جنبش حماس در دسامبر 1987 توسط شیخ احمد یاسین و به دنبال آغاز انتفاضه اول در سرزمین های اشغالی بنیان گذاشته شد.شیخ یاسین ابتدا جماعت اسلامی را برای همکاری با فعالیت های سیاسی اخوان المسلمین در غزه پی ریزی کرد و سپس جنبش حماس را به عنوان بازوی سیاسی و منطقه ای اخوان المسلمین بنیان نهاد.
حماس علاوه بر اینکه یک جنبش مردمی و ملی است که ریشه در آحاد مردم فلسطین و امت اسلامی دارد و برای آزادی ملت فلسطین از ظلم و جور صهیونیست ها تلاش می کند یک جنبش جهادی نیز هست و با وارد شدن به فاز مسلحانه بیشتر فعالیت خود را در حوزه مبارزه با اسرائیل متمرکز ساخته است.
این جنبش بر ادامه مقاومت تا پیروزی و آزادسازی اراضی اشغال شده فلسطین تاکید دارد و این گزینه را جایگزین واقعی مذاکرات سازش کرده است.
استراتژی جنبش حماس آزادی تمام و کامل سرزمین های فلسطینی و نادیده گرفتن راه حل های مسالمت آمیز دشمن صهیونیستی است چرا که حماس، اسرائیل را به مثابه دشمن اسلام و یهودیت تلقی می کند. به همین دلیل عمده شهرت حماس به دلیل عملیات مسلحانه و شهادت طلبانه علیه اهداف و نیروهای اسرائیلی است.
از دلایل دیگر معروفیت و حسن شهرت حماس در فلسطین اقدامات رفاهی و خدمات اجتماعی است که ارائه می دهد، حماس از بدو تأسیس خود در سال 1987، اقدامات گسترده اجتماعی، سیاسی و حتی نظامی انجام داده است.
بخشی از بودجه سالانه 70 میلیون دلاری حماس صرف این اقدامات می شود:
بسط شبکه خدمات اجتماعی، اجرای برنامه های آموزشی و رفاهی، تأمین مدارس و یتیم خانه ها و مساجد، کلینیک های بهداشتی، مکان های اطعام فقرا و مکان های ورزشی.
در واقع با فراهم آوردن این اقدامات و فعالیت هاست که حماس موفق شده در میان مردم محبوبیت کسب کرده و وفاداری سیاسی مردم را به دست آورد.
این جنبش کمک مالی به دانشجویانی می دهد که خواهان ادامه تحصیل در عربستان یا غرب هستند.
افزون بر این حماس خدمات بهداشتی و درمان پزشکی ارزان یا رایگان را به مردم ارائه می دهد.
حماس معتقد به تشکیل دولتی اسلامی و پیاده ساختن تمام ابعاد اسلام و تمام جوانب زندگی است، این جنبش علاوه بر اینکه مقاومت را وظیفه یک یک مسلمین می داند معتقد به نقش های انقلابی برای تمام افراد جامعه اعم از زن و مردم، معلم و دانشجو و غیره است.
حماس توانست طی 23 سال یک الگوی تمام عیار در زمینه برقراری مناسبات با دیگر جنبش ها، ارائه خدمات به ملت فلسطین و جدیت در مبارزه با دشمن اشغالگر ارائه کند و همین مسئله روزبه روز به محبوبیت این جنبش افزود به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران حماس را با گروه های مبارز ویتنامی یا آمریکای جنوبی همتراز می دانند.
درواقع حماس در پرتو رشادت ها و از خودگذشتگی ها به یک وزنه سنگین در منازعه با رژیم صهیونیستی تبدیل شده که نمی توان آن را نادیده گرفت. این جنبش تبدیل به یک جنبش فلسطینی محبوب شده که حامیان آن فرزندان امت های عربی و اسلامی در تمامی کشورها هستند چرا که آرمان فلسطین دغدغه تمامی امت هاست.
در تاریخ جنبش مقاومت اسلامی فلسطین می توان پنج مقطع مهم و سرنوشت ساز برشمرد که نخستین آن شکل گیری این جنبش مهم در سال 1987 است که نقطه عطفی در تاریخ فعالیت های اسلامی فلسطین و تداوم مقاومت به شمار می رود.
همزمان با درخشش ستاره های گردان های شهید عزالدین قسام به عنوان یک شاخه نظامی کارآمد در آغاز دهه 90، افق جدیدی در تاریخ این جنبش و تاریخ ملت فلسطین ظهور یافت، زیرا حماس موفق شد چندین عملیات به اجرا درآورد که تأثیرات بسزایی در روند فعالیت های مبارزاتی در داخل فلسطین داشت.
مرحله بعد از توافقنامه اسلو نیز یکی از مراحل مهم و نقطه عطف های این جنبش به شمار می آید زیرا حماس موفق شد ضربه های مهلکی بر پیکر نظامیان صهیونیست وارد سازد و یک عملیات بی سابقه را به اجرا درآورد و انتفاضه را وارد مرحله جدیدی کند که به هیچ وجه نمی توان آن را در روند مبارزه و جهاد نادیده انگاشت، به گونه ای که این عملیات در رأس عمده ترین اقدامات نظامی قرار گرفت.
حماس همچنین کارنامه درخشانی را در انتفاضه الاقصی (2000 میلادی) از خود به یادگار گذاشت. این اقدام پس از آن صورت گرفت که دشمن صهیونیستی و تشکیلات فتح ضربات سهمگینی را به حماس وارد کردند، به نحوی که گمان می رفت دیگر حماس برچیده شده است، حماسی که سخت ترین شرایط را در طول سال های 1996 تا 2000 تجربه کرد، در انتفاضه الاقصی حضوری پررنگ داشت و طی این دوره فعالیت های نظامی آن اوج گسترده ای به خود گرفت و گردان های قسام موفق شدند دستاوردهای مهمی از جمله شلیک موشک های قسام را برای خود ثبت کنند. موشک هایی که رژیم اشغالگر قدس را به وحشت انداخت.
موفقیت حماس در انتخابات و تشکیل دولت دهم مرحله نوینی از فعالیت های سیاسی را رقم زد که عمده ترین آنها توطئه های مربوط به بی اثر گذاشتن این پیروزی و بی محتوا ساختن آن از طریق سنگ اندازی بر سر راه چرخش مسالمت آمیز قدرت است، مسئله ای که به سرعت به شکاف داخلی انجامید.
خطرناکترین مرحله در تاریخ این جنبش تهاجم سال گذشته اسرائیل به نوار غزه است که هدف آن سرکوب کامل این جنبش بود لیکن به رغم آن همه شرارت، جنایت و سبعیت رژیم صهیونیستی، این جنبش موفق شد که این مرحله را نیز پشت سر بگذارد و همچنان بر پای بندی خود به آرمان ملی فلسطین تأکید کند.
درواقع رژیم صهیونیستی به رغم داشتن همه گونه امکانات و تجهیزات نظامی و حمایت های کشورهای قدرتمند دریافت که با محاصره و اتکاء به قدرت نظامی نمی تواند حماس را به زانو درآورد و این جنبش همچنان پابرجا و استوار از ملت فلسطین دفاع می کند.
همین عملکرد حماس باعث شد که جایگاه حماس در میان ملت فلسطین و جهان عرب تقویت و این جنبش به امید فلسطینیان تبدیل شود.
امت اسلام به واسطه دلاوری ها و رشادت های فرزندان مقاومت متوجه شد که جنبش حماس مانند دیگر جنبش های مقاومت در جهت آزادسازی فلسطین و تشکیل دولتی بالنده بر مبنای دین اسلام تلاش می کند و همین مسئله بر محبوبیت حماس افزود.
دشمنان داخلی و خارجی با سازماندهی توطئه های مختلف سعی کردند مردم فلسطین را علیه حماس بشورانند و دولت برخاسته از این جنبش را به شکست بکشانند ولی جنبش حماس با خنثی کردن این توطئه ها پایگاه مردمی خود را تثبیت کرد و از طریق دولت تحت رهبری خود یک مدل جدید در عدالت خواهی و شفاف سازی ارائه کرد که خواسته های مردم را با وجود محاصره نفس گیر غزه برآورده ساخت.
جنبش مقاومت اسلامی حماس در بیست و سومین سالگرد تأسیس خود بار دیگر تأکید کرده است که مقاومت به رغم هرگونه مانع تراشی ها، سنگ اندازی و توطئه چینی ها به راه دور و دراز و پرپیچ و خم خود ادامه می دهد و از رهبران و حکام عرب می خواهد به جای سرپوش گذاشتن بر تمامی جنایات رژیم صهیونیستی از طریق مذاکره و سازش این رژیم جنایتکار را محاکمه کنند.
حماس اعلام کرده که همچنان پرچمدار مقاومت باقی خواهد ماند و تا بازگرداندن تمامی آوارگان فلسطینی به سرزمین مادری شان، آزادی اراضی اشغالی، آزادی اسیران فلسطینی و لغو محاصره غزه آرام نخواهد گرفت.