدن است و هرکس از دوستان و مدیران و دانشمندان بزرگوار که آمادگی داشته و داوطلب حضور در آن باشند، قدمشان را روی چشم میگذارم. امیدوارم که بتوانیم در این بنیاد در جهت خدمت فرهنگی، علمی و تحقیقاتی و کارآفرینی و تربیت مدیران برجسته و به خصوص جذب و جلب فناوریهای نوین تلاش کنیم. اگر داوطلب باشید میتوانیم به صورت دورهای این قبیل نشستها را داشته باشیم و با هم درد دل کنیم. البته این پیشبینی را میکنیم که در آینده تهاجمات فراوانتر خواهد شد و ما میتوانیم حداقل در عرصه دفاع از دستاوردهایی که برای ملت بوده، به صورت جمعی بهتر کار کنیم."
خاتمی و تنی چند از اعضای دولت اصلاحطلبش، با ثبت "باران"، هدف از تأسیس آن را، گردآوردن "مدیران با تجربه" با یکدیگر ذکر کردند تا "فارغ از دید سیاسی و جناحی" به امور راهبری و تصمیمسازی کشور کمک کنند. ریاست این بنیاد را خود خاتمی عهدهدار شد و حسن حبیبی و محمدرضا عارف که سمت معاون اولی خاتمی را در دوران ریاست جمهوریاش به ترتیب به عهده داشتند، محمد باقریان رئیس پیشین سازمان امور اداری و استخدامی محمد ستاریفر، رئیس پیشین سازمان مدیریت و برنامهریزی، صفدر حسینی وزیر پیشین دارایی و جعفر توفیقی وزیر پیشین علوم، اعضای هیأت مدیره بنیاد شدند. حبیبالله بیطرف وزیر پیشین نیرو و معاون او در زمان وزارت و رضا اردکانیان نیز به ترتیب به عنوان بازرس اصلی و علیالبدل بنیاد باران انتخاب شدند.
آنگونه که از قول محمد ستاریفر، عضو هیأت مؤسسان نقل شده، قرار است "بنیاد باران" را افرادی را که تجربیات مدیریتی اندوختهاند اما به هر دلیل از صحنه اجرایی و تصمیمگیری کشور کنار میروند، "روز آمد" نگه دارند و به آنان امکان دهند ایدهها و تفکرات خود را "تئوریزه" کنند تا به دستگاهها و بخشهای مختلف کشور عرضه شود. مؤسسان "بنیاد باران" در تکاپوی جذب چهل مدیر با تجربهاند تا اولین مجمع عمومی، شورای عالی سیاستگذاری، مدیر عامل و هیأت مدیره بنیاد را تعیین کنند و در این راستا از میان وزیران، استانداران، دانشگاهیان، محققان و بخش خصوصی، افرادی را نامزد عضویت در بنیاد کردهاند. رضا اردکانیان، بازرس علیالبدل "بنیاد باران" گفته بود که این بنیاد برای تربیت نیرو، تأسیس موسسات پژوهشی و دانشگاه را مدنظر قرار خواهد داد و بودجه خود را نیز از طریق دریافت حق عضویت و راههای اینچنینی تأمین خواهد کرد، تشکیل این بنیاد اقدامی برای جلوگیری از فراموش شدن یا از میان بردن دستاوردهایی تلقی میشود که محمد خاتمی در دوران هشت ساله ریاست جمهوریاش کسب کرد.
پیشتر و در اولین روزهای آغاز به کار محمود احمدینژاد رئیس جمهور منتخب او با تقدیر از خدمات انجام شده دولت فعلی ادعا کرده بود باید از تمامی تجربیات بهرهگیری شود تا ضمن استمرار ثبات مثبت دولت فعلی اگر ضعف و کاستی به هر دلیل وجود دارد ریشهیابی شده و برای رفع آن تلاش شود. احمدینژاد با بیان اینکه مذاکراتی در خصوص انتقال تجربیات دولت خاتمی به دولت فعلی وجود داشته گفته بود در این راستا ساز و کارهایی مشخص پیشبینی شده تا تمامی کسانی که دستاندر کار اداره کشور بودند تجربیات و نقطه نظرات خود را به دولت آینده منتقل کنند تا این دولت با اشرف و احاطه بر تمامی مسائل اجرائی کارها را به درستی انجام دهد.
احمدینژاد با تأکید بر اینکه میان خود و آقای خاتمی جدایی نمیبیند گفته بود "من علاقهمندم که از تجربیات جناب آقای خاتمی و گروه همراهش استفاده کنم تا امانتی که ملت ایران به ایشان سپرده است بنابر رای ملت به فرد بعدی بسپارد." اما هنوز "باران" نباریده، همانگونه که سید محمد خاتمی پیشبینی کرده بود "تهاجمات" آغاز شد. گویی پیشنهاد کنندگان "لغو مجوز" و اعلام آن در رسانهها، آن هم در حالی که هنوز حتی یک نفر به این دو موسسه مأمور نشده و یک ریال هم به این دو مؤسسه کمک نشده است، در صدد القای این نکته بودند که سید محمد خاتمی از اموال عمومی دولت به سود خود سوءاستفاده کرده است!
این اقدام، چنان بار سیاسی شدیدی داشت که حتی ابراز انزجار برخی از تریبونهای جناح محافظهکار را نیز به دنبال داشت. در همین ارتباط، سایت خبری "انتخاب" در گزارشی با انتقاد از اقدام تبیلغاتی دولت احمدینژاد تاکید کرد: "همه نیک میدانند که خاتمی هرگز شایسته جنین اتهامهای ناروایی نیست و از هر طائفه یا جناحی که باشد نمیتوان در پاکی، سلامت، صداقت، نجابت این سید وارسته ذرهای تردید کرد."